بورس؛ کارخانه ذوب سرمایه!
جهان صنعت- روز گذشته بورس تهران یکی دیگر از سیاه ترین روزهای خود را تجربه کرد. شروع معاملات با صفوف فروش قدرتمند ۲۲هزارمیلیاردتومانی حکایت از تداوم ریزشی سنگین مطابق روزهای گذشته داشت. غلبه شدید ترس بر سهامداران از یک سو و خلأ اطلاعرسانی و حتی یکحمایت لفظی ازسوی مدیران سازمان بورس طی هفته جاری موجب تقویت احساس رهاشدگی در فعالان بازار شد. بهاینترتیب کاهش شدید ارزش معاملات و عدم تمایل به خرید در میان حقوقیها به افزایش ناامیدیها درباره بازگشت تعادل به معاملات بازار دامن زد و روز ریزشی دیگری را ساخت.
تشدید اخبار سیاسی منفی، افزایش احتمال وقوع ریسکهای نظامی و نبود موضعگیری و حمایت مشخص ازسوی مدیران سازمان بورس نسبتبه ریزشهای اخیر شاخص کل و وقایع بازارسرمایه خاطرات ریزش سنگین بورس تهران در سال۹۹ را بار دیگر زنده کرد. به نظر میرسد بورس تهران درصورت تداوم این روند و خروج سرمایههای حقیقی باید با رونق روزهای گذشته خداحافظی کند.
عقبنشینی شاخص کل بورس از یکقله دیگر
روز دوشنبه شاخص کل بورس تهران با ثبت ریزش سنگین ۱۲۱هزارو۳۴۴واحدی به تراز ۴میلیونو۱۱۵هزارواحد سقوط کرد. چهارنماد فملی، فارس، فولاد و شپنا بیشترین تاثیر را بر ثبت عدد شاخص کل داشتند. شاخص هموزن نیز روز گذشته با ثبت افت ۴۹/۲درصدی به تراز یکمیلیونو۶۱هزارواحد سقوط کرد.
فرار ۳ /۲همت پول حقیقی از بازارسهام
روز گذشته ارزش معاملات بورس تهران با کاهش بیسابقه به رقم ۵هزارو۸۴۵میلیاردتومان رسید و طی این معاملات مبلغ ۲هزارو۳۰۴میلیاردتومان خالص سرمایههای حقیقی از بازار خارج شد. این در حالی بودهه که چهارنماد چاپ، فهامون، شگامرن و بهامرز بیشترین میزان ورود سرمایههای حقیقی را ثبت کردند.
رکود معاملات در صندوقهای اهرمی
در صندوقهای اهرمی بازار نیز با تداوم عدم تمایل به خرید در نمادها ارزش معاملات تنها به ارزش ۳۲میلیاردو۳۰۰میلیونتومان رسید و صفوف فروش قدرتمند بر روی این صندوقها تا پایان ساعت معاملات باقی ماند. با این حال روز دوشنبه در سایه رشد قیمت دور از انتظار نرخ اونس جهانی طلا و افزایش قیمت ارز در بازار آزاد صندوقهای طلای بورسی با حجم تراکنش بالا و در محدودههای مثبت معامله شدند.
سایه سنگین سقوط و بازگشت بی اعتمادی به بورس
به این ترتیب بازارسرمایه روز دوشنبه را هم با ریزشی سنگین پشتسر گذاشت و سهامداران وحشت زده از همان ساعات ابتدایی صفوف فروش قدرتمندی روی تابلوی سهام تشکیل دادند به این امید که با ورود خریداران بتوانند سرمایههای در حال ذوب خود را از این مهلکه خارج کنند اما با ادامهیافتن ساعات معاملات مشخص شد غیبت خریداران و بازارساز روز دوشنبه نیز ادامه خواهد یافت که درنهایت منجربه کاهش شدید ارزش معاملات در روز گذشته شد.
از یکمنظر اصلاح در بازاری که چندینماه بیوقفه رشد کرده شاید منطقی و واجب به نظر برسد اما باید گفت باتوجه به افزایش ریسکها غیبت یکباره بازارساز در دوره تعدیل و اصلاح قیمتی شاخص و غیبت رگولاتور برای جلوگیری از ورود بازار به فاز ترس باعث شد تا حتی برخی سهامداران حاضر به فروش سهام خود در زیان باشند.
ضعف بازارگردانی باوجود حذف حجم مبنا
از طرف دیگر باید توجه داشت که حذف حجم مبنا از روند معاملات و ضریبگیری سریع قیمت پایانی روی تابلو از حجم محدود معاملاتی باعث تشدید روند ریزش به زیان سهامداران شده که ضعف شدید بازار گردانی درچنینمواقعی را بیشازپیش نمایان میکند.
ازهمینرو بود که گروهی از کارشناسان بازار به هنگام حذف حجم مبنا گرچه آن را امری مثبت در جهت روان سازی معاملات میدانستند اما همزمان نسبتبه تکمیل شرایط یعنی اصلاح قانون دامنه نوسان و موارد مربوط به بازارگردانی نیز هشدار داده بودند.
چنانچه مدیران فعلا غایب بازارسرمایه نسبتبه هشدارها درخصوص توان کنترل بازار با ارزش معاملات بالا گوش شنوایی داشتند شاید بورس تهران چنین روزهای سیاهی را در بحبوحه افزایش ریسکها تجربه نمی کرد.
گرچه در مواردی نیز بازارگردانها و حقوقیهای برخی نمادها نسبت به تعدیل صفوف فروش اقدام کرده و رفتاری متعهدانه در این ایام از خود بروز دادند اما جو غالب حاکم بر بازار به تقویت حس رها شدگی در میان سهامداران خرد و حقیقی انجامید که باعث خروج سرمایهها و رکود معاملاتی در سهروز گذشته شد.
جای خالی حمایت از بازار
درمجموع میتوان گفت باتوجهبه عدم حمایت از بازار در روزهای گذشته و کاهش معنادار ارزش معاملات رفتارهای مالی سرمایهگذاران بازارسهام در این روزها بیش از آنکه بر مبنای دادههای تحلیلی و آیندهنگر درخصوص سودآوری بازار شکل گرفته باشد متاثر از جو روانی منفی پیش آمده بود. اگرچه اصلاح و ریزش در ابتدا با افزایش سطح ریسکهای سیاسی-نظامی شروع شد اما در ادامه با فقدان مدیریت صحیح و هوشمند و غیبت مدیران سازمان تقویت شده و با توجه به رشد پیدرپی نرخ طلای جهانی بازار ارزنده دیگری نیز در مسیر سرمایهگذاران قرار گرفت تا با توجه به شرایط پیشآمده باردیگر به محل انباشت سرمایههای حقیقی تبدیل شود. در حقیقیت عدم مدیریت ریسک توسط بازارساز در روزهای بحرانی به فرار سرمایههایی انجامید که شاید تا مدتها دیگر به بازارسرمایه بازنگردند.
