اصلاح الگوی کشت آغاز شد؛ راهی برای صرفهجویی آب یا تضمین امنیت غذایی؟

جهان صنعت، غلامرضا نوری قزلجه روز یکشنبه در نشست خبری خود در پاسخ به ایرنا درباره اجرای الگوی کشت و نحوه صحیح مصرف آب افزود: برنامهها و اقدامات لازم برای مقابله با بحران خشکسالی ها و کمبود منابع آب در حال اجرا است.
وی بر اهمیت مصرف بهینه آب در بخش کشاورزی تاکید کرد و گفت: هنوز عدد مشخصی برای کاهش مصرف آب در برنامه ها تعیین نشده است، اما شرایط فعلی نشان میدهد که نیاز به کاهش مصرف بسیار بیشتر از آنچه برنامه ریزی شده است، دارد.
وی افزود: از جمله راهکارهای پیشنهادی انتقال و رساندن آب به مزارع با کمترین تلفات، اجرای سیستم های نوین آبیاری و توسعه زیرساخت های مربوطه است که نیازمند هزینه های بالا است و بخشی از آن تامین شده است، اما بخش دیگری نیازمند تزریق منابع است.
وزیر جهادکشاورزی تصریح کرد: در حوزه کشاورزی، تغییر در نوع کشت مانند کشت پاییزه با مصرف آب کمتر و اصلاح نژاد گیاهان مقاوم به گرما و کمآبی از دیگر راهکارهای مقابله با بحران است.
۹۴ درصد مطالبات گندمکاران پرداخت شد
وی اضافه کرد: در بخش تولید گندم، اقدامات قابل توجهی صورت گرفته به طوری که تولید گندم در سال های اخیر از حدود ۴.۵ تا ۵ میلیون تن به نزدیک ۸ میلیون تن رسیده است.
نوری قزلجه درباره زمان اعلام نرخ خرید تضمینی گفت: قیمت خرید تضمینی گندم و پرداخت مطالبات کشاورزان نیز در حال انجام است و تاکنون حدود ۹۴ درصد مطالبات پرداخت شده است که این رقم در چند سال گذشته بی سابقه بوده است.
وزیر جهاد کشاورزی درباره جزییات اجرای رفع تداخل اراضی گفت: اجرای طرح ملی رفع تداخلات که پیشنهاد من در مجلس نهم به تصویب رسید امسال به پایان می رسد.
وی اظهارداشت: در حوزه اراضی طرحی برای حل مشکلات حقوقی و بازگرداندن زمین های حق الناس به کشاورزان در استان همدان اجرا شده که منجر به آزادسازی بیش از یک میلیون هکتار زمین و تحویل اسناد مالکیت شده است. هدف نهایی این است که تا پایان سال، این طرح کامل و نهایی و حقوق کشاورزان تثبیت شود.
وزیر جهاد کشاورزی در زمینه واردات کالاهای اساسی افزود: اولویت اصلی تأمین کالاهای وارداتی مورد نیاز کشور است و سیاست های شفاف و کم هزینه در این حوزه ادامه خواهد داشت.
وی بر ضرورت کاهش هزینهها، جلوگیری از فساد و انحصار تاکید کرد گفت: معتقدیم که همه اقدامات باید در راستای حفظ بیتالمال و منافع عمومی صورت بگیرد.
۲۳۰ همت از بدهی سال های گذشته تعیین تکلیف شد
وزیر جهاد کشاورزی با بیان اینکه در شرایط سخت خشکسالی، تامین امنیت غذایی هموطنان در اولویت این وزارتخانه قرار دارد، گفت: وزارت جهادکشاورزی در دولت چهاردهم توانست ۲۳۰ هزار میلیارد تومان از بدهی سال های گذشته را تعیین تکلیف کرده و اعتبارات وزارتخانه را دو برابر کند.
نوری قزلجه با تشریح دستاوردهای این وزارتخانه در دولت چهاردهم اظهار داشت: اولویت این وزارتخانه تامین امنیت غذایی و عبور از شرایط خشکسالی و کم آبی است و با توجه به شرایطی که در آن قرار داریم باید ذخایر زیادی داشته باشیم.
وزیر جهادکشاورزی ادامه داد: صادرات بخش کشاورزی در سال گذشته ۳۲ درصد و از ابتدای امسال ۱۱ درصد افزایش داشته است و حدود ۳ میلیارد دلار تراز تجاری کشور در حوزه کشاورزی بهبود پیدا کرد و از منفی ۱۱ میلیارد دلار به منفی ۸ میلیارد دلار رسید.
وزیر جهاد کشاورزی بر اهمیت شعار شفافیت و پاسخگویی تاکید کرد و گفت: معتقدیم دولت باید با صداقت و شفافیت مسائل را روشن کند و پاسخگوی سوالات مردم باشد و ما مکلف به پاسخگویی هستیم.
وی با اشاره به اهمیت امنیت غذایی در جهان و ایران افزود: با وجود پیشرفت های بشر، افزایش جمعیت و نیازهای روز افزون این موضوع به یکی از مهمترین چالش ها تبدیل کرده است به طوری که حادثه غزه یکی از نمونه های فجایع انسانی و بحران امنیت غذایی است که در آن مردم در مقابل گرسنگی قرار دارند.
نوری قزلجه با بیان اینکه تامین امنیت غذایی موضوع نخست تمام کشورها است و تعطیل بردار نیست، اضافه کرد: وضعیت فعلی غزه نشان می دهد اگر امنیت غذایی کشوری برای چند روز به وقفه بیفتد می تواند فجایع انسانی را رقم بزند.
وی اظهار داشت: امنیت غذایی یکی از برنامه های جدی دولت است و با وجود اینکه کشور با توجه به خشکسالی های بی سابقه، مشکلات اقتصادی که هزینه های تامین امنیت غذایی را افزایش داده در سخت ترین شرایط قرار دارد، با این حال فعالان و تولیدکنندگان بخش کشاورزی در این مسیر نقش مهمی را ایفا می کنند.
نوری قزلجه افزود: راه حل دیگر ما به نژادی و به زراعی برای کاهش مصرف آب و عبور از خشکسالی است که اجرای آن در مورد شکر منجر به جهش تولید و کاهش مصرف آب شد.
وی اضافه کرد: همچنین در پی اجرای طرح جهش تولید در دیمزارها با همکاری ستاد اجرایی فرمان امام (ره) منجر به افزایش تولید گندم شد به طوری که در دهه گذشته حدود ۵ میلیون تن گندم داشتیم اما اکنون این رقم به ۸ میلیون تن رسیده است.
رشد ۱۱ درصدی صادرات طی پنج ماهه امسال
وزیر جهاد کشاورزی گفت: سال گذشته رشد بخش کشاورزی از منفی ۲.۴ درصد به مثبت ۳.۲ درصد رسید یعنی حدود ۵.۶ درصد بهبود یافت به نحوی که در حوزه تولید و صادرات شاهد رشد قابل توجهی بودیم تولید شکر ۲۷ درصد و در بخش های لبنیات و مواد پروتئینی نیز رشد داشته ایم.
وی با اشاره به رشد ۳۲ درصدی صادرات بخش کشاورزی در سال گذشته افزود: در پنج ماهه امسال این روند ادامه یافت به طوری که حدود ۱۱ درصد افزایش صادرات ثبت شده است که این اقدامات منجر به بهبود تراز تجاری کشور در حوزه کشاورزی شد.
تخصیص پاداش ۴۰ میلیونی واقعی نیست
وزیر جهاد کشاورزی درباره ادعاهایی مبنی بر تخصیص پاداش ۴۰ میلیونی به مدیران وزارت جهاد کشاورزی بابت اقدامات صورت گرفته در زمان جنگ تحمیلی اخیر گفت: این اعداد ساخته ذهن کسانی است که منافعشان با شفافیت و انضباط مالی ما دچار مشکل شده است.
وی با بیان اینکه کسی برای جنگ پاداش نخواسته است، افزود: وزارت جهاد کشاورزی کمترین حقوق و مزایا را در بین وزارتخانه ها پرداخت می کند و تمام پرداخت ها طبق ضوابط قانونی ثبت می شود بنابراین هیچ پرداختی خارج از چارچوب قانونی صورت نگرفته است.
نوری قزلجه تخصیص پاداش را از محل صرفه جویی دانست و اظهار داشت: پاداشی برای جنگ یا مقاومت در نظر گرفته نشده و تنها حقوق، اضافهکار یا فوق العاده های متعارف پرداخت شده است.
وی چنین ادعاهایی را نسبت به عملکرد وزارت جهاد کشاورزی دولت چهاردهم غرض ورزانه دانست و گفت: سال گذشته توانستیم بیش از یک میلیارد دلار صرفه جویی در واردات داشته باشیم، بنابراین طبیعی است کسانی که از این مسیرها نفع می بردند امروز ناراضی باشند و شایعه سازی کنند.
مشکل تاخیر در بازگشت سرمایه بخش کشاورزی
نوری قزلجه درباره وضعیت سرمایه گذاری در بخش کشاورزی گفت: یکی از چالش ها در حوزه سرمایه گذاری بخش کشاورزی بازگشت سود سرمایه گذاری در این حوزه است که با تاخیر انجام می شود؛ به طور مثال سود سرمایه گذاری در بخش گلخانه ها پس از ۳ سال باز می گردد که زمانی طولانی است.
وزیر جهاد کشاورزی با تاکید بر اینکه الگوی کشت پیش از سال زراعی جدید ۱۴۰۵ – ۱۴۰۴ ابلاغ خواهد شد؛ افزود: امسال الگوی کشت کامل تر از سال گذشته اجرایی می شود.
چین در صف نخست بازار محصولات کشاورزی ایران
وزیر جهاد کشاورزی، از توافقات جدید ایران و چین خبر داد و گفت: صادرات برخی میوه جات ایران به صورت مستقیم آغاز و هدف گذاری شده که حجم تجارت کشاورزی دو کشور از ۷۶۰ میلیون دلار به بیش از دو میلیارد دلار در دو سال آینده خواهد رسید.
نوری قزلجه درباره همکاری تجاری اعضای شانگهای و همکاری ایران و چین افزود: اعضای شانگهای ۴۲ درصد جمعیت جهان را تشکیل میدهند بنابراین حجم معاملات این کشورها حدود ۶۰۰ میلیارد دلار است که فقط ۱۰ درصدش بین کشورهای عضو شانگهای است.
وی با اشاره به اینکه ایران با ۸ میلیارد دلار سهم بیشترین تجارت را در بین اعضای شانگهای دارد، اضافه کرد: این موضوع اخیرا در گردهمایی اعضای شانگهای مطرح شد و مورد استقبال قرار گرفت و قراردادهای خوبی در حال پیگیری است و ایران می تواند هاب منطقه برای تجارت بین اعضای شانگهای باشد.
تحریم سبب افزایش هزینه مواد غذایی و دارو می شود
وزیر جهاد کشاورزی درباره درخواست فعال شدن اسنپ بک از سوی سه عضو اروپایی برجام گفت: حداقل به شکل رسمی موضوع های مربوط به غذا و دارو مشمول تحریم نمی شود، اما تحریم ظالمانه همین دو موضوع را برای کشور دچار چالش کرده و با هزینه بالا محصولات وارد میشود.
وی افزود: برای رفع مشکلات غیررسمی موجود و خنثی سازی مکانیسم ماشه ما به سوی پیمان های منطقه ای به شکل جدی گام برداشته ایم.
آمار تولید برنج کشور شفاف شد
نوری قزلجه به تولید برنج در حدود ۱۷ استان کشور اشاره کرد و اظهارداشت: بخشی از آمار تولید برنج امسال نسبت به عدد اعلام شده سال گذشته کاهش یافته که مربوط به شفاف شدن آمار تولید است.
وی اضافه کرد: با اجرای الگوی کشت ۳۰۰ هزار تن برنج تولید داخل کاهش یافت، اما با توجه به تمام این شرایط حدود ۵۵ درصد برنج مورد نیاز بازار در داخل تولید و ۴۵ درصد از محل واردات تامین می شود.
ظرفیت آرد سازی کشور سه برابر نیاز داخلی است
وزیر جهاد کشاورزی درباره صنعت نان کشور گفت: مشکل اصلی واحدهای آردسازی مازاد ظرفیت تولید است به طوری که ظرفیت ایجاد شده در کشور حدود سه برابر نیاز داخلی است و این واحدها فقط با ۳۳ درصد ظرفیت خود فعالیت میکنند که همواره در بازگشت سرمایه دچار مشکل خواهند بود.
وی افزود: راهکار اصلی ما استفاده از دو سوم ظرفیت باقی مانده برای صادرات است یعنی واحدها بتوانند گندم وارد کنند و آن را به آرد تبدیل کنند و به کشورهای منطقه صادر کنند.
نوری قزلجه ادامه داد: مشابه همین ظرفیت در صنایع روغنکشی و خوراک دام نیز وجود دارد که بنا داریم آنها را فعال کنیم تا علاوه بر ایجاد ارزش افزوده و اشتغال به ارتقای تجارت و امنیت غذایی کشور نیز کمک شود.
وی با اشاره به اینکه مسئولیت هماهنگی در حوزه نان بر عهده وزارت کشور است و دبیرخانه ویژه ای در این زمینه فعال است تصریح کرد: البته وزارت جهاد کشاورزی نیز در تامین و پشتیبانی این زنجیره نقش مهمی دارد اما تلاش داریم با همکاری همه دستگاه ها این حوزه حساس با دقت بیشتری مدیریت شود.
توسعه صادرات زعفران در دستور کار وزارت جهاد کشاورزی
وزیر جهاد کشاورزی درباره صادرات فله ای زعفران گفت: اکنون زعفران ایران به شکل فله ای از کشور خارج می شود اما ما به دنبال تقویت فرآوری این محصول گرانبها و صادرات آن هستیم.
وی با بیان اینکه در صورت استخراج کروسین زعفران شاهد ارزش افزوده ۲۰ برابری صادرات خواهیم شد افزود: وزارت جهاد به طور جدی به دنبال حمایت از سرمایه گذاری در حوزه زعفران است و سال گذشته تمام محصولات زعفران کاران حتی به مقدار محدود به قیمت خریداری شد.
هدف گذاری ۳ میلیارد دلاری تجارت ایران و روسیه
وزیر جهادکشاورزی حجم مبادلات کشاورزی با روسیه طی سال گذشته را حدود ۱.۲ میلیارد دلار دانست و پیش بینی کرد: امسال این عدد به رشد بین ۳۰ تا ۳۵ درصدی برسد و تا سال ۱۴۰۵ نیز این مبلغ به ۳ میلیارد دلار برسد.
وی با اشاره به توسعه همکاری های کشت فراسرزمینی ایران در روسیه، قزاقستان و ونزوئلا افزود: هدف تامین نیاز بخشی از مواد غذایی از تولیدات برون مرزی و کاهش فشار بر منابع داخلی همچون آب است.
حلقه مفقوده گرانی فاصله مزرعه تا سفره
نوری قزلجه با اشاره به گرانی میوه در تابستان گفت: افزایش هزینه تولید همچون رشد نرخ نهاده ها، کارگر، حمل و نقل و کود شیمیایی را نباید نادیده بگیریم اما مشکل اصلی در فاصله قیمت مزرعه تا سفره است که با سیاست های جدید در حال اصلاح است؛ تاکنون بیش از ۱۲۰ بازار روستا ایجاد شده تا تولیدکنندگان بتوانند محصول را بدون واسطه به دست مصرف کنندگان برسانند.
وزیر جهادکشاورزی درباره استفاده از پساب در کشاورزی استان تهران افزود: وظیفه برخورد با استفاده غیرمجاز از پساب و انسداد چاه های غیرقانونی بر عهده وزارت نیرو است اما وزارت جهاد کشاورزی در مواردی که تهدیدی برای سلامت محصولات باشد، تذکرات لازم را ارایه می دهد.
وی درباره اجاره اراضی کشاورزی توسط اتباع افغان اظهارداشت: حضور اتباع خارجی در واحدهای تولیدی کشاورزی موضوعی رایج در جهان است و در ایران هم کارگران و تکنسین های خارجی در مزارع فعالیت می کنند اما مسائل امنیتی و مجوز اقامت این افراد به وزارت کشور مربوط است
وی اضافه کرد: از منظر کشاورزی چنانچه اتباع افغان دارای مجوز باشند می توانند در قالب اجاره یا کارگری فعالیت کنند.
برآورد تولید برنج امسال ۱.۷ میلیون تن است
نوری قزلجه تولید یک میلیون و ۷۵۰ هزار تن برنج درکشور را پیش بینی کرد و گفت: با توجه به محدودیت منابع آبی امسال مجوز الگوی کشت برنج در چهار استان کشور مجوز داشت این درحالیست که در گذشته برنج در ۱۶ تا ۱۷ استان کشور کشت می شد.
وی افزود: برنج تازه در شالیکوبی ها حدود ۱۷۰ هزار تومان و در بازار مصرف بین ۲۳۰ تا ۲۵۰ هزار تومان قیمتگذاری شده بنابراین بالاترین و مرغوبترین برنج ایرانی نیز همین قیمت را دارد.
وی هدف این وزارتخانه را حمایت از شالیکاران و کنترل بازار دانست و تصریح کرد: وزارت جهاد کشاورزی روی فاصله قیمت مزرعه تا سفره نظارت دارد و مداخلات قانونی لازم برای کنترل بازار اعمال می شود.
نگرانی بابت عرضه گوشت مرغ نداریم
وزیر جهادکشاورزی درباره کمبود مرغ گرم در بازار گفت: تولید مرغ مطابق برنامه پیش می رود اما به دلیل گرمای شدید هوا مرغ ها با ۱۰ درصد کاهش وزن به ناچار روانه بازار شدند.
وی افزود: در صورت کاهش نسبی دما طی روزهای آینده بازار از طریق ذخایر جبران می شود و نگرانی بابت تولید، تامین و عرضه این محصول وجود ندارد.
منبع: ایرنا