تلاش برای افزودن قلعه فلکالافلاک به فهرستجهانی
جهان صنعت– کاوشها در تپه تاریخی قلعه فلکالافلاک بهکشفیاتی منجر شده که با بازنویسی تاریخچه اینمحوطه موضع ایران را برای الحاق اینقلعه بهفهرست میراث جهانی یونسکو تقویت میکند.
اینکاوشها که با مجوز پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری انجام شده و مستقیما بهپیشنیازهای یونسکو مبنی بر ارائه مستندات علمی پاسخ میدهد دژ نمادین دوره ساسانی و تپه آن را یکگام دیگر بهادغام در پرونده «مکانهای پیشازتاریخ دره خرمآباد» نزدیکتر میکند. محوریترین یافته اینفصل از کاوشها باورهای پیشین مبنی بر محدودبودن لایههای تپه بهدوران تاریخی را بهچالش کشید. تیم باستانشناسی بهسرپرستی دکتر حمزه قبادیزاده موفق بهکشف معماری برجا متعلق بهدوره «مسوسنگ جدید» روی بستر سنگی تپه شد که شامل دیوار و کفهای کوبیده شده است.
قبادیزاده در اینباره گفت: اینکشف نخستینفاز مستند و مطمئن از معماری دائمی در اینتپه بوده و ثابت میکند که اینمکان صرفا یکاردوگاه موقت نبوده بلکه مرکزی برای سکونت دائمی همزمان با فازهای متاخر گاهنگاری پیشازتاریخ دره بوده است.
علاوه بر این کاوشها منجر بهشناسایی مجموعههای سفالی شد که تپه را در گاهنگاری پیشازتاریخ منطقه زاگرس جای میدهد. قطعات سفال متعلق بهدورههای نوسنگی متاخر و مسوسنگ قدیم(حدود ۵۳۰۰تا۴۳۰۰پیشازمیلاد) نشان میدهد که استقرار روستایی در ایننقطه از حدود ۷هزارسال پیش آغاز شده است. پیداشدن سفالهای دوره آغاز ایلامی نیز خرمآباد را بهشبکههای ارتباطی کهن و گسترده غرب ایران پیوند میدهد. عطا حسنپور، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان ایننتایج را تحولآفرین دانسته و اعلام کرد که اهمیت اینمحوطه حتی بهفراتر از نخستینسکونتگاههای روستایی باز میگردد.
وی اظهار کرد: بررسیهای سطحی توسط متخصصان دوره پارینهسنگی در دو سال اخیر تایید کرده که صخره آهکی طبیعی قلعه و حریم آن توسط شکارچی-گردآوران دورههای پارینهسنگی میانه و جدید مورد استفاده قرار میگرفته است.
حسنپور افزود: یافتههای پیشازتاریخ در تپه قلعه فلکالافلاک نشان میدهد که ساکنان پیش از تاریخ دره خرمآباد از غارها، پناهگاههای صخرهای و همچنین تپه و صخره زیر قلعه بهعنوان یکزنجیره از سکونتگاهها برای مقاصد مختلف استفاده میکردند. وجود صخره بهعنوان پناهگاه و دسترسی مستقیم بهآب گوارای چشمه گلستان در پای تپه اینمکان را بهکانون فعالیتهای انسانی برای حداقل ۵۰هزارسال تبدیل کرده است.
وی خاطرنشان کرد که طرح جامعی برای «آزادسازی» حریم بصری قلعه و ایجاد یکمسیر یکپارچه گردشگری در حال اجراست.
حسنپور گفت: ارسال نهایی اینپرونده بهیونسکو لحظهای کلیدی در دیپلماسی فرهنگی ماست. ایناقدام قلعه را بهلحاظ فیزیکی و فرهنگی بهغارهای پیش از تاریخ و قلب بافت تاریخی خرمآباد پیوند میزند و فصلی نو از تداوم فرهنگهای پیش از تاریخ در زاگرس را بهنمایش میگذارد تا هویت لرستان را بهعنوان سرزمین پیشازتاریخ تثبیت کند.
