جنجال در گردهمایی شبانه نمایندگان
جهان صنعت – شامگاه دوشنبه، قریب به ۲۶۰ تن از نمایندگان مجلس پس از حدود ۵ ماه، بار دیگر در صحن پارلمان گرد هم آمده و تشکیل جلسه دادند. نشستی که اگرچه خبرگزاریهای رسمی و بهطور مشخص خبرگزاری خانه ملت که بهعنوان خبرگزاری رسمی مجلس شورای اسلامی فعالیت میکند، از آن بهعنوان «نشست علنی» نام بردند اما فارغ از آنکه پیش از برگزاری این جلسه عمومی نمایندگان، درباره آن اطلاعرسانی نشده بود و مهمتر از آن، در جریان برگزاری این نشست در واپسین ساعات شامگاه دوشنبه، رسانهها بهصورت زنده و لحظهای، اقدام به پوشش اخبار این نشست بهاصطلاح علنی نکردند، طبیعتا نمیتوان آن را یک نشست علنی با تعریفی دانست که در آئیننامه داخلی مجلس شورای اسلامی مورد تاکید قرار گرفته است. بر این اساس خبرگزاری دولتی ایرنا، خبر برگزاری این نشست را در ساعت ۱۰ و ۲۳ دقیقه صبح روز گذشته و با بیش از ۱۲ ساعت تاخیر روی خروجی فرستاد و ایسنا بهعنوان دیگر خبرگزاری منتسببه دولت نیز اگرچه در واپسین ساعات شامگاه دوشنبه در این رابطه اطلاعرسانی کرد اما با بررسی ساعت آغاز این نشست، بنابر آنچه در یکی از اخبار خبرگزاری خانه ملت مورد اشاره قرار گرفته و ساعت انتشار خبر ایسنا در ساعت ۲۳ شامگاه، میتوان گفت که ایسنا نیز با حدود ۲ ساعت تاخیر اقدام به اطلاعرسانی در این رابطه کرده است. اتفاقی که نهتنها درمورد برخی از دیگر خبرگزاریهای رسمی همچون فارس نیز صادق است بلکه از این جهت نیز حائز اهمیت بود که ایسنا در گفتوگو با یکی از نمایندگان که ظاهرا پس از اتمام این جلسه انجام گرفته، درباره برگزاری این نشست بهاصطلاح علنی مجلس اطلاعرسانی کرد.
نحوه اطلاعرسانی اخبار این نشست عمومی مجلس حتی در خبرگزاری خانه ملت بهعنوان خبرگزاری رسمی مجلس شورای اسلامی نیز محلتامل است. درواقع این خبرگزاری اگرچه در چند خبر جداگانه، درباره چند و چون آنچه در این نشست عمومی مجلس رقم خورد، اطلاعرسانی کرده اما عملا فقط در یکی از این اخبار، به ساعت آغاز نشست اشاره کرده و مدعی شده که این نشست ناگهانی و شبانه مجلس، ظاهرا از حوالی ساعت ۲۱ شامگاه دوشنبه آغاز به کار کرده است. حال آنکه تمامی اخبار خبرگزاری خانه ملت نیز با دستکم ۲ ساعت تاخیر، در حوالی ساعت ۲۳ روی خروجی این خبرگزاری رفتهاند.
تصویب یک طرح در نشست عجیب مجلس
اما فارغ از نحوه و ساعت برگزاری این نشست عمومی مجلس که مشخصا پس از ۴ ماه و ۱۳ روز از زمان برگزاری آخرین جلسه علنی مجلس و به ریاست حمیدرضا حاجیبابایی نایبرییس دوم مجلس برگزار شد، خروجی این نشست نیز تاملبرانگیز بود. نشستی که با حضور ۲۵۹نفر از نمایندگان و در غیاب محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی برگزار شد تا نمایندگان درباره تنها دستورکار مجلس تصمیمگیری کنند. دستورکاری که از قضا نه به مسائل عمومی کشور و مردم بلکه به سازوکار برگزاری جلسات علنی مجلس در شرایط اضطراری مربوط بود و به این ترتیب میتوان نتیجه گرفت، اساسا علت برگزاری این نشست نیز صرفا تصمیمگیری درباره چگونگی برگزار نکردن جلسات علنی مجلس یا به تعبیری قانونیسازی رویهای بود که در قریب به ۵ ماه پیش، حاکم بوده است. بنابر خبری که خانه ملت حوالی ساعت ۲۳ شامگاه دوشنبه و خبرگزاری فارس نیز دقایقی پس از آن، بهعنوان خبر آغاز به کار این نشست عمومی مجلس روی خروجی خود فرستادند، تنها دستورکار نشست شبانه مجلس که توسط روحالله متفکرآزاد، عضو هیاترییسه مجلس شورای اسلامی دستورکار قرائت شد، رسیدگی به «طرح اصلاح ماده یک قانون آئیننامه داخلی مجلس شورای اسلامی» بوده است. طرحی که درنهایت و ظاهرا پس از مخالفت شدید چند تن از نمایندگان منتسببه جبهه پایداری مجلس، کلیات آن با ۲۱۱ رای موافق، ۳۵ رای مخالف و ۲ رای ممتنع از مجموع ۲۵۹ نماینده حاضر در صحن تصویب شد و در ادامه جزئیاتش نیز با رایی تقریبا مشابه یعنی با ۲۱۰ رای موافق، ۳۰ رای مخالف و ۴ رای ممتنع از مجموع ۲۵۵ نماینده حاضر در صحن به تصویب رسید. آن هم در حالی در ماده یک اصلاحی این طرح آمده است: «در مواقع اضطرار و شرایط خاص کشور که بنا به تشخیص هیات رییسه مجلس حضور نمایندگان و برگزاری جلسات صحن مجلس در محل مذکور در این ماده امکانپذیر نباشد جلسه صحن با اطلاعرسانی به نمایندگان در محل دیگری غیراز محل دائمی یا در بستر فضای مجازی تشکیل میشود.»
امکان جلسات علنی بهصورت مجازی با مصوبه جدید مجلس
طیفی از پایداریهای پارلمان که در همین حدود ۵ماه گذشته هم که مجلس باتوجه به شرایط جنگی، عملا در تعطیلات ناخواسته بهسر میبرده و صرفا در مواردی بهصورت محدود شاهد برگزاری جلسات کمیسیونهای تخصصی بودیم، بهشدت به این رویه انتقاد کرده و اصرار داشتند که تعطیلی ناخواسته مجلس نقشهای شوم است که محمدباقر قالیباف برای به کرسی نشاندن نظراتش در مذاکرات برای پارلمان کشیده، ظاهرا در جریان نشست شبانه اخیر و هنگام بررسی تنها دستورکار این نشست نیز حسابی از کوره در رفته و در مخالفت با تصویب این طرح اصلاحیه اعلام موضع کردهاند. این در حالی بود که محسن زنگنه در قامت سخنگوی کمیسیون آئیننامه داخلی مجلس، پشاپیش سعی کرده بود تا به برخی انتقادهای احتمالی تندروهای منتسببه جبهه پایداری پاسخ دهد. این نماینده اصولگرای مجلس که ازجمله چهرههای نزدیک به رییس مجلس است، در بخشی از توضیحاتش در این رابطه تاکید کرد که برخلاف ادعای برخی نمایندگان که معتقدند تصویب این طرح منجربه تعطیلی کامل مجلس با نظر هیات رییسه خواهد شد، در صورت تصویب این طرح، هیات رییسه تنها در شرایطی خاص قادر به جلوگیری از برگزاری جلسات خواهد بود، نه هر زمان که دلش خواست. او توضیح داد که در آئیننامه کنونی، تعیین شرایط خاص برای لغو برگزاری جلسات به تشخیص هیات رییسه مجلس واگذار شده، حال آنکه در طرح اصلاحی تاکید شده که هیات رییسه تنها در «مواقع اضطرار» و «شرایط خاص کشور» که بهگفته او، در عرف قانونگذاری و حکمرانی کشور معنای خاص خودش را دارد، میتواند مانع از برگزاری جلسات مجلس شود. فارغ از این جار و جنجال سیاسی و دعواهای درونگفتمانی اصولگرایان مجلس، واقعیت این است که با تصویب طرح اصلاحی تازه مجلس، «برگزاری جلسه علنی صحن به صورت مجازی» نیز ممکن خواهد شد و با این حساب میتوان گفت که اگر پایداریهای پارلمان بهواقع نگران عدم برگزاری جلسات علنی مجلس باشند، باید با این طرح همراهی میکردند.
گلهگذاری پایداریچیها علیه قالیباف
با این همه اما چنانکه انتظار میرفت این توضیحات نیز نتوانست مانع از جار و جنجال پایداریهای پارلمان شود چنانکه در ادامه مهدی کوچکزاده، حمید رسایی و البته هادی محمدپور بهشدت به این طرح اصلاحی کمیسیون تدوین آییننامه داخلی مجلس تاختند و خواستار رای منفی دیگر نمایندگان به کلیات و جزئیات این طرح شدند. بر این اساس کوچکزاده که ابتدا مدعی شد در جریان نشست شبانه مجلس صرفا بهصورت نمایشی و نه واقعی به مساله شهادت رهبری واکنش نشان داده شده و کماکان شاهد رویههای پیشین هستیم، تاکید کرد که تعابیری همچون «شرایط خاص و اضطراری کشور»، تعابیری «کلی و مبهم» هستند و منجر به شرایطی میشوند که «برای نمایندهای که بهدنبال خدمت واقعی به مردم است، قابلپذیرش نیست.» کوچکزاده البته از این نیز فراتر رفت و مدعی شد که تصویب این طرح، مجلس را به تعطیلی میکشاند.
حمید رسایی نیز که ظاهرا بیشتر به این دلیل برای اظهارنظر در این رابطه نامنویسی کرده بود که این چندماهی را که امکان نطق در مجلس از او سلب شده بود، جبران کند، خواستار ارجاع طرح به کمیسیون شد تا امکان ثبت پیشنهادهای جدید در آن فراهم شود. او گفت: «اگر تشخیص آن با هیات رییسه باشد، همین هیات رییسه ۵ ماه بدون دلیل و به اسم امنیت و به اسم شعام مجلس را تعطیل کرده است.» او نیز همچون کوچکزاده تاکید کرد که تصویب این طرح «تعطیلی مجلس ادامهدار خواهد شد.»
تشکر از قالیباف و حمله به پایداریچیها بهاسم مخالفت با یک طرح
با این همه اما بیتردید مخالفت هادی محمدپور که بیشتر به جریان نزدیک به قالیباف گرایش دارد حتی از مخالفت کوچکزاده و رسایی نیز عجیبتر بود. چه آنکه او در نطق خود، دستکم آنطورکه در گزارشهای خبرگزاری خانه ملت آمده، نهتنها کلامی در مخالفت با این طرح سخن نگفت بلکه بهطور غیرمستقیم به مخالفان این طرح و در نگاهی کلانتر به مخالفان قالیباف تاخت و با ابراز تاسف از اینکه «برخی نمایندگان در مدت اخیر سخنان وحدتشکن و ساختارشکن که مجلس تعطیل است، سردادهاند»، گفت: «جا دارد از تلاشهای ریاست محترم مجلس در این ایام تشکر کنیم!»
پادرمیانی پایداریچی برای تصویب یک طرح!
در ادامه نیز وقتی نوبت به موافقات تصویب این طرح رسید، منصور علیمردانی و احمد نادری بهعنوان دو تن از چهرههای نزدیک به قالیباف درباره مزایای تصویب این طرح سخن گفتند. نکته عجیبتر اما این بود که در ادامه حتی علیرضا خضریان و عباس گودرزی بهعنوان دو تن از چهرههای اصلی جبهه پایداری نیز در مقام دفاع از تصویب این طرح برآمده و از دیگر همفکرانشان نیز خواستند تا به آن رای مثبت بدهند. رویکردی که بیش از پیش نشان داد اساسا مخالفخوانی کوچکزاده و رسایی در ابتدای روند بررسی این طرح، بیشتر با هدف استفاده از این فرصت برای گلهگذاری آنچه در این چند ماه گذشته رقم خورد، صورت گرفته است. گودرزی که سخنانش را با تاکید بر ضرورت «انتقامگیری از آمریکای جنایتکار» آغاز کرد تا جای هیچ تردیدی در سمت و سوی سیاسی و جناحیاش بهعنوان یکی از چهرههای نزدیک به پایداری باقی نماند، توضیح داد که اتفاقا با تصویب این طرح، سازوکار برگزاری جلسات بهصورت مجازی فراهم شده و عملا مانع از تعطیلی چندماهه مجلس خواهد شد. نکتهای که علیرضا خضریان نیز بهنحوی دیگر به آن اشاره کرد. این نماینده عضو جبهه پایداری تهران که پس از صحبتهای موافقان و مخالفان کلیات این طرح و بهعنوان یکی از اعضای کمیسیون آییننامه داخلی مجلس اظهارنظر میکرد تا همفکرانش در جبهه پایداری را به همراهی با تصویب این طرح ترغیب کند، در بخشی از سخنانش گفت: «قانون حاضر اجازه میدهد که هیات رییسه مجلس شرایط اضطرار را تشخیص بدهد و برمبنای آن جلسات صحن تشکیل بشود یا نشود یعنی همین اتفاقی که تا الان رخ داده اما طرحی که در کمیسیون آییننامه مجلس به تصویب رسیده است؛ اولا این تشخیص را از هیاترییسه میگیرد و تصمیمگیری درخصوص شرایط اضطرار و وضعیت بحرانی را به کشور واگذار میکند. از طرفی در جلسات مجازی هم به دلیل نبود قانون، حق قانونگذاری وجود ندارد.» خضریان تصریح کرد: «کشور به دلیل شرایط اضطرار تشکیل جلسه را ممنوع کرده؛ بدون رایگیری و تصویب این طرح، مجلس به دست خود از قانونگذاری باز میماند!»
اعلام وصول طرحی با محوریت مدیریت تنگه هرمز
نشست ناگهانی و شبانه مجلس البته به جز بررسی طرح اصلاح یکی از مواد آییننامه داخلی، فرصتی بود تا طرحی با محوریت تنگه هرمز اعلاموصول شود. طرحی که البته هنوز اطلاعی از محتوای آن در دست نیست اما آنطورکه سمیه رفیعی بهعنوان یکی از اعضای هیات رییسه مجلس هنگام اعلام وصول آن گفت، طرح «اقدام راهبردی تامین امنیت و پیشرفت پایدار تنگه هرمز و خلیجفارس» نام دارد.
هرچند در ادامه، حمیدرضا حاجیبابایی که بهعنوان نایبرییس دوم مجلس شورای اسلامی و در غیاب چشمگیر محمدباقر قالیباف ریاست این جلسه را برعهده داشت، در توضیحاتی مختصر درباره این طرح گفت: «ما در این رابطه ۱۱ طرح داریم، حال این طرح را اعلام وصول کردیم تا در کمیسیون جمعبندی و بررسی شود و نمایندگان پیرامون آنها بحث و تبادلنظر کرده و به اجماع برسند.» نایبرییس دوم مجلس تصریح کرد: «در نهایت این طرحها در قالب یک طرح در نشست مجلس بررسی خواهد شد.»
انتخابات هیاترییسه کمیسیونهای تخصصی مجلس بهصورت برخط برگزار شدند:
حذف پایداریچیها از هیاترییسه کمیسیون امنیت
جهان صنعت – نمایندگان مجلس شورای اسلامی در حالی پس از ۴ ماه و ۱۳ روز پس از برگزاری آخرین نشست علنی خود، بار دیگر و البته در شکل و شمایلی عجیب و بدون اعلام قبلی، در واپسین ساعات شامگاه دوشنبه گرد هم جمع شده و تشکیل جلسه دادند که در ادامه روز گذشته نیز با برگزاری جلسات کمیسیونهای تخصصی بهصورت مجازی، آیین انتخابات اعضای هیاترییسه این کمیسیونهای تخصصی در اجلاسیه سوم دوره دوازدهم را برگزار کردند. نکته حائز اهمیت اینکه تنها دستورکار نشست شبانه اخیر مجلس، بررسی و تصویب طرحی بود که برگزاری و مهمتر از آن، رایگیری درباره مسائل مختلف و تصویب مصوبات در جلسات مجازی مجلس را ممکن میکرد؛ طرحی که اگرچه تصویب شد اما هنوز خبری از تایید آن توسط شورای نگهبان مخابره نشده است. با این همه روز گذشته کمیسیونهای تخصصی مجلس ظاهرا با استناد به مصوبه شامگاه دوشنبه گردهمایی عجیب و غریب نمایندگان در صحن پارلمان، بهصورت مجازی تشکیلجلسه داده و تکلیف هیاترییسه خود را برای اجلاسیه سوم روشن کردند.
در این میان اما برگزاری انتخابات هیاترییسه یکی از مهمترین کمیسیونهای سیاسی مجلس که همان کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی باشد، با حاشیههایی عجیب و غریب همراه شد. بر این اساس در حالی که ابتدا رسانهها با اشاره به برگزاری انتخابات هیات رییسه این کمیسیون در اجلاسیه سوم، از ابقای رییس و البته حذف دو تن از نمایندگان تندروی نزدیک به جبهه پایداری از ترکیب هیات رییسه این کمیسیون تاثیرگذار خبر دادند، در ادامه روز، فارس به نقل از نمایندهای که نامش فاش نشد، از لغو نتایج رایگیری و برگزاری مجدد این انتخابات خبر داد. خبری که البته در ادامه روز، حتی ازسوی برخی از دیگر خبرگزاریهای اصولگرا همچون مهر نیز تکذیب شد.
این در حالی بود که در نشست اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس برای انتخاب هیاترییسه اجلاسیه سوم مجلس دوازدهم، ابراهیم عزیزی در سمت رییس کمیسیون ابقا شد و عباس مقتدایی و امیر حیاتمقدم به ترتیب بهعنوان نواب رییس اول و دوم کمیسیون انتخاب شدند تا از این پس محمود نبویان که از چهرههای اصلی جبهه پایداری است و تا پیش از این نیز بهعنوان نایبرییس این کمیسیون کلیدی فعالیت میکرد، جایی در هیاترییسه این کمیسیون نداشته باشد. همچنین در یک تغییر مهم و معنادار دیگر، حسن قشقاوی بهعنوان سخنگوی جدید هیاترییسه این کمیسیون انتخاب شد تا دوران سخنگویی ابراهیم رضایی، دیگر نماینده تندرو و نزدیک به جبهه پایداری در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز پایان یابد. اما بهجز این تغییرات، در رایگیری اعضای این کمیسیون، بهنام سعیدی و یعقوب رضازاده بهعنوان دبیران اول و دوم کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس برای اجلاسیه سوم مجلس دوازدهم انتخاب شدند.
اما در حالی که برگزاری انتخابات هیاترییسه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی با حاشیهها و جنجالهایی دور از انتظار همراه بود، برگزاری انتخابات هیاترییسه دیگر کمیسیونها در آرامش و بدون تغییری معنادار انجام شد. تا جایی که با نگاهی به خروجی این انتخابات با این حقیقت مواجه میشویم که تقریبا اکثر روسای کمیسیونهای تخصصی در مقام خود ابقا شدند. چنانکه علیرضا منادیسفیدان بار دیگر بهعنوان رییس کمیسیون آموزش مجلس انتخاب شد، سید شمسالدین حسینی رییس کمیسیون اقتصادی مجلس باقی ماند و علی باباییکارنامی نیز برای سومین سال متوالی بهعنوان رییس کمیسیون اجتماعی باقی ماند. وضعیتی مشابه آنچه برای موسی احمدی بهعنوان رییس کمیسیون انرژی، محمدصالح جوکار در قامت رییس کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور، حسینعلی شهریاری بهعنوان رییس کمیسیون بهداشت و درمان و البته محمدمهدی مفتح بهعنوان رییس کمیسیون آییننامه داخلی رقم خورد.
این در حالی بود که غلامرضا تاجگردون نیز موفق به حفظ کرسی خود در قامت رییس کمیسیون برنامه و بودجه شد و همزمان رضا علیزاده نیز بار دیگر در مقام ریاست کمیسیون صنایع مجلس ابقا شد. همزمان مرتضی آقاتهرانی نیز موفق به حفظ کرسی ریاست خود در کمیسیون فرهنگی شد و محمدجواد عسکری نیز در مقام ریاست کمیسیون کشاورزی مجلس ابقا شد.
