بورس در کما

جهان صنعت- بورس ایران اولین روز کاری اسفند‌ماه را با سقوط آزاد شاخص‌ها آغاز کرد و با ثبت حجم و ارزش معاملات بسیار اندک، عملا به کما رفت. از همان ابتدای ساعات معاملاتی در روز شنبه، قدرت فروشندگان در برابر جبهه ضعیف خرید خودنمایی می‌کرد و حکایت از ثبت یک روز منفی دیگر برای بازار داشت. تشدید مواضع منفی درخصوص سرانجام مذاکرات میان ایران و آمریکا، نبود فاکتور موثر مثبت در بازار برای بازگشت سرمایه‌ها و همچنین ورود به ماه رمضان به عنوان متغیر سنتی تاثیر‌گذار بر کاهش فعالیت معامله‌گران باعث شد تا بورس ماه پایانی سال را با ثبت یک روز کاملا منفی آغاز کند.

در این بین کاهش شدید ارزش معاملات و قفل شدن سرمایه‌ها در صف‌های فروش در روز گذشته نشان از خالی بودن جبهه خریدار می‌داد که به گسترش موج منفی روانی در بازار انجامید و با منفی شدن معاملات بیش از ۹۳‌درصد بازار، معاملات روز گذشته به پایان رسید.

ریزش ۱۰۳‌هزار واحدی شاخص کل بورس

روز گذشته شاخص کل بورس تهران با ثبت بیش از ۱۰۳‌هزار واحد افت، به تراز ۳‌میلیون و ۷۰۳‌هزار واحد سقوط کرد. چهار نماد فملی، فارس، فولاد و پارسان بیشترین تاثیر را بر شاخص کل داشتند. همچنین چهار سهم فملی، اروند، ثپهران و حفارس بیشترین حمایت را از سوی حقوقی‌های بازار دریافت کردند. شاخص هم‌وزن بازار نیز در روز گذشته با ثبت افتی معادل ۲۶/۲‌درصد به تراز ۹۵۸‌هزار واحد سقوط کرد. روز شنبه ارزش معاملات بازار به رقم ۴‌هزار و ۹۸۸‌میلیارد‌تومان رسید و طی این معاملات، ‌هزار و ۵۴۱‌میلیارد‌تومان از سرمایه‌های حقیقی از بازار خارج شد. در این روز چهار نماد نیروترانسفو، فزر، غپینو و تکشا بیشترین ورود سرمایه‌های حقیقی را ثبت کردند. در صندوق‌های اهرمی ارزش معاملات به رقم تنها ۶۰‌میلیارد‌تومان نزول کرد که نشان از نبود هرگونه خریدار روی تابلوی معاملاتی نمادهای این گروه از صندوق‌ها داشت.

صندوق‌های طلا و ثبت یک روز مثبت دیگر

با توجه به رشد نرخ اونس جهانی در آخرین روز معاملاتی و افزایش نرخ دلار آزاد بار دیگر صندوق‌های طلای بورسی با استقبال خریداران مواجه و در محدوده مثبت معامله شدند. با توجه به ریسک‌های موجود در فضای اقتصادی کنونی، صندوق‌های طلا به‌عنوان یک کلاس دارایی در جهت پوشش ریسک از سوی سهامداران انتخاب می‌شوند.

سقوط شاخص‌ها؛ عادت این روزهای بازار

بازار سرمایه روز گذشته نیز همانند روزهای قبل با عدم حضور موثر خریداران همراه بود و با یدک کشیدن آثار روانی ریسک جنگ، بار دیگر به ورطه سقوطی دوباره درافتاد. فرسودگی روانی ناشی از تداوم سایه ریسک‌های سنگین سیاسی و نظامی بر سر بازار باعث شد تا فعالان تمایل خود به حضور در بازار را از دست داده و دست به انتقال سرمایه‌های خود به سمت بازارهای امن‌تر بزنند. از سوی دیگر با ورود به ماه اسفند و افزایش تقاضا برای نقدینگی در پایان سال باعث می‌شود تا کفه بازار به‌نفع  فروشندگان سنگینی کند. با نبود خریدار حقوقی و نهاد بازارساز این روند منجربه ریزش‌های شدید در شاخص شده و معاملات را از روند طبیعی خود خارج می‌کند. غیبت خریداران حقوقی و صندوق تثبیت در روند معاملات روزانه آن‌هم در شرایطی که ارزش سفارش‌های فروش رقم سنگینی نیست، روند منفی بازار را تشدید کرده و عملا قیمت سهام را به سمت کف قیمتی روزانه هدایت می‌کند.

نتیجه این رفتار معاملاتی باعث گسترش ترس از نقد شوندگی سهام در بازار و تشدید هرچه بیشتر خروج سرمایه‌ها شده است. این روند در روز شنبه به خروج سرمایه از سهام ارزنده بازار نیز کشیده شد و با وجود ارزش نسبتا پایین جبهه فروش در قیاس با روزهای رونق بازار، نبود خریداران باعث شد تا نماگر شاخص کل سطوح مهم حمایتی را از دست بدهد.

خرید آرام اما مداوم در روزهای منفی بازار

بررسی معاملات بازار نشان می‌دهد با وجود ثبت آمار منفی در شاخص‌ها و ثبت خروج سرمایه حقیقی اما با توجه به ریزش‌های سنگین قیمتی در نمادهای ارزنده بورس، گروهی از سرمایه‌ها در حجم کم اما با تداوم به خرید سهام پرداخته و با دید بلند‌مدت اقدام به سرمایه‌گذاری می‌کنند. با توجه به جذابیت قیمتی و افق سودآوری مطمئن‌تر در بخشی از صنایع بورسی، این دسته از سهام با وجود خروج سرمایه‌ها، سرمایه‌گذارانی جدید با دید بلند‌مدت پیدا کرده که با پذیرش ریسک‌های حاکم بر فضای بورس، اقدام به خرید کرده‌اند. البته بدون در نظر گرفتن ریسک‌های سیاسی و نظامی و براساس داده‌های اقتصادی و مولفه‌های بنیادین، تحلیلگران ورود به سهام را در ماه پایانی سال مثبت ارزیابی می‌کنند.

در مجموع اما باید گفت تا زمانی که ابهامات سیاسی و نظامی موجب بلاتکلیفی در میان سرمایه‌گذاران شده است، نمی‌توان به بازگشت بازار سرمایه به روزهای رونق امیدوار بود و سایه این ریسک همچنان بر سر بازار سنگینی خواهد کرد.