بازار نفت در آستانه شوک جدید

جهان صنعت- بازار نفت جهانی در هفته منتهی به ‌۷فوریه۲۰۲۶ شاهد نوسانات قابل‌توجهی بود؛ به‌گونه‌ای که قیمت‌ها پس از چند هفته رشد سرانجام در مسیر کاهشی قرار گرفتند. در آخرین روز معاملاتی هفته قیمت نفت برنت تا حدود ۳۳/‌۶۸دلار در هربشکه افزایش یافت و WTI آمریکا به‌حدود ۰۹/‌۶۴دلار رسید اما این افزایش نتوانست از ثبت اولین کاهش هفتگی قیمت در حدود هفت‌هفته گذشته جلوگیری کند. علت اصلی این نوسانات تمرکز معامله‌گران روی نتایج مذاکرات بین آمریکا و ایران در عمان بود؛ موضوعی که تاثیر مستقیم بر چشم‌انداز ریسک ژئوپلیتیکی در بازار انرژی دارد. گزارش‌های خبری حاکی از آن است که این مذاکرات با عدم توافق قطعی تا پایان هفته همراه بوده و به‌نظر می‌رسد که طرفین در اختلافات کلیدی به‌ویژه مسائل فراتر از موضوع هسته‌ای نتوانستند به‌نقطه مشترک برسند. درنتیجه بازار نفت بین چشم‌انداز کاهش تنش و احتمال تشدید ریسک‌های منطقه‌ای سرگردان شد.  این‌فضای نامطمئن باعث شد تا سرمایه‌گذاران موقعیت‌های معاملاتی خود را تعدیل کنند و به‌جای افزایش خرید بیشتر بر مدیریت ریسک و انتظار برای روشن‌ترشدن چشم‌انداز مذاکرات تمرکز کنند.

عرضه مازاد و فشار نزولی بر قیمت‌ها

درکنار ریسک‌های سیاسی عوامل بنیادی بازار نفت نیز نقش مهمی در فشار نزولی قیمت‌ها ایفا کردند. تحلیلگرانی که در نظرسنجی رویترز شرکت کرده اعلام کردند که بازار نفت در سال۲۰۲۶ در شرایط مازاد عرضه قرار دارد و این موضوع می‌تواند بیش از تنش‌های ژئوپلیتیکی بر قیمت‌ها اثر بگذارد. براساس این پیش‌بینی‌ها قیمت نفت برنت در سال جاری به‌حدود ۶۲دلار در هر بشکه نزدیک خواهد شد درحالی که قیمت نفت آمریکا نیز حدود ۵۸تا۵۹دلار پیش‌بینی شده است.  تحلیلگران تاکید دارند که رشد عرضه ازسوی اوپک‌پلاس، نفت شیل آمریکا و بازگشت حجم تولید در برخی کشورها باعث افزایش فشار عرضه در بازار شده به‌طوری‌که مازاد عرضه ممکن است بین ۷۵/‌۰تا۵/‌۳‌میلیون‌بشکه در روز باقی بماند. این مازاد باوجود ریسک‌های ژئوپلیتیکی باعث شده انتظارات برای قیمت‌های بالاتر ضعیف‌تر شود.  همزمان بازار نفت روسیه نیز تحت فشار قرار گرفته است. گزارش‌ها نشان دادند که روسیه برای جذب تقاضا به‌چین قیمت‌های نفت خود را در بازار آسیا با تخفیف‌های قابل‌توجه عرضه می‌کند زیرا واردات هند از نفت روسیه کاهش یافته است. این اقدام نمادی از رقابت عرضه در بازارهای عمده آسیایی است و به‌طور بالقوه باعث تقویت مازاد عرضه در سطح جهانی می‌شود.  همین فشارهای عرضه باعث شده شرکت‌های بزرگ نفتی نیز بر کاهش هزینه‌ها یا بازخرید سهام تمرکز کنند؛ نشانه‌ای از انتظارات مبهم از رشد قیمتی در کوتاه‌مدت. برای مثال شرکت Shell با اعلام خرید مجدد حدود ۵/‌۳‌میلیارد دلار سهام در شرایطی که سوددهی کاهش یافته نشان داده که شرکت‌ها در تلاش برای جذب سرمایه‌گذاران در بازاری با رشد ضعیف قیمت هستند.

نفت بین ریسک ژئوپلیتیکی و فشار عرضه

تحلیلگران بازار نفت در هفته گذشته دیدگاه‌های متفاوتی در مورد آینده قیمت‌ها مطرح کردند اما در یک نکته مشترک هستند: نگرانی از مازاد عرضه بلندمدت همچنان برجسته است. طبق نظرسنجی رویترز، قیمت نفت ممکن است در سال۲۰۲۶ به‌طور متوسط در حدود ۶۰تا۶۲دلار در هر بشکه نوسان کند حتی اگر تنش‌های ژئوپلیتیکی ادامه داشته باشد.  تحلیلگران موسسه کپتال اکونومیست پیش‌بینی کردند که درصورت کاهش نگرانی‌های سیاسی و بهبود عرضه نفت(ازجمله افزایش تولید قزاقستان) ممکن است قیمت ها تا پایان سال به‌سطوح پایین‌تر مانند حدود ۵۰دلار برای هر بشکه برنت سقوط کنند.  این چشم‌انداز نزولی یا حداقل ماندگاربودن قیمت‌ها ناشی از عواملی مثل افزایش تولید نفت شیل آمریکا که عرضه جهانی را پشتیبانی می‌کند و تصمیم محتاطانه اوپک پلاس در افزایش تولید که باعث جلوگیری از شوک عرضه‌ها شده بوده اما چشم‌انداز تقاضا را تضعیف کرده است. پیش‌بینی‌ها از بازگشت برخی کشورها به‌بازار آزاد و افزایش صادرات که فشار عرضه را تقویت می‌کند حکایت دارد. عامل دیگر کاهش تقاضا به‌دلیل نگرانی‌های اقتصادی جهانی است که پیش‌بینی‌ها از رشد محدود مصرف نفت را تقویت می‌کند.

تحولات هفته و مسیر پیش‌رو

تحولاتی این هفته بازار نفت در هفته جدید تحت تاثیر ریسک‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه و فشار بنیایدی عرضه مازاد قرار گرفته است. از یک‌سو نتیجه مذاکرات ایران و آمریکا می‌تواند در کوتاه‌مدت باعث افزایش نوسانات شود و از سوی دیگر فشارهای بنیادی عرضه مازاد که افق قیمت‌ها را در سطح متعادل یا روبه‌پایین نگه داشته است. اگر مذاکرات میان ایران و آمریکا با شکست نسبی یا تاخیر در توافق قطعی ادامه پیدا کند حتی ممکن است ریسک‌های قیمت‌ساز افزایش یابد به‌خصوص اگر تنش‌ها به‌تهدیدات عملی در تنگه هرمز یا دیگر نقاط کلیدی انرژی منتهی شود اما درمقابل اگر تنش‌ها کاهش یابد و بازار به‌روند بنیادی عرضه-تقاضا بازگردد فشار نزولی قیمت‌ها احتمالا تشدید خواهد شد.تحلیلگران همچنان معتقدند که چشم‌انداز بلندمدت بازار نفت به‌جای شوک‌های موقتی سیاسی بیشتر تحت تاثیر توازن ساختاری عرضه‌وتقاضا در۲۰۲۶ خواهد بود و قیمت‌ها در سطحی نوسان خواهند کرد که منعکس‌کننده این توازن باشد.