بسته پیشنهادی ایران برای خاتمه جنگ
جهان صنعت – حوالی غروب جمعه بود که ناگهان خبرگزاریها از سفر عباس عراقچی به اسلامآباد، مسقط و مسکو خبر دادند؛ سفری که اگرچه از سه پایتخت مهم منطقه بهعنوان مقاصد آن نام برده شده بود اما نخستین مقصد، بیتردید مهمترین بخش از این سفر دورهای بود؛ حال آنکه اگر تا همین چند ماه پیش، چنین برنامهای برای سفر وزیر امور خارجه تدوین میشد، رسانهها طبیعتا بر مقصد پایانی این سفر دورهای به مسکو تمرکز میکردند. حال آنکه در همین هفتههای گذشته، با نقشآفرینی کمسابقه پاکستان در قامت میانجی مهمترین مذاکرات تاریخ روابط جمهوری اسلامی و ایالات متحده، حالا این اسلامآباد است که به مرکز رایزنیها تبدیل شده و نهتنها توجه ایرانیان و آمریکاییها را به خود معطوف کرده بلکه عملا چشم برخی از مهمترین رهبران جهان از غرب تا شرق به این شهر مسلماننشین دوخته شده است.
حضور همزمان عراقچی و ویتکاف-کوشنر در اسلامآباد
هرچند در بدو امر تیم رسانهای هیات مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی سعی کرد با انتشار اخباری حسابشده، دستکم تا حد ممکن از فشار رسانهای بر عراقچی و هیات دیپلماتیک همراهش بکاهد و این احتمال را که قرار است ظرف یکی، دو روز پیشرو شاهد برگزاری دور دیگری از مذاکرات صلح میان ایران و آمریکا باشیم، کاهش داد اما در ادامه انتشار اخباری که از سفر همزمان تیمی از مذاکرهکنندگان ارشد آمریکایی به رهبری استیو ویتکاف و جرد کوشنر به اسلامآباد حکایت داشت، بار دیگر توجهها به سفر عراقچی به پاکستان و مشخصا احتمال حضور همزمان هیاتهای ایرانی و آمریکایی در اسلامآباد و متعاقبا احتمال برگزاری دور دیگری از گفتوگوهای صلح را افزایش داد. آن هم در حالی که باوجود ارسال پیامهایی از تهران با هدف منتفی کردن احتمال برگزاری دور دیگر مذاکرات ایران و آمریکا، هم سخنگوی دستگاه دیپلماسی اذعان کرد که هدف اصلی سفر عراقچی به اسلامآباد گفتوگو با مقامهای پاکستانی راجعبه تحولات منطقه و آخرین وضعیت تلاشها برای «خاتمه جنگ» و «برقراری صلح و ثبات در منطقه» است و هم پیامهایی که از واشنگتن ارسال میشد، احتمال برگزاری دور دیگری از مذاکرات صلح را افزایش میداد بهویژه آنکه در ادامه اسماعیل بقائی نیز در نخستین ساعات صبح روز شنبه در توضیحاتی که درباره سفر هیات دیپلماتیک جمهوری اسلامی به اسلامآباد به ریاست عباس عراقچی از طریق حساب کاربری شخصی خود در شبکه اجتماعی ایکس(توئیتر) منتشر کرد، ضمن اعلام ورود وزیر امور خارجه و هیات همراه به اسلامآباد در شامگاه جمعه نوشت: «برای یک سفر رسمی وارد اسلامآباد پایتخت پاکستان شدیم. در این سفر آقای عراقچی وزیر امور خارجه با مقامهای عالیرتبه پاکستانی در رابطه با تلاشهای میانجیگرانه و مساعیجمیله آنها برای پایان دادن به جنگ تجاوزکارانه تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی و برقراری صلح در منطقه رایزنی خواهد کرد.» سخنگوی دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی در حالی تاکید کرد «هیچ دیداری بین ایران و آمریکا برنامهریزی نشده است» که در عین حال خاطرنشان کرد: «نظرات و ملاحظات جمهوری اسلامی ایران به طرف پاکستانی منعکس میشود.» این در حالی بود که درنهایت حتی رسانههای غربی هم تایید کردند که عراقچی در پاکستان با مقامهای آمریکایی دیدار نمیکند.
روایت عراقچی از اهداف سفر به اسلامآباد
سیدعباس عراقچی سرانجام در واپسین ساعات شامگاه جمعه وارد اسلامآباد شد تا در دیدار با مقامهای بلندپایه پاکستانی درباره هماهنگی نزدیک دو کشور در موضوعات دوجانبه و تحولات منطقهای رایزنی کند. عراقچی و اعضای هیات دیپلماتیک همراه که در بدو ورود به اسلامآباد ازسوی محمد اسحاق دار معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه، فیلد مارشال عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان و رضا امیریمقدم سفیر ایران در اسلامآباد مورد استقبال قرار گرفتند، در ادامه هم با فرمانده صاحبنفوذ ارتش پاکستان گفتوگو کرد و هم با شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان. وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران که پیش از عزیمت به پاکستان در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، اهداف سفر منطقهای خود را تشریح کرده بود، در این ارتباط نوشت: «عازم سفری به اسلامآباد، مسقط و مسکو هستم. هدف از این سفرها، هماهنگی نزدیک با شرکای خود در موضوعات دوجانبه و رایزنی درباره تحولات منطقهای است. همسایگان ما در اولویت ما قرار دارند.» همزمان اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه نیز عصر روز جمعه در گفتوگو با خبرنگاران با اشاره به سفر وزیر امور خارجه به اسلامآباد، مسکو و مسقط و دیدار با مقامهای ارشد پاکستان، عمان و روسیه اعلام کرد که در جریان سفر به این سه کشور، علاوه بر رایزنی درباره روابط دوجانبه جمهوری اسلامی ایران با این کشورها، راجع به تحولات منطقه و آخرین وضعیت تلاشها برای خاتمه جنگ و برقراری صلح و ثبات در منطقه تبادل نظر خواهد شد.
ادعاهای تازه ترامپ همزمان با سفر ویتکاف و کوشنر به پاکستان
همزمان با این تحولات اما اتفاقهای مهم دیگری نیز در آن سوی این کره خاکی در جریان بود و ازجمله کارولین لیویت که در قامت سخنگوی کاخ سفید با فاکسنیوز گفتوگو میکرد، در بخشی از صحبتهایش گفت که استیو ویتکاف و جرد کوشنر فرستادگان ویژه دونالد ترامپ صبح شنبه برای مذاکره با ایران به پاکستان سفر خواهند کرد. لیویت همچنین در توضیحات تکمیلی خود درباره اهداف سفر ویتکاف و کوشنر به پاکستان گفت: «خواهیم دید که درمورد مشارکت جیدی ونس چه اتفاقی میافتد.» او در عین حال تاکید کرد که آقای ونس نیز بهعنوان معاون رییسجمهور و رییس هیات مذاکرهکنندگان آمریکا همچنان عمیقا در کل روند مربوط به ایران مشارکت دارد. سخنگوی کاخ سفید در عین حال با ابراز امیدواری از اینکه گفتوگویی سازنده میان طرفین انجام شود و به پیشرفت بهسمت توافق کمک کند، گفت: «رییسجمهور مشتاق است به دیپلماسی فرصتی بدهد؛ این همیشه انتخاب اول اوست.» لیویت همچنین در حالی تاکید کرد «در روزهای اخیر شاهد پیشرفتهایی از سوی طرف ایرانی بودهایم» که به باور بسیاری از ناظران در صورتی که عراقچی و ویتکاف در اسلامآباد با یکدیگر مذاکره کنند، میتوان این مذاکرات احتمالی را نشانهای از خروج ایران و آمریکا از بنبست و ورود دوباره به مسیر مذاکره و احتمال توافق ارزیابی کرد. امیدواری نسبتبه یافتن راهکاری برای خروج از بنبستی که در مذاکرات ایران و آمریکا ایجاد شده، بهویژه وقتی تقویت شد که دونالد ترامپ نیز در سخنانی در این رابطه مدعی شد که هدف سفر عراقچی به اسلامآباد ارائه پیشنهادی تازه از طریق طرف میانجی به ایالات متحده است. رییسجمهور آمریکا با تاکید بر اینکه «ایران میخواهد مذاکره و امکان دستیابی به توافق را بررسی کند»، مدعی شد: «ایران قصد دارد پیشنهادی ارائه دهد که خواستههای ایالات متحده را برآورده کند.»
رد احتمال دیدار عراقچی با ویتکاف-کوشنر
با این همه اما هنوز دقایقی از اظهارات رییسجمهور آمریکا و سخنگوی کاخ سفید و افزایش امیدواری نسبتبه احتمال یافتن راهکاری برای خروج از بنبست مذاکرات نگذشته بود که خبرگزاری رویترز اعلام کرد که عراقچی در پاکستان با مقامهای آمریکایی دیدار نمیکند. این خبرگزاری اعلام کرد: «با وجود اینکه آقای عراقچی به اسلامآباد سفر کرده تا درباره پیشنهادهایی برای ازسرگیری احتمالی مذاکرات با ایالات متحده گفتوگو کند اما قصد ندارد دیداری با مذاکرهکنندگان آمریکایی در اسلامآباد داشته باشد.» دو منبع دولتی پاکستان که در جریان گفتوگوها هستند، به رویترز گفتند که سفر عراقچی کوتاه خواهد بود و هدف آن بررسی پیشنهادهای ایران برای مذاکرات با آمریکاست؛ پیشنهادهایی که پاکستان بهعنوان میانجی آنها را به واشنگتن منتقل خواهد کرد. رویترز همچنین با استناد به صحبتهای اخیر پیت هگست وزیر دفاع آمریکا که در یک نشست مطبوعاتی گفته ایران این فرصت را دارد تا با ایالات متحده به یک «توافق خوب» دست پیدا کند، اذعان کرد که تاثیر سفر عراقچی به اسلامآباد دستکم میتواند در دستیابی ایران و آمریکا به راهکاری برای خروج از بنبست مذاکرات مثبت باشد.
تلاش اسلامآباد برای برقراری صلح بهروایت وزیر خارجه پاکستان
وزیر امور خارجه پاکستان با اشاره به سفر سیدعباس عراقچی به پایتخت پاکستان و دیدارهای روز شنبه وزیر خارجه ایران با مقامهای ارشد این کشور همسایه گفت: «مشتاقانه در انتظار دیدارها و تعاملات سازندهمان هستم که با هدف تقویت صلح و ثبات در منطقه انجام خواهد شد.» محمد اسحاق دار که از طریق حساب کاربری شخصی خود در شبکه اجتماعی ایکس(توئیتر) در این رابطه اظهارنظر میکرد، با ابراز خرسندی از اینکه کنار آقایان فیلد مارشال عاصم منیر فرمانده ارتش و محسن تقوی وزیر کشور پاکستان از عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در اسلامآباد استقبال کرده، خاطرنشان کرد: «مشتاقانه در انتظار دیدارها و تعاملات سازندهمان هستم که با هدف تقویت صلح و ثبات در منطقه انجام خواهد شد.»
وزارت امور خارجه پاکستان روز گذشته همچنین در بیانیهای درباره سفر هیات عالیرتبه دیپلماتیک ایران به اسلامآباد به ریاست عباس عراقچی توضیح داد و اعلام کرد که محمد اسحاق دار معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه پاکستان در جلسهای به بازبینی تحولات در منطقه پرداخته و تصریح کرد که پاکستان در حال تسهیل مذاکرات ایران-آمریکا برای دستیابی به صلح و ثبات در منطقه و فراتر از آن است. دستگاه دیپلماسی پاکستان همچنین در پیامی که از طریق حساب کاربری این نهاد در شبکه اجتماعی ایکس(توئیتر) منتشر شد، با انتشار این مطلب تاکید کرد: «پاکستان به تلاشها در این زمینه ادامه خواهد داد.» این در حالی بود که محمد اسحاق دار در این جلسه گمانهزنیها و گزارشهای رسانهای درباره هرگونه تحول در این روند مذاکراتی را رد و تاکید کرد که بیانیههای سیاست رسمی پاکستان درباره روند میانجیگری ایران-آمریکا تنها ازطریق منابع رسمی منتشر میشوند و نقل قول از مقامها و منابع ناشناس پاکستانی منعکسکننده موضع رسمی پاکستان نیست. او به رسانهها توصیه کرد که از گمانهزنی در گزارشها بپرهیزند و تنها بر بیانیههای رسمی تمرکز کنند.
دیدار عراقچی با فیلد مارشال عاصم منیر در اسلامآباد
سرانجام حوالی عصر روز گذشته بود که اخبار دیدار صبح شنبه عباس عراقچی با فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان روی خروجی خبرگزاریهای داخلی رفت؛ دیداری که در آن طرفین پیرامون آخرین تحولات مرتبط با آتشبس و خاتمه جنگ و همکاری برای تقویت صلح و ثبات در منطقه غرب آسیا بحث و تبادلنظر کردند و این در حالی بود که عراقچی در بخشی از صحبتهایش در این نشست، با قدردانی از مساعی جمیله و تلاشهای ارزشمند دولت پاکستان بهویژه فیلد مارشال عاصم منیر برای برقراری آتشبس و خاتمه جنگ، دیدگاهها و ملاحظات تهران در این خصوص را تبیین کرد. فرمانده ارتش پاکستان نیز ضمن قدردانی از اعتماد ایران به پاکستان بهعنوان کشور همسایه و مسلمان جهت کمک به پیشبرد روند دیپلماتیک، آمادگی این کشور را برای تداوم تلاشهای میانجیگرانه پاکستان تا حصول نتیجه اعلام کرد. همزمان صداوسیمای جمهوری اسلامی نیز با اشاره به دیدار عباس عراقچی با فیلد مارشال عاصم منیر در اسلامآباد، اعلام کرد که وزیر امور خارجه ایران در دیدار با فرمانده ارتش پاکستان دیدگاهها و ملاحظات ایران برای پایان جنگ را منعکس کرده است.
دیدار عراقچی با شهباز شریف در اسلامآباد
وزیر امور خارجه و اعضای هیات جمهوری اسلامی که راهی اسلامآباد شده بودند، در ادامه برنامههای سفر خود با شهباز شریف نخستوزیر پاکستان دیدار کردند. دیداری که در آن محمد اسحاق دار معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه، فیلد مارشال عاصم منیر فرمانده ارتش و ژنرال عاصم ملک مشاور امنیت ملی پاکستان نیز حضور داشتند. این در حالی بود که شهباز شریف نخستوزیر پاکستان در بخشی از سخنانش در این نشست با اشاره به عزم و اراده مقامهای عالی دو کشور برای تداوم روند ارتقای روزافزون روابط و همکاریهای دوجانبه و نیز هماهنگی و همکاری در سطح چندجانبه و سازمانهای بینالمللی ابراز اطمینان کرد که این روند با قوت و در راستای منافع مشترک دو کشور همسایه و مسلمان تداوم خواهد یافت. همزمان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز با اشاره به اهتمام رهبری و رییسجمهوری ایران برای ارتقای همهجانبه روابط با همسایگان بهویژه پاکستان، بر جایگاه ویژه پاکستان در سیاست و روابط خارجی ایران و اراده این کشور برای توسعه بیش از پیش روابط بین دو کشور تاکید کرد. عراقچی با قدردانی از تلاشهای مجدانه مقامهای ارشد دولت پاکستان برای خاتمه جنگ و برقراری آتشبس و همچنین حسن میزبانی مذاکرات، مواضع اصولی جمهوری اسلامی را در قبال آخرین تحولات مرتبط با آتشبس و خاتمه کامل جنگ تحمیلی علیه ایران تشریح کرد.
