بحران ناتمام نهادههای دامی
جهان صنعت- درحالیکه بازار از نظر تامین مرغ با کمبود مواجه نیست مرغداران از بحران جدی در تامین نهادههای دامی بهویژه سویا خبر میدهند؛ بحرانی که بهگفته رییس اتحادیه سراسری مرغداران با نبود شفافیت آماری، توزیع نامناسب نهادهها و کندی شدید در بارگیری تشدید شده و تداوم آن میتواند ثبات بازار مرغ را با تهدید جدی روبهرو کند.
درحالیکه آمارهای رسمی از تداوم جوجهریزی و نبود کمبود تولید مرغ حکایت دارد زنجیره تامین نهادههای دامی در یکی از بحرانیترین مقاطع خود قرار گرفته است؛ بحرانی که با افت شدید دسترسی به سویا، کندی توزیع نهادههای دولتی و نبود شفافیت آمار تولیدکنندگان را در تنگنای جدی قرار داده است.
بررسیها و اظهارات فعالان این حوزه نشان میدهد که نهادههای دامی با نرخ مصوب بهدست تولیدکنندگان نمیرسد و تولیدکنندگان ناچارند بخش قابلتوجهی از نیاز خود را از بازار آزاد تامین کنند.
پس از واگذاری امر توزیع نهاده دامی به پشتیبانی امور دام تنها ۵۰درصد سهمیه ذرت آذرماه به مرغداران توزیع شد و همین امر زمینه را برای سودجویی عوامل واسطه و دلال در بازار آزاد فراهم کرده است. بهطوریکه قیمت هرکیلو ذرت به ۴۰هزارتومان و کنجاله سویا بالای ۸۸هزارتومان رسیده و همین موضوع هزینه تمام شده تولید را بشدت افزایش داده است.
با حذف ارز ترجیحی گوشت از تیرماه قیمت گوشتهای وارداتی با نوساناتی روبهرو شد و همواره به دلیل نزدیک بودن قیمت گوشت وارداتی با تولید داخل و مشکلات تامین و تخصیص ارز واردات نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش چشمگیری داشت که این امر در کنار کمبود و افزایش قیمت نهادههای دامی التهاباتی در بازار گوشت قرمز ایجاد کرد و این امر درنتیجه کاهش و حتی حذف آن از سفره برخی خانوارها را بههمراه داشت.
اصلیترین اقلام پروتئینی سبد خانوار
تخممرغ بهعنوان یکی از اصلیترین اقلام پروتئینی سبد خانوار شناخته شده و بررسیهای میدانی از بازار مصرف نشان میدهد قیمت این محصول طی روزهای اخیر با افزایش قابلتوجهی همراه شده است. در برخی نقاط حتی به نرخهایی فراتر از قیمت منطقی رسیده بهطوریکه هر شانه تخممرغ فله به ۳۰۰هزارتومان و قیمت فله هر عدد ۱۰هزارتومان و در برخی مغازهها تا ۱۵هزارتومان هم فروخته میشود.
ماجرا تنها به اینجا ختم نمیشود چراکه بنابر تصمیم سازمان برنامهوبودجه قرار است ارز ترجیحی از واردات نهادههای دامی حذف شود که این امر تولید محصولات پروتئینی را دچار چالش کرده و بسیاری از کارشناسان اذعان میکنند با حذف ارز ترجیحی از واردات نهادههای دامی قیمت هرکیلو مرغ به بالای ۳۰۰هزارتومان و هرشانه تخممرغ ۴۴۰تا۴۵۰هزارتومان میرسد.
حبیب اسداللهنژاد، مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی ایران در گفتوگو با ایسنا درباره وضعیت بازار مرغ اظهار کرد: درحالحاضر از نظر جوجهریزی طبق برنامه جلو رفتیم و مشکلی در این بخش وجود ندارد اما نهادههای دامی بهویژه سویا با چالش و بحران جدی مواجه است. وضعیت تامین سویا اصلا مناسب نیست و تولیدکنندگان با سختی فراوان درحال تامین نهادههای مورد نیاز خود هستند.
انتقاد از نحوه توزیع نهادهها
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی ایران با انتقاد از نحوه توزیع نهادهها افزود: شیوهای که وزارت جهاد کشاورزی برای توزیع نهادهها به استانها ابلاغ کرده و در سطح استانها اجرا میشود مورد تایید تشکلها نیست. بهنظرمیرسد هم در تامین نهادهها با بحران مواجه هستیم و هم در مدیریت توزیع آنها اشکالات جدی وجود دارد. تصمیمات نادرست در شرایط بحرانی خود به ایجاد بحران جدید منجر شده است.
اسداللهنژاد با اشاره به نبود شفافیت آماری تصریح کرد: متاسفانه وزارت جهاد کشاورزی هیچگونه آمار و اطلاعات دقیقی از میزان نهادههای موجود یا درحال توزیع را دراختیار تشکلها قرار نمیدهد و این اطلاعات بهصورت محرمانه نگه داشته شده است. بااینحال آنچه مسلم بوده این است که میزان عرضه سویا به کمتر از ۲۰تا۳۰درصد رسیده و پساز توزیعهای انبوه انجامشده عملا ارزش و اثربخشی آن بهشدت کاهش یافته است.
وی ادامه داد: نهادههایی که بهاصطلاح فروخته شدند نیز با کندی شدید در بارگیری مواجه هستند و در برخی موارد اصلا بارگیری صورت نمیگیرد؛ موضوعی که نارضایتی گسترده تولیدکنندگان را بهدنبال داشته است.
قیمت مرغ در بازار
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی ایران درباره قیمت مرغ در بازار گفت: در شرایط فعلی امکان اعلام عدد دقیق وجود ندارد اما قطعا قیمت مصوبی که پیشتر تعیین شده بود، دیگر قابلیت اجرا ندارد چراکه مرغداران در پایان دوره تولید عملا به نهاده دولتی دسترسی ندارند و بخشی از نهاده تخصیصیافته نیز یا ازبینرفته یا با تاخیر جدی بهدست تولیدکننده میرسد.
اسداللهنژاد در پایان و در پاسخ به این پرسش که آیا تولید داخلی پاسخگوی نیاز بازار است، اظهار کرد: تا به امروز از نظر تامین مرغ در کشور مشکلی نداشتیم و اگر در ادامه نیز نهادهها بهدرستی تامین و توزیع شود مشکلی در عرضه نخواهیم داشت. درحالحاضر چالش اصلی صنعت مرغداری کشور نخست تامین نهادههای دامی و دوم توزیع نامناسب این نهادههاست.
مسعود رسولی، دبیر انجمن صنعت بسته بندی گوشت و مواد پروتئینی گفت: در ماههای اخیر روزانه ۲۰۰تن گوشت گرم وارد کشور میشد اما اکنون میزان واردات کاهش چشمگیری داشته است.
به گفته وی، بانک مرکزی تخصیص ارز مربوط به واردات قبل را هرچه سریعتر باید تعیین تکلیف کند درغیراین صورت بازار گوشت با نوساناتی روبهرو خواهد شد.
دبیر انجمن صنعت بسته بندی گوشت و مواد پروتئینی از کاهش ۵۰تا۶۰درصدی واردات نسبتبه مدت مشابه سال قبل خبر داد و گفت: اگر مشکلات تخصیص ارز رفع نشود، قیمت گوشت داخل به سبب حجم کم آن افزایش مییابد درحالیکه واردات گوشت راهکاری برای تنظیم بازار محسوب میشود.
ضرورت واردات ماهانه گوشت قرمز
رسولی با تاکید بر ضرورت واردات ماهانه ۴تا۵هزارتن گوشت قرمز گفت: بررسیها نشان میدهد که قیمت هرکیلو شقه گوسفندی تا هفته گذشته ۷۵۰هزارتومان بود که اکنون به ۸۵۰تا۹۰۰هزارتومان رسیده است.
گوشتهای وارداتی نیز بهدلیل نوسان نرخ ارز افزایش قیمت داشتند که وزارت جهاد به عنوان متولی امر باید تمهیداتی اتخاذ کند.
بنابر آمار سال گذشته بهطور متوسط ۲۴۰هزارتن معادل ماهانه ۲۰هزارتن گوشت وارد کشور شد درحالیکه طی ۹ماهه امسال ۴۰هزارتن گوشت گرم و منجمد وارد شده است.
به گفته وی، در ۹ماهه امسال باید ۱۸۰هزارتن گوشت وارد کشور میشد که کسری ۱۴۰هزارتن واردات نسبتبه سال قبل منجربه افزایش قیمت شده بهطوریکه نوسان بازار بیش از افزایش قیمت تمامشده بوده است.
انجمن واردکنندگان فرآوردههای خام دامی متوسط تولید ماهانه گوشت قرمز را ۴۵تا۵۰هزارتن اعلام کرد و افزود: بنابر آمار ماهانه ۶۵تا۷۰هزارتن گوشت در کشور مصرف میشود که براین اساس ۱۵تا۲۰هزارتن کسری نیاز بازار را داریم که باید از طریق واردات تمام میشود که امسال کاهش واردات منجر به برهمخوردن نظم بازار و التهابات بازار شده است.
بنابر آمار وزارت جهاد کشاورزی سالانه ۹۰۰هزارتن گوشت قرمز در کشور تولید و ۲۰۰هزارتن مابقی باید وارد شود اما براساس اعلام مرکز آمار مبنی بر کشتار رسمی کشتارگاهها و کشتار غیررسمی ۶۰۰تا۶۵۰هزارتن گوشت در داخل تولید و ۲۰۰تا۲۵۰هزارتن ازطریق واردات تامین میشود که برای تنظیم بازار باید کسری نیاز کشور باید وارد شود.
بیاعتمادی مرغداران
سیدفرزاد طلاکش، دبیر فدراسیون طیور گفت: باتوجه به بیاعتمادی مرغداران نسبتبه تامین نهادههای دامی مرغداران تمایلی به جوجهریزی ندارند که همینامر موجب شده قیمت هرقطعه جوجه به ۱۰هزارتومان و حتی کمتر از این نرخ برسد.
طلاکش ادامه داد: بنابر پیشبینیهای قبلی مبنی بر التهابات بازار مرغ و تخممرغ درپی مشکلات تامین نهادههای دامی اما توجهی به این موضوع نشد و بدیهی است که بهدلیل مشکلات تامین نقدینگی و نهادههای دامی بازار متشنج شده است.
دبیر فدراسیون طیور با اشاره به بلاتکلیفی تامین ارز و نوسان قیمت آن بیان کرد: باتوجه به نوسانات فعلی نمیتوان انتظار آرامش بازار نهادههای دامی را داشت.
وی قیمت هرکیلو مرغ در خردهفروشیها را ۱۸۰هزارتومان اعلام کرد و افزود: قیمت کنونی هرکیلو تخممرغ ۱۱۵هزارتومان بوده که براین اساس هرشانه تخممرغ بینمصرفکننده ۲۸۰تا۳۰۰هزارتومان و هر عدد ۹تا۱۰هزارتومان است.
عدم کمبود در عرضه مرغ
به گفته طلاکش، تولید مرغ مادر با جوجهریزی متفاوت بوده چراکه تولیدکنندگان مرغ مادر به ناچار تولید را انجام دادند و مرغ مادری حذف نشده اما وقتی قیمت جوجه یک سوم قیمت تمام شده است بیانگر آن بوده که مرغدار استقبالی نمیکند چراکه تامین نهاده دامی بهعنوان مهمترین مولفه تولید با چالشهایی روبهرو است.
وی با بیان اینکه کمبودی در عرضه مرغ نداریم، گفت: عرضه کنونی مرغ مربوط به جوجهریزی دو ماه قبل است اما برای ایام پایانی سال به جوجهریزی دیماه بستگی دارد.
باتوجه به مشکلات تخصیص ارز تامین نهاده دامی با اختلالاتی روبهرو شده که همینامر از ماهها قبل با اعتراض شدید دامداران و مرغداران بهواسطه گرسنگی گلهها و سروکارداشتن با موجود زنده روبهرو بود که متاسفانه باوجود هشدارهای مکرر، چالش کمبود و گرانی نهادههای دامی کماکان ادامه دارد. استمرار این روند در آیندهای نهچنداندور تولید را با چالش جدی روبهرو میکند بهطوریکه برای تامین نیاز کشور ناگریز به واردات مرغ، تخممرغ و گوشت خواهیم شد.
