تقویت مرزهای شرقی؛ راهکار جبران خلأ ترانزیت دریایی
جهان صنعت- در نشست مشترک کمیسیونهای «حملونقل، ترانزیت و لجستیک»، «مدیریت واردات» و «توسعه صادرات غیرنفتی» اتاق مشهد، فعالان اقتصادی و مسوولان استانی با تاکید بر جایگاه راهبردی منطقه آزاد سرخس، این منطقه را یکی از مهمترین ظرفیتهای کشور برای توسعه ترانزیت، تجارت بینالملل و اتصال به کریدورهای منطقهای دانستند.
محمدرضا توکلیزاده، رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسانرضوی در این نشست با تاکید بر جایگاه راهبردی مرز سرخس اظهار کرد: «این مرز به عنوان یکی از گذرگاههای کلیدی استان و کشور، نقش محوری در اتصال ایران به آسیای میانه ایفا میکند.»
وی خاطرنشان کرد: «پیامدهای ناشی از جنگهای اخیر عملا بخش عمدهای از ظرفیت مرزهای دریایی کشور را از دسترس خارج کرده است. این وضعیت، جریان ترانزیت به مقصد آسیای میانه را چه از مسیر مرزهای شرقی و چه از راههای دریایی، با محدودیتهای جدی روبهرو و بهرهگیری کامل از امکانات موجود را ناممکن کرده است.
توکلیزاده افزود: «این شرایط خسارات قابل توجهی به حوزههای حملونقل، واردات و صادرات کشور وارد آورده و از اینرو تقویت هرچه سریعتر مرزهای کشور بهویژه در مناطق شرقی، یک ضرورت انکارناپذیر بهشمار میرود تا بتوان تا حدی کسری ایجادشده در ترانزیت دریایی را جبران کرد.»
رییس اتاق بازرگانی خراسانرضوی در پایان تصریح کرد: «توسعه خدمات و افزایش ظرفیت در مرزهای شرقی میتواند یاریگر موثری برای فعالان عرصه واردات، صادرات و حملونقل باشد که در پی شرایط جنگی، با کاهش سطح فعالیت و افت حجم مبادلات روبهرو شدهاند.»
سرخس؛ فرصت فراموششده اقتصاد ایران در مسیر توسعه تجارت منطقهای
رسول رییسجعفری، مدیرعامل منطقه آزاد سرخس نیز اظهار کرد: «متاسفانه در سالهای گذشته از ظرفیتهای تجاری کشور بهویژه در شرق ایران غفلت شد در حالی که سرخس در مطالعات اولیه ایجاد مناطق آزاد، بالاترین امتیاز را کسب کرده بود اما در نهایت مناطق دیگری در اولویت قرار گرفتند.»
رییسجعفری افزود: «طی سهدهه گذشته سرمایهگذاری گستردهای در منطقه سرخس انجام شده و امروز زیرساختهای مهمی از جمله سایت بزرگ راهآهن، انبارها، سیلوها، خطوط انتقال انرژی، فیبر نوری و فرودگاه در این منطقه وجود دارد اما بهرهوری لازم از این ظرفیتها محقق نشده است.»
وی ادامه داد: «شرایط اخیر و محدودیتهای ایجادشده در مسیرهای دریایی توجه فعالان اقتصادی و دستگاههای ملی را بیش از گذشته به ظرفیت مرزهای شرقی و منطقه آزاد سرخس معطوف کرده و امروز اجماع جدی برای فعال نگهداشتن این مسیرها شکل گرفته است.»
مدیرعامل منطقه آزاد سرخس تاکید کرد: «رویکرد ما واگذاری امور به بخشخصوصی، کاهش تصدیگری و ایجاد فضای قابل پیشبینی برای فعالان اقتصادی است.»
رییسجعفری بیان کرد: «منطقه آزاد سرخس با برخورداری از زیرساختهای گسترده لجستیکی و حملونقلی میتواند نقش مهمی در اقتصاد ملی و توسعه تجارت منطقهای ایفا کند.»
ضرورت تنوعبخشی به مسیرهای تجاری و ترانزیتی کشور
در ادامه این نشست، محمدحسین روشنک، عضو هیاترییسه اتاق خراسانرضوی با اشاره به محدودیتهای ایجادشده در حوزه تجارت کشور اظهار کرد: «در زمان احداث راهآهن مشهد ـ سرخس و ایجاد منطقه آزاد سرخس، امید زیادی وجود داشت که این منطقه بتواند تحول بزرگی در اقتصاد استان ایجاد کند اما با گذشت بیش از سه دهه، آن ظرفیتها بهشکل مطلوب فعال نشد.»
روشنک افزود: «شرایط اخیر نشان داد که کشور باید در مسیرهای تجاری و ترانزیتی خود تنوع ایجاد کند و حتی اگر مشکلات مسیرهای دریایی برطرف شود، همچنان توسعه مرزهای زمینی و مناطق آزاد اهمیت بالایی خواهد داشت.»
وی ادامه داد: «منطقه آزاد سرخس، دوغارون و سایر مرزهای شرقی کشور میتوانند نقش مهمی در توسعه تجارت و حملونقل ایفا کنند و لازم است زیرساختها و ظرفیتهای ایجادشده در این مناطق دوباره فعال و بهرهبرداری شوند.»
تاکید بر توجه به اقتضائات رشد سرمایهگذاری در منطقه آزاد سرخس
محمود امتی، عضو هیاترییسه اتاق بازرگانی خراسانرضوی نیز با اشاره به اهمیت راهبردی مرز سرخس اظهار کرد: «اگر در سالهای گذشته توجه بیشتری به ظرفیتهای مرزهای زمینی و شرقی کشور میشد، بخشی از چالشهای فعلی حوزه تجارت و ترانزیت قابل جبران بود و سرخس میتوانست سهم بیشتری در حملونقل و مبادلات منطقهای ایفا کند.»
امتی در خصوص فرصتهای توسعه در منطقه سرخس افزود: «تبدیل منطقه ویژه سرخس به منطقه آزاد، فرصت مناسبی برای توسعه تعامل میان مدیران اجرایی و فعالان اقتصادی فراهم کرده و ضروری است دغدغهها و پیشنهادات بخشخصوصی در تصمیمگیریها مورد توجه قرار گیرد.»
وی ادامه داد: «باید نگاه کوتاهمدت درآمدی در مرزها تغییر کند و با روانسازی فرآیندهای مرزی، ظرفیت تردد کامیونها و واگنهای باری در سرخس افزایش یابد تا زمینه رشد ترانزیت و سرمایهگذاری فراهم شود.»
عضو هیاترییسه اتاق خراسانرضوی خاطرنشان کرد: «اتاق بازرگانی استان، اتاق مشترک ایران و افغانستان و انجمن حملونقل بینالمللی آمادگی دارند به عنوان پل ارتباطی میان منطقه آزاد و فعالان اقتصادی، در مسیر توسعه و جذب سرمایهگذاری در سرخس همکاری کنند.»
