تجارت جهانی گروگان تعرفه ها
جهان صنعت – رییسجمهور آمریکا روز شنبه اعلام کرد که کمتر از ۲۴ساعت پس از آنکه دیوان عالی ایالاتمتحده حکم داد سیاست تجاری او غیرقانونی است، نرخ موقت تعرفه بر واردات آمریکا از همه کشورها را از ۱۰درصد به ۱۵درصد افزایش خواهد داد.
دونالد ترامپ که از رای روز جمعه دیوان عالی خشمگین شده بود؛ رایی که براساس آن او از حدود اختیارات خود فراتر رفته و باید برای اعمال تعرفههایی که چند ماه قبل بر پایه قانون اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بینالمللی (IEEPA) وضع کرده بود، تایید کنگره را میگرفت به قضاتی که استفاده او از تعرفهها را باطل کردند حمله کرد و آنان را مایه ننگ برای ملت خواند. او همچنین دستور داد براساس قانونی دیگر، فورا ۱۰درصد تعرفه بر همه واردات علاوهبر عوارض موجود اعمال شود.
طبق گزارشی که در این خصوص روزنامه گاردین منتشر کرده، ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی تروثسوشال که افزایش بیشتر تعرفه را اعلام میکرد، نوشت: من بهعنوان رییسجمهور ایالاتمتحده آمریکا از همین لحظه تعرفه جهانی ۱۰درصدی بر کشورهایی که بسیاری از آنها طی دههها آمریکا را بدون هیچگونه تلافی مورد سوءاستفاده قرار دادهاند به سطح کامل و از نظر قانونی آزمودهشده ۱۵درصد افزایش میدهم.
براساس بخش۱۲۲ «قانون تجارت۱۹۷۴» که تاکنون هرگز مورد استفاده قرار نگرفته رییسجمهور میتواند تا سقف ۱۵درصد و به مدت ۱۵۰روز تعرفه وضع کند، هرچند این اقدام ممکن است با چالشهای حقوقی روبهرو شود. پس از پایان این دوره ۱۵۰روزه، دولت باید برای ادامه آن تایید کنگره را جلب کند. ترامپ گفت در طول این دوره، دولت او برای تدوین تعرفههای جدید و از نظر قانونی مجاز اقدام خواهد کرد.
اگرچه ترامپ اعلام کرد تعرفههای جدید فورا اجرا میشوند اما همچنان مشخص نیست که آیا اسناد رسمی لازم برای تعیین زمان اجرا امضا شدهاند یا خیر؟ در برگه اطلاعاتی کاخ سفید که روز جمعه درباره تعرفههای اولیه ۱۰درصدی منتشر شد، آمده بود این تعرفهها از ساعت ۱۲:۰۱ بامداد به وقت شرق آمریکا در روز سهشنبه ۲۴فوریه اجرایی خواهند شد.
در همین رابطه فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان روز شنبه گفت پس از ضربهای که رای دیوان عالی آمریکا به برنامه تعرفهای ترامپ وارد کرد با موضعی هماهنگ از سوی اروپا به واشنگتن سفر خواهد کرد و نسبت به سم ناشی از افزایش بیثباتی هشدار داد.
او اظهار داشت که انتظار دارد پس از رای دیوان عالی، فشار بر شرکتهای آلمانی کاهش یابد اما افزود: میخواهم تلاش کنم برای دولت آمریکا روشن کنم که تعرفهها به همه آسیب میزنند.
مرتس همچنین گفت: بزرگترین سم برای اقتصادهای اروپا و آمریکا همین بلاتکلیفی مداوم درباره تعرفههاست و این عدمقطعیت باید پایان یابد.
از سوی دیگر امانوئل مکرون، رییسجمهور فرانسه نیز در پاریس به خبرنگاران گفت: بد نیست که یک دیوان عالی و در نتیجه حاکمیت قانون وجود داشته باشد. در دموکراسیها خوب است که در کنار قدرت، سازوکارهای مهار و موازنه قدرت هم وجود داشته باشد.
او افزود: فرانسه پیامدهای تعرفه جهانی جدید ترامپ را بررسی خواهد کرد و منصفانهترین قاعده را عمل متقابل دانسته، نه تسلیم شدن در برابر تصمیمات یکجانبه.
خبر بد برای تجارت جهانی
لازم به ذکر است که نرخ جدید ۱۵درصدی همچنین پرسشهای تازهای را برای کشورهایی مانند بریتانیا ایجاد میکند که پیشتر با آمریکا بر سر تعرفه ۱۰درصدی به توافق رسیده بودند.
در همین راستا ویلیام بین، رییس سیاستگذاری تجاری در اتاق بازرگانی بریتانیا، درباره افزایش اخیر گفت: این اقدام برای تجارت بد است، برای مصرفکنندگان و کسبوکارهای آمریکایی زیانبار بوده و رشد اقتصاد جهانی را تضعیف میکند. در واقع کسبوکارها در دو سوی اقیانوس اطلس به دورهای از شفافیت و قطعیت نیاز دارند و تعرفههای بالاتر راه دستیابی به این هدف نیست.
البته برخی کالاها از تعرفههای موقت مستثنا خواهند بود، از جمله مواد معدنی حیاتی، فلزات و داروها. همچنین کالاهای منطبق با توافق USMCA از کانادا و مکزیک نیز از این تعرفهها معاف میشوند.
در همین حال، رای دیوان عالی تاثیری بر تعرفههای جداگانه و بخشی که ترامپ بر فولاد، آلومینیوم، چوب و خودروها براساس قانونی دیگر وضع کرده بود ندارد و آن تعرفهها همچنان برقرار خواهند بود.
بازی با تعرفه
ترامپ سیاستهای تهاجمی تعرفهای خود را با هدف احیای تولید صنعتی آمریکا دنبال کرده است. براساس تازهترین دادههای دولتی، آمریکا تاکنون دستکم ۱۳۰میلیارددلار تعرفه بر پایه قانون IEEPA وصول کرده است.
با این حال مطالعات نشان میدهد که بخش عمده این مبلغ یعنی حدود ۹۰درصد توسط کسبوکارها و مصرفکنندگان آمریکایی پرداخت شده است. انجمنهای اصلی کسبوکارهای آمریکا از هماکنون خواستار بازپرداخت این مبالغ از سوی دولت فدرال شدهاند اما ترامپ روز جمعه اشاره کرد که چنین بازپرداختهایی بدون یک نبرد حقوقی طولانی انجام نخواهد شد.
ترامپ همچنین روز شنبه در پیام خود در تروث سوشال، رای شش به سه دیوان عالی را مضحک، بد نوشتهشده و بهشدت ضدآمریکایی توصیف کرد؛ این اظهارات پس از حملات شخصی کمسابقهای مطرح شد که او روز پیش علیه قضات انجام داده بود.
ترامپ روز جمعه در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: از برخی اعضای دادگاه شرمندهام. کاملا شرمندهام که شجاعت انجام کاری را که برای کشورمان درست است، ندارند.
او همچنین از سه قاضی مخالف رای اکثریت یعنی برت کاوانا که متن اصلی نظر مخالف را نوشت، کلرنس توماس و ساموئل آلیتو تمجید کرد اما در اظهاراتش درباره سایر قضات از جمله دو قاضی منصوب خود یعنی امی کُنی بَرِت و نیل گورسچ بهشدت انتقاد کرد.
ترامپ گفت: آنها فقط احمق و دنبالهرو جمهوریخواهان اسمی و دموکراتهای چپ افراطی هستند در حالی که اساسا نباید هیچ ارتباطی با این موضوع داشته باشند. آنها بسیار غیرمیهنپرست و نسبت به قانون اساسی ما بیوفا هستند. او همچنین بَرِت و گورسچ را مایه شرمساری خانوادههایشان خواند و گفت که آنها به زحمت برای حضور در سخنرانی سالانه وضعیت کشور در هفته آینده دعوت شدهاند.
