دستورالعمل راهاندازی صندوقهای ارزی
جهان صنعت – تمامی عملیات صندوق سرمایهگذاری در دارایی ارزی با درآمد ثابت از سرمایهگذاری تا برداشت سود صرفا به صورت ارزی انجام میشود و هرگونه تسویه ریالی ممنوع است.
هیات عالی بانک مرکزی در جلسه ۲۰دی۱۴۰۴ دستورالعمل راهاندازی «صندوق سرمایهگذاری در دارایی ارزی با درآمد ثابت» را تصویب کرد. هدف اصلی این صندوق جمعآوری منابع ارزی از مردم و سرمایهگذاران برای تامین مالی طرحهای صادراتمحور اعلام شده است. تمامی عملیات این صندوق از سرمایهگذاری تا برداشت سود صرفا بهصورت ارزی انجام میشود و هرگونه تسویه ریالی ممنوع است.براساس اطلاعات منتشرشده توسط بانک مرکزی «دستورالعمل ناظر بر عملیات ارزی صندوق سرمایهگذاری در دارایی ارزی با درآمد ثابت ارزی» روز ۲۰دیماه۱۴۰۴ در پنجاه و دومینجلسه هیات عالی بانک مرکزی به تصویب نهایی رسید. این دستورالعمل که مشتمل بر ۲۷ماده و ۳تبصره بوده حاصل جلسات مشترک بانک مرکزی، مرکز مبادله ارز و طلای ایران و سازمان بورس و اوراق بهادار بوده و در راستای اجرای بند(ح) ماده(۴۴) قانون بانک مرکزی تنظیم شده است.
گردآوری ارز برای طرحهای صادراتی و مدیریت ریسک
طبق ماده۲ این دستورالعمل هدف از ایجاد این صندوقها «جمعآوری منابع ارزی از سرمایهگذار جهت سرمایهگذاری در دارایی ارزی به منظور تامین مالی طرحهای صادراتمحور و مدیریت خطر(ریسک) سرمایهگذاری ارزی و استفاده از صرفهجویی ناشی از مقیاس» تعریف شده است. این صندوقها تحت نظارت سازمان بورس و در چهارچوب مقررات ارزی فعالیت خواهند کرد.
مکانیسم کاملا ارزی؛ ممنوعیت مطلق ریال
یکی از اصول پایهای این دستورالعمل ارزیبودن کامل چرخه مالی صندوق است. مطابق ماده(۳)کلیه فرآیندهای سرمایهگذاری، انتقال مالکیت و تسویه وجوه «صرفا بهصورت ارزی و بر مبنای ارز منتخب» انجام میشود و «هرگونه تسویه وجه ریالی ممنوع» اعلام شده است. این تاکید در ماده(۱۵) نیز تکرار شده که ابطال واحدهای سرمایهگذاری صرفا با همان ارز منتخب مجاز است.
تعیین سقف توسط بانک مرکزی و منابع مجاز سرمایهگذاری
برای کنترل حجم این بازار ماده(۴) دستورالعمل تاکید میکند که سقف قابل صدور واحدهای سرمایهگذاری تا اسفند هرسال برای سالبعد توسط بانک مرکزی اعلام میشود و هرگونه تغییر در طول سال تنها با تایید «کمیسیون ارز» امکانپذیر است.
سرمایهگذاران میتوانند مطابق مواد(۶و۷)از محل اسکناس ارز، حواله ارزی، درآمدهای ارزی غیرصادراتی، منابع ارزی مازاد بر تعهدات صادراتی و ارزهای با منشأ خارجی در صندوق سرمایهگذاری کنند. با این حال ماده(۷) به صراحت خرید واحدهای صندوق را از محل منابع ارزی مشمول تعهد صادراتی ممنوع اعلام کرده است.
اختیارات صندوق و نحوه پرداختها
براساس ماده(۵)این صندوقها مجازند در اوراق ارزی و گواهی سپرده مدتدار ویژه سرمایهگذاری(خاص) ارزی، عملیات پذیرهنویسی و تعهد خرید انجام دهند. پرداختها نیز کاملا ارزی خواهد بود.
طبق ماده(۲۳) مبلغ حاصل از ابطال واحدها به دارنده «درقالب ارز منتخب» پرداخت میشود. ماده(۲۴)تصریح میکند که مانده کمتر از ۵۰واحد ارز منتخب بهصورت ارزی به حساب سرمایهگذار واریز میشود.تصویب ایندستورالعمل گام عملیاتی مهمی برای ایجاد یک ابزار مالی جدید با هدف هدایت ارزهای راکد و منابع ارزی خارج از چرخه رسمی بهسمت تامین مالی بخش مولد و صادرات است.
موفقیت اینطرح درگرو جلب اعتماد سرمایهگذاران ازطریق شفافیت، سودآوری رقابتی و تضمین نقدشوندگی توسط نهادهای ضامن خواهد بود. انتظار میرود با ابلاغ این دستورالعمل زمینه برای راهاندازی اولین صندوقهای سرمایهگذاری ارزی در سال۱۴۰۵ فراهم شود.
