خیال خام خاموشی سراسری
جهان صنعت – چند ساعتی بیشتر به پایان ضربالاجل دونالد ترامپ برای حمله به زیرساختهای غیرنظامی ایران باقی نمانده هرچند جنجال خبری رییسجمهور ایالاتمتحده که چند هفتهای است، به راه افتاده و پیوسته به تعویق میافتد، از جهتی تلاشی است برای القای این نکته به جامعه جهانی که تاکنون هیچگونه اقدامی علیه زیرساختهای غیرنظامی ایران صورت نگرفته و نیروهای مسلح آمریکا و اسرائیل در این حدود ۴۰روزی که از آغاز جنگ میگذرد، صرفا تاسیسات هستهای و زیرساختهای نظامی جمهوری اسلامی را هدف قرار گرفتهاند. حال آنکه در همان نخستین روز این حملات، یکی از بزرگترین جنایات جنگی ایالاتمتحده به حمله به یک مدرسه در میناب رقم خورد و در ادامه نیز کمتر روزی بوده که در جریان حملات گسترده آمریکا و اسرائیل به خاک ایران، تنها زیرساختهای نظامی و نظامیان هدف قرار گرفته باشند و آسیبی به غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی ایران وارد نشده باشد. چنانکه همین دیروز هم حملات گسترده چند روز گذشته به پتروشیمیها ازجمله پتروشیمی پارس جنوبی در عسلویه ادامه یافت و همزمان به حملاتی ازجمله به کارگاههای صنعتی در منطقه سعیدآباد جاجرود، کارخانه کشتیسازی اروندان در خوزستان، چندین منطقه مسکونی در تهران و دیگر شهرستان و دستکم یک پست تقلیل گاز در پایتخت صورت گرفت؛ حملاتی که حالا در آستانه فرارسیدن ضربالاجل نهایی ترامپ حتی اتحادیه اروپا را نیز به واکنش واداشته است.
هشدار اتحادیه اروپا درباره ضربالاجل غیرقابلقبول ترامپ
آنتونیو کاستا، رییس شورای اروپا روز گذشته با تاکید بر اینکه اتحادیه اروپا هرگونه حمله به زیرساختهای انرژی ایران را غیرقانونی و غیرقابل قبول میداند در پیامی در ایکس (توئیتر سابق) نوشت: «پس از پنج هفته جنگ در خاورمیانه، واضح است که تنها یک راهحل دیپلماتیک ریشههای آن را حل خواهد کرد. هرگونه هدف قرار دادن زیرساختهای غیرنظامی یعنی تاسیسات انرژی، غیرقانونی و غیرقابل قبول است.» رییس شورای اتحادیه اروپا در ادامه نوشت: «اتحادیه اروپا معتقد است که تشدید درگیری در خاورمیانه منجر به صلح نخواهد شد.» کاستا تصریح کرد: «تشدید تنش به آتشبس و صلح منجر نخواهد شد. فقط مذاکرات یعنی تلاشهای مداوم به رهبری شرکای منطقهای، این کار را انجام خواهند داد.»
واکنش نمایندگان مجلس به ضربالاجل ترامپ
در شرایطی که در روزهای گذشته و همزمان با جدی شدن احتمال عملی شدن ضربالاجل ترامپ، در داخل کشور و حتی در میان بخشهایی از اپوزیسیون موضعی یکپارچه علیه حمله به زیرساختهای غیرنظامی به گوش میرسد، روز گذشته فراکسیون نظارت بر صنعت آب و برق مجلس شورای اسلامی با صدور بیانیهای، تهدیدها و اقدامات علیه زیرساختهای حیاتی آب و برق کشور را بهشدت محکوم و تاکید کرد که هرگونه حمله یا تهدید علیه این تاسیسات که بهطور مستقیم با زندگی و امنیت شهروندان در ارتباط است، نقض آشکار قواعد حقوق بینالملل و مصداق جنایت جنگی محسوب میشود و جامعه جهانی موظف است در برابر چنین رفتارهایی موضعی صریح و مسوولانه اتخاذ کند.
همزمان با انتشار این بیانیه، رضا سپهوند، نماینده خرمآباد در مجلس شورای اسلامی در یک اظهارنظر مطبوعاتی تاکید کرد که «حمله به زیرساختهای انرژی هر کشوری در چارچوب حقوق بینالملل، مصداق جنایت جنگی محسوب میشود.» او با انتقاد نسبتبه آنچه «رویکرد دوگانه غرب در رابطه با حقوق بشر»، بر تابآوری زیرساختهای انرژی کشور تاکید کرد و به ایسنا گفت: «خوشبختانه ایران از تنوع بالایی در منابع تولید انرژی برخوردار است از جمله نیروگاههای حرارتی، برقابی، بادی و خورشیدی. همچنین پراکندگی جغرافیایی نیروگاهها و اتصال شبکه سراسری برق، امکان مدیریت بحران را فراهم میکند.» او با بیان اینکه بهجز چند نیروگاه بزرگ که بالای ۲هزار مگاوات برق تولید میکنند، سایر نیروگاههای کشور کوچک و متراکم هستند و در گستره وسیعی از ایران احداث شده»، تصریح کرد: «شبکه برق ایران کاملا متصل است و قابلیت انتقال از نقطهای به نقطه دیگر را دارد.» سپهوند بر این اساس به افکار عمومی اطمینان داد که در صورت وقوع این جنایت، اگرچه ممکن است بخشی از ظرفیت تولید برق دچار آسیب شود اما قطع کامل برق رخ نخواهد داد و شرایط قابل مدیریت خواهد بود.»
همزمان احمد مرادی، نماینده بندرعباس در مجلس شورای اسلامی نیز پس از تاکید بر مغایرت چنین حملاتی با منشور سازمان ملل آنچه سپهوند موردتاکید قرار داده بود را تایید کرد و توضیح داد: «پراکندگی جغرافیایی تاسیسات انرژی و نیروگاهها در سطح کشور، یکی از نقاط قوت محسوب میشود و امکان مدیریت بحران را افزایش میدهد.» این نماینده مجلس همچنین در حالی تاکید کرد «ظرفیت تولید مازاد برق و پنلهای خورشیدی از عوامل تابآوری کشور بهشمار میرود» که با روی کار آمدن دولت پزشکیان شاهد سرمایهگذاری گسترده دولت بر توسعه این زیرساختها در کشور بودیم.
جبار کوچکینژاد، دیگر نماینده مجلس نیز در گفتوگویی با ایلنا انگیزه اصلی ترامپ از تهدیدهای اخیر درخصوص حمله به زیرساختهای غیرنظامی را ناشی از ناکامی ارتش آمریکا و اسرائیل در دستیابی به اهدافشان ارزیابی کرد و گفت: این تهدیدها بخشی به این دلیل است که ترامپ میخواهد به هر شکل ممکن ایران را به پای میز مذاکره بازگرداند.
جواد امام که بهعنوان سخنگوی جبهه اصلاحات و دبیرکل مجمع ایثارگران در این رابطه با ایسنا گفتوگو میکرد نیز با اشاره به شرایط کشور در دوران جنگ هشت ساله و توان احیای نیروگاههای برق و اوضاع متفاوت امروز کشور از این حیث میگوید: «شرایط امروز از منظر نوع تهدیدات متفاوت است بهگونهای که اگر نیروگاهها بهصورت همزمان هدف قرار گیرند، موضوع با گذشته تفاوت اساسی پیدا میکند. در دوران جنگ حملات بهصورت نقطهای انجام میشد و با امکانات موجود، آسیبها مدیریت و جبران میشد اما امروز با وجود افزایش چشمگیر ظرفیت تولید برق و توسعه نیروگاهها، تهدیدات جدید ازجمله از کار انداختن خطوط انتقال بدون هدف قرار دادن مستقیم نیروگاهها مطرح است.» او گفت: «درصورت بروز آسیبهای منطقهای، امکان جایگزینی و مدیریت وجود دارد اما اگر اختلال بهصورت سراسری رخ دهد، موضوع از ظرفیتهای معمول کشور خارج خواهد بود و نیازمند تدابیر متفاوت است.»
امام که سابقه فعالیت در قامت معاونت وزیر در وزارت نیرو را نیز در کارنامه دارد با اشاره به عملکرد این وزارتخانه در جنگ کنونی تصریح کرد: «در حملات اخیر، وزارت نیرو توانست با استفاده از ظرفیتهای موجود در کوتاهترین زمان ممکن نقاط آسیبدیده را ترمیم و وارد مدار کند و اجازه نداد شبکه برق کشور از پایداری خارج شود. مهندسان و نیروهای فعال در صنعت برق همچنان با انگیزه بالا در حال خدمترسانی هستند و درصورت بروز ناپایداریهای مقطعی، توان مدیریت و رفع مشکلات را دارند اما از دست رفتن پایداری کل شبکه موضوعی متفاوت است که باید برای آن برنامهریزی شود.» او نیز با تاکید بر اینکه «شبکه تولید برق کشور متمرکز نیست»، خاطرنشان کرد: «برخلاف گذشته که برخی نیروگاهها نقش محوری داشتند، امروز تولید برق در نقاط مختلف کشور توزیع و ظرفیتهای متعددی ایجاد شده بهطوری که از نظر پراکندگی، تنوع قابلتوجهی در تولید وجود دارد.» سخنگوی جبهه اصلاحات ادامه داد: حتی در صورت هدف قرار گرفتن بخشی از شبکه، سایر مناطق میتوانند تا حدی جبران کنند و اینگونه نیست که با آسیب به چند نیروگاه، کل کشور دچار خاموشی شود. به دلیل پراکندگی زیرساختها، امکان از کار انداختن کامل شبکه برق کشور بسیار بعید است، مگر در شرایطی که حملات بهصورت همزمان و گسترده در سراسر کشور انجام شود که چنین سناریویی نیز دور از واقعیت به نظر میرسد.»
بحران معیشت در دومین ماه جنگ
در شرایطی که با پایان یافتن تعطیلات دو هفتهای آغاز سال، بسیاری از کسبوکارهای بخش خصوصی بهشدت تحت فشار قرار دارند و همزمان با ادامه فشار معیشتی که از پیش از جنگ نیز بخش چشمگیری از جامعه را به زانو درآورده بود، بیکاری ناشی از تعدیل نیرو ازسوی صاحبان کسبوکارهای بخشخصوصی و غیرخصوصی نیز بر مشکلات افزوده، رسیدگی به آن دسته از شهروندان که بهطور مستقیم از حملات بیش از یک ماه گذشته آمریکا و اسرائیل متضرر شده و آسیب دیدهاند، کار دولت را برای کاهش فشار معیشتی بر جامعه دشوارتر کرده است. در چنین شرایطی اما جبار کوچکینژاد معتقد است که مسوولیت کاهش این فشار تنها بر دوش دولت نیست و مردم نیز باید کنار دولت در راستا گام بردارند. این عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی که معتقد است «امروز هم همچون دوران جنگ هشت ساله، دولت باید نیازمندیهای خودش را با مردم در میان بگذارد و مردم هم قطعا ورود میکنند تا کمک کنند»، میگوید: «مردم هم در مسائل جنگ و هم در بحث حمایت از مستضعفین، اسکان و تولید این آمادگی را دارند که وارد میدان شوند.»
