بروکسل دست به دامن پکن
جهان صنعت- روزنامه گاردین در گزارش اخیر خود آورده که چین درحال ایجاد جذابیت برای رهبران غربی است. این مسیر با قدرتطلبی فزاینده و بیثباتکننده دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا درعرصه جهانی هموار شده است.
روزنامه گاردین نوشت: زمانی که ترامپ تهدید به استفاده از نیروی نظامی در گرینلند را پس گرفت و گفت تعرفههایی را برای مخالفان طرحهایش در قطب شمال اعمال نمیکند اروپا نفس راحتی کشید اما به نظر نمیرسد آمریکا همچنان شریک قابل اعتمادی برای این کشورها باشد.
روزنامه چینی گلوبال تایمز در سرمقالهای موضع پکن را به روشنی بیان کرد. در این مقاله باعنوان «اروپا باید بهطور جدی به ساخت آینده مشترک جامعه چین- اتحادیه اروپا بیندیشد» عنوان شده که جهان با خطر «بازگشت به قانون جنگل» مواجه بوده و چین و اتحادیه اروپا باید در زمینه ساخت «آینده مشترک بشر» همکاری کنند.
گاردین افزود: متحدان واشنگتن در تلاش برای دستیابی به ثبات به سمت چین روی گرداندند؛ مسالهای که بسیاری در آمریکا آن را تهدیدی علیه موجودیت خود قلمداد میکنند.
اِوا سیورت، تحلیلگر ارشد موسسه مطالعات چین در این زمینه گفت: در حالی که سیاست آمریکا غیرقابل پیشبینی به نظر میرسد بهویژه با توجه به تنشها و تهدید تعرفهها بر سر گرینلند رهبران اروپایی تلاش میکنند مطمئن شوند که کانالهای ارتباطی با پکن باز است. خطر چنین رویکردی این است که وابستگی کنونی به چین همزمان با اهداف بیان شده اروپا برای کاهش خطرات این وابستگی، حفظ و حتی تعمیق میشود.
گاردین افزود: مارک کارنی که با وعده ایستادگی در برابر قلدری آمریکا بهعنوان نخستوزیر کانادا انتخاب شد بهتازگی با سفر به پکن زمینه را برای بازنگری در روابط کشورهای غربی با چین فراهم کرد. کارنی گفت: کانادا درحال ایجاد یکهمکاری راهبردی جدید با چین است.
وی گفت که نظم جهانی در نقطه «گسست و نه گذار» قرار دارد.
کارنی بهجای تعظیم دربرابر همسایه جنوبی خود سعی در کاهش وابستگی کشورش به ایالاتمتحده دارد. او در پکن موافقت کرد که تعرفههای خودروهای برقی چینی را از۱۰۰ به۱/۶درصد کاهش دهد و از همسوشدن با واشنگتن که یکی از صادرات کلیدی چین را عملا از بازار آمریکای شمالی مسدود کرده بود فاصله گرفت. خودروهای برقی چینی اکنون در مسیر تبدیلشدن به حدود یکپنجم(اگر نگوییم بیشتر) از فروش خودروهای برقی کانادا هستند. این توافق یکپیروزی سیاسی بزرگ برای چین است حتی اگر تنها سهم کوچکی از صادرات خودروهای برقی چین را تشکیل دهد. به نظر میرسد نگرانیها در مورد وابستگی اقتصادی به چین و حتی دخالت چین در انتخابات کانادا از دستور کار خارج شده است.
نگاه محتاطانه چین به این تغییر موازنه
سونگ بو (Song Bo) از اعضای مرکز امنیت و استراتژی بینالملل دانشگاه چینهوا در تایید این موضوع گفت: سیاستگذاران چینی تمایلی به پذیرش علنی این موضوع ندارند که نظم جهانی اساسا دچار تغییر شده است. وی با اشاره به رشد سریع اقتصادی چین که با جهانیشدن در دهههای۱۹۹۰و۲۰۰۰ همراه بوده اظهار داشت: همیشه معتقد بودیم که بزرگترین ذینفع نظم بینالمللی ایجادشده پس از جنگ سرد هستیم. برای ما دشوار است که بپذیریم نظم فعلی درحال تغییر اساسی است.
گاردین خاطرنشان کرد: کییر استارمر، نخستوزیر انگلیس هفته آینده با شرایط اندکی متفاوت وارد چین میشود. او روابط گرمتری با ترامپ دارد اگرچه لفاظیهایش در روزهای اخیر بهدلیل اختلافات بر سر گرینلند و جزایر چاگوس شدت گرفته است. استارمر در داخل کشورش تحت فشار بوده تا نشان دهد که درباره مسائل امنیتی و حقوق بشری در رفتار با چین سختگیر است. این دوموضوع تنشها برسر درخواست جنجالی تشکیل سفارت بزرگ چین در لندن که دولت این هفته باوجود مخالفتهای شدید آن را تایید کرده را تشدید کرد.
استیو تسانگ، مدیر موسسه سواس چین درباره رویکرد نخستوزیر انگلیس گفت: استارمر شاید خود را بهعنوان یک نخستوزیر کارآمد یا فردی آگاه در مورد چین ثابت نکرده باشد اما او نادان نیست و میخواهد روابط با چین را برای بهبود اقتصاد و تجارت بریتانیا بهبود بخشد اما چین را شریکی مطمئنتر از ایالاتمتحده برای بریتانیا نخواهد دید.
گاردین نوشت: با این حال استارمر نیز مانند کارنی امیدوار است که قراردادهایی را با پکن امضا کرده و سرمایهگذاریهای بسیاری را برای کمک به اقتصاد انگلیس جذب کند. او با نمایندگانی از شرکتهای معتبر انگلیسی همراه خواهد بود و انتظار میرود باوجود نگرانیهای فزاینده درمورد خطرات امنیت ملی سرمایهگذاریهای چین شورای مدیران عامل بریتانیا-چین را احیا کند.
گاردین در بخشی از گزارش خود خاطرنشان کرد که چرخش بهسمت پکن برای متحدانغربیآمریکا آسان نیست.
سونگ از اعضای مرکز امنیت و استراتژی بینالملل دانشگاه چینهوا در تایید این دیدگاه اظهار داشت که رهبری کمیسیون اروپا اساسا همچنان با چین خصومت دارد؛ این موضوعی بوده که مقامات چینی و رهبران تجاری دشوار بتوانند آن را با روابط به ظاهر گرم بین چین و کشورهای اروپایی تطبیق دهند.
سونگ گفت: موضع کلی اتحادیه اروپا و جنگ در اوکراین بزرگترین موانع تعمیق روابط بین این بلوک و چین است و بدون حل این دومساله روابط چین و اروپا هیچپیشرفت قابلتوجهی نخواهد داشت.
براساس گزارش گاردین اوکراین ممکن است بهطور خاص در دستور کار پتری اورپو، نخستوزیر فنلاند که روز یکشنبه وارد پکن میشود قرار داشته باشد. پاتریک اندرسون، تحلیلگر موسسه امور بینالملل سوئد در اینزمینه گفت: حمایت چین از روسیه قطعا روابط با کشورهای شمال اروپا را تیره کرده و فنلاند نیز از این قاعده مستثنی نیست.
اندرسون خاطرنشان میکند که روابط فنلاند با چین معمولا بیشتر از سوئد و نروژ با پکن باثبات بوده و دیدار نخستوزیر فنلاند میتواند آن را تقویت کند.
به گزارش ایرنا، در ماههای پس از جنگ اوکراین در سال۲۰۲۲ کشورهای اروپایی با این واقعیت دستوپنجه نرم میکردند که بسیاری از آنها برای کالاهای کلیدی مانند سوختهای فسیلی به روسیه وابسته بودند. درخواستهایی برای جلوگیری از قرارگرفتن در وضعیتی مشابه با چین بهعنوان مهمترین تامینکننده فناوری انرژی پاک در جهان مطرح است. حتی در سال۲۰۲۰ سایمون گس، رییس کمیته مشترک اطلاعات انگلیس چین را «خطری درمقیاسی نسبتا گسترده» ارزیابی کرده بود.
چنین نگرانیهایی ممکن است درحال محوشدن باشند زیرا قدرتهای متوسط به دنبال جهانی از چندجانبهگرایی در مواجهه با توپ ویرانگری هستند که توسط ترامپ و آمریکا بهعنوان کشوری که زمانی بزرگترین مدافع آن بود به چرخش در آمده است. چین معتقد بوده که این رفتار ترامپ مثبت و خوشحال کننده نیست. با این حال تبعات چنین رفتاری ممکن است موقعیت پکن را در صحنه جهانی تقویت کند.
