تقاطع هوش مصنوعی و نفت

جهان‌ صنعت‌– تنش‌های نظامی در خاورمیانه و نگرانی درباره اختلال در عرضه انرژی، بازارهای سهام آسیا را با نوسانات شدید مواجه کرد. بورس‌های کره‌جنوبی و تایوان که در قلب صنعت جهانی نیمه‌هادی و زیرساخت‌های هوش مصنوعی قرار دارند، ابتدا سقوط سنگینی را تجربه کردند اما در مدت کوتاهی بخش زیادی از این افت را جبران کردند. این نوسانات نشان داد که بازارهای مالی تا چه اندازه به ریسک‌های انرژی حساس هستند اما در عین حال خوش‌بینی سرمایه‌گذاران به رشد بلندمدت صنعت هوش‌مصنوعی همچنان پابرجاست.

گسترش تنش‌های نظامی در خاورمیانه و احتمال اختلال در عرضه نفت و گاز، واکنش فوری بازارهای مالی آسیا را به‌دنبال داشت. سرمایه‌گذاران که به‌شدت نگران پیامدهای انرژی این بحران بودند، به سرعت اقدام به فروش سهام کردند و شاخص‌های بورسی در منطقه با افت قابل‌توجهی روبه‌رو شدند.

در این میان بازار سهام کره‌جنوبی یکی از شدیدترین واکنش‌ها را نشان داد. شاخص اصلی بورس این کشور در یک روز حدود ۱۲‌درصد سقوط کرد؛ افتی که شدیدترین کاهش روزانه در مدت طولانی محسوب می‌شود. سرعت سقوط قیمت‌ها به اندازه‌ای بالا بود که معاملات برای مدتی متوقف شد تا از تشدید بحران جلوگیری شود.

بازار سهام تایوان نیز نوسانات مشابهی را تجربه کرد. شاخص‌های بورسی این کشور ابتدا بیش از ۴‌درصد کاهش یافتند اما در فاصله کوتاهی بخشی از این افت را جبران کردند.

بازگشت سریع بازارها و تغییر انتظارات

با وجود شوک اولیه، بازارهای آسیایی در مدت کوتاهی مسیر خود را تغییر دادند. تنها یک روز پس از سقوط شدید بسیاری از شاخص‌ها بخش بزرگی از افت خود را جبران کردند.

در کره‌جنوبی شاخص بورس پس از سقوط اولیه نزدیک به ۱۰‌درصد افزایش یافت و بخشی از زیان روز قبل را جبران کرد. در تایوان نیز بازار سهام پس از افت اولیه، حدود ۳‌درصد رشد را تجربه کرد.

این تغییر سریع نشان می‌دهد که بازارهای مالی در شرایط بحران ژئوپلیتیکی واکنش‌های بسیار سریع و حساس نشان می‌دهند و سرمایه‌گذاران دائما در حال بازنگری در ارزیابی‌های خود از ریسک‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت هستند.

بازگشت نسبی آرامش به بازارهای آسیایی تا حدی تحت‌تاثیر تحولات سیاسی و امنیتی قرار داشت. در ایالات‌متحده بازار سهام برای نخستین‌بار در طول هفته با رشد آغاز شد و همین موضوع به تقویت فضای مثبت در بازارهای جهانی کمک کرد.

یکی از عوامل موثر در تغییر فضای بازار اعلام احتمال اسکورت کشتی‌ها در تنگه هرمز توسط نیروی دریایی آمریکا بود؛ اقدامی که با هدف افزایش امنیت مسیرهای حمل‌ونقل نفت انجام می‌شود. علاوه بر این پیشنهاد ایجاد ائتلاف بین‌المللی برای حفاظت از مسیرهای تجاری نیز مطرح شد.

این اقدامات باعث شد نگرانی‌ها درباره اختلال فوری در جریان تجارت انرژی تا حدی کاهش یابد و بازارها بخشی از ثبات خود را بازیابند.

وابستگی شدید صنعت نیمه‌هادی به انرژی

نوسانات اخیر بازار سهام آسیا بیش از همه بر شرکت‌های فعال در صنعت نیمه‌هادی تاثیر گذاشت. کره‌جنوبی و تایوان در حال حاضر مهم‌ترین مراکز تولید تراشه‌های پیشرفته در جهان محسوب می‌شوند و بسیاری از تجهیزات مورد نیاز برای توسعه فناوری‌های هوش‌مصنوعی در این کشورها تولید می‌شود.

در ماه‌های اخیر موجی از سرمایه‌گذاری در این صنعت شکل گرفته است. خوش‌بینی گسترده نسبت به آینده فناوری هوش مصنوعی باعث شده سرمایه‌گذاران سرمایه‌های بزرگی را به شرکت‌های فناوری در این دو اقتصاد آسیایی اختصاص دهند.

در نتیجه شرکت‌های بزرگی که در حوزه تولید تراشه و تجهیزات مرتبط با هوش مصنوعی فعالیت می‌کنند در ماه‌های اخیر به رکوردهای قیمتی جدیدی در بازار سهام دست یافته‌اند.

ریسک انرژی برای اقتصادهای صنعتی آسیا

با وجود واکنش شدید بازارها، بسیاری از تحلیلگران معتقدند که بحران خاورمیانه تاثیر مستقیمی بر تقاضای جهانی برای فناوری‌های هوش مصنوعی ندارد. به عبارت دیگر نوسانات اخیر بیشتر ناشی از نگرانی درباره هزینه‌های انرژی و اختلال احتمالی در عرضه آن است، نه تغییر در چشم‌انداز صنعت فناوری.

سرمایه‌گذاری گسترده در زیرساخت‌های هوش‌مصنوعی در سال‌های اخیر نشان می‌دهد که تقاضا برای تراشه‌ها، سرورها و تجهیزات محاسباتی پیشرفته همچنان بسیار بالاست. به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران معتقدند حتی در صورت تداوم جنگ، روند سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش‌مصنوعی ادامه خواهد یافت.

با این حال وابستگی شدید اقتصادهای آسیای شرقی به واردات انرژی یکی از نقاط ضعف مهم آنها محسوب می‌شود. کشورهای تولیدکننده تراشه مانند کره‌جنوبی و تایوان تقریبا تمام انرژی مورد نیاز خود را از خارج وارد می‌کنند. در نتیجه، هرگونه اختلال در عرضه نفت و گاز از خاورمیانه می‌تواند هزینه انرژی در این اقتصادها را افزایش دهد. تولید نیمه‌هادی‌ها نیز به شدت به مصرف برق وابسته است و افزایش قیمت انرژی می‌تواند هزینه تولید در این صنعت را بالا ببرد. به همین دلیل، در صورت طولانی شدن بحران و ایجاد اختلال در عرضه انرژی، اقتصادهای صنعتی آسیا ممکن است بیشترین آسیب را متحمل شوند. در مقابل، ایالات‌متحده از منظر انرژی وضعیت متفاوتی دارد. دسترسی به منابع داخلی انرژی باعث می‌شود که زیرساخت‌های فناوری در آمریکا نسبت به بحران‌های انرژی در خاورمیانه آسیب‌پذیری کمتری داشته باشند.

این تفاوت می‌تواند در بلندمدت به یک مزیت رقابتی برای آمریکا در توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی تبدیل شود زیرا تولید و راه‌اندازی مراکز داده و زیرساخت‌های محاسباتی پیشرفته به منابع عظیم انرژی نیاز دارد.

بازارها میان دو نیروی متضاد

تحولات اخیر بازارهای آسیایی نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران در حال ارزیابی دو نیروی متضاد هستند. از یک سو بحران ژئوپلیتیکی و ریسک‌های انرژی می‌تواند فشار قابل‌توجهی بر اقتصادهای وابسته به واردات انرژی وارد کند. از سوی دیگر رشد سریع صنعت هوش مصنوعی و نیاز فزاینده به زیرساخت‌های فناوری همچنان چشم‌انداز مثبتی برای شرکت‌های فعال در این حوزه ایجاد کرده است. نوسانات شدید بازارها در روزهای اخیر در واقع بازتاب این کشمکش میان ریسک‌های کوتاه‌مدت ژئوپلیتیکی و خوش‌بینی بلندمدت نسبت به آینده فناوری است.

جهان صنعت نیوز