حرکت کشاورزان به سمت کشت دانه‌های روغنی

جهان صنعت- بازار جهانی غلات در حالی روند روبه رشدی دارد که به گفته سابان بوتانری، تحلیلگر بازار غلات و دانه‌های روغنی فائو، تولید جهانی قوی و سطح بالای ذخایر، قیمت غلات را تحت فشار نگه داشته است، در حالی که انتظارات درآمدی ضعیف‌‌تر، تغییر جهت کشاورزان به سمت دانه‌‌های روغنی مانند آفتابگردان و سویا را تسریع می‌کند.

ثبات قیمت غلات در سال ۲۰۲۶ به شرط ثبات شرایط سیاسی و اقلیمی

بوتانری گفت: قیمت جهانی گندم حدود ۲۴۰دلار در هر تن است، در حالی که جو با اختلاف ۲۶۰ تا ۲۷۰دلار در هر تن معامله می‌شود که این خلاف روابط قیمت‌گذاری معمول است که از تصمیمات مربوط به کاشت جو پشتیبانی می‌‌کند. او به مجله میلر (millermagazine) گفت: در شرایط عادی، جو باید حدود ۱۰‌درصد کمتر از گندم قیمت‌گذاری شود. در حال حاضر ما شاهد عکس این موضوع هستیم و این به کشاورزان انگیزه می‌دهد. او افزود که با ورود به سال ۲۰۲۶، قیمت غلات می‌تواند به‌ طور کلی ثابت بماند، مگر اینکه «شوک بزرگی» مانند افزایش ریسک ژئوپلیتیکی، جنگ، خشکسالی یا افزایش شدید قیمت نفت رخ دهد.

ترکیه از افزایش سطح زیرکشت گندم و جو خبر می‌‌دهد

بوتانری گفت: در ترکیه جایی که کاشت گندم و جو تکمیل شده است، نشانه‌های میدانی حاکی از افزایش سطح زیرکشت است. او این تغییر را در درجه اول به ملاحظات مربوط به خشکسالی و جذابیت نسبی قیمت جو نسبت داد. او گفت که این روند محدود به ترکیه نیست، نه‌تنها در ترکیه بلکه در سطح جهان انتظار داریم تولید جو تا حدودی افزایش یابد.

سهام قوی، بهبود قیمت را محدود می‌کند

بوتانری به رشد عرضه بلندمدت به عنوان دلیل اصلی تحت فشار ماندن قیمت‌ها اشاره کرد. او گفت: بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ جمعیت جهان تقریبا ۳۰‌درصد افزایش یافته است، در حالی که تولید ذرت ۲۱۸‌درصد و تولید سویا ۲۳۷‌درصد افزایش یافته است. او گفت: این رشد، ذخایر را تقویت کرده و افزایش قیمت را محدود کرده است و اضافه کرد که طی پنج سال گذشته قیمت‌های جهانی گندم و ذرت در محدوده‌های تقریبا مشابهی معامله شده‌‌اند.

این تحلیلگر سازمان فائو گفت که تضعیف چشم‌انداز بازدهی غلات، کشاورزان اروپا و ایالات متحده را به سمت دانه‌‌های روغنی سوق می‌‌دهد، جایی که چشم‌انداز قیمت و درآمد قوی‌تر است. او گسترش اختلاف قیمت را با یک نسبت تاریخی نشان داد: «در گذشته، وقتی ۸/۱تن گندم می‌فروختید، می‌توانستید یک تن دانه آفتابگردان بخرید؛ امروز، تقریبا ۳تن گندم معادل یک‌تن دانه آفتابگردان است.» او همچنین قیمت‌های مزرعه را در بین محصولات مختلف مقایسه کرد. او گفت که در بسیاری از مناطق، کشاورزان، گندم را در مزرعه با قیمت ۱۷۰ تا ۱۸۰دلار در هر تن می‌‌فروشند، در حالی که دانه آفتابگردان می‌تواند حدود ۵۸۰دلار در هر تن و سویا ۳۵۰ تا ۳۶۰دلار در هر تن به فروش برسد.

شکاف ساختاری دانه‌های روغنی ترکیه و تاثیر تقاضای چین

بوتانری با اشاره به اثرات جانبی کسری دانه‌‌های روغنی ترکیه بر صادرات خوراک دام و محصولات دامی، گفت: «ترکیه ۵/‌۳‌میلیون تن سویا وارد می‌کند. اگر نتوانید سویا وارد کنید، فقط نفت نیست که تحت‌تاثیر قرار می‌گیرد؛ صادرات تخم‌مرغ و گوشت مرغ نیز از طریق زنجیره خوراک دام تحت‌تاثیر قرار می‌‌گیرد.» وی گفت: «ما باید خودکفاتر شویم؛ چون واردات گران‌تر و تامین آن دشوارتر می‌شود.

او در مورد تقاضای جهانی گفت که چین همچنان قاطع است و رویکرد پکن را در ایجاد تعادل بین تولید داخلی و واردات «هوشمندانه» توصیف کرد. او گفت: چین در حال حاضر بزرگ‌ترین تولیدکننده گندم جهان است و در حوزه دانه‌های روغنی تیز سالانه ۱۰۰‌میلیون تن سویا وارد می‌‌کند اما چین همچنین گام‌‌های سیستماتیکی برای توسعه کشاورزی خود برداشته و سیاست‌های وابسته به واردات را با دقت مدیریت می‌‌کند.

چشم‌انداز بازار غلات در سال ۲۰۲۶

بوتانری گفت: سناریوی پایه او برای سال ۲۰۲۶، بازاری آرام است و اختلالات عمده‌ای در آن رخ نخواهد داد. او گفت: اگر هیچ ریسک سیاسی -جنگ، خشکسالی یا افزایش جدی قیمت نفت- وجود نداشته باشد، قیمت‌ها می‌‌توانند به صورت پایدار ادامه یابند. او خاطرنشان کرد که ذرت و سویا نهاده‌‌های حیاتی در تولید طیور هستند، در حالی که کنجاله آفتابگردان و جو در تغذیه گاو کلیدی هستند و او پیش‌بینی نمی‌کند که مشکل عرضه گسترده‌‌ای در این نهاده‌ها وجود داشته باشد.

او همچنین استدلال کرد که ترکیه به گام‌‌های جسورانه‌‌تری در برنامه‌ریزی محصولات کشاورزی برای کالاهای وابسته به واردات، به ویژه با افزایش آگاهی کشاورزان از محصولاتی که هنوز به‌طور گسترده مورد استقبال قرار نگرفته‌اند، نیاز دارد.

بوتانری گفت: «به عنوان مثال، سویا هنوز به اندازه کافی در دستور کار کشاورزان نیست؛ بنابراین باید تبلیغات و اطلاع‌رسانی انجام شود. در واقع کشاورزان معمولا در فروش گندم، جو، سویا، کلزا یا تخمه آفتابگردان مشکلی ندارند اما ما نباید از کاشت محصولاتی که به آنها عادت نداریم، بترسیم. اگر کشاورزی یک یا دو سال بکارد و سود ببیند، سایر تولیدکنندگان به سرعت از او پیروی می‌کنند.

منبع: بازار