از استقبال جهانی تا مخالف خوانی پایداری
جهان صنعت – با شدت گرفتن سرعت تحولات سیاسی و غیرسیاسی طی هفتهها و ماههای گذشته از جمله شکلگیری اعتراضات در ایران و از سوی دیگر گسیل نیروها و تجهیزات نظامی ایالات متحده به نزدیکی آبهای جنوب ایران، سرانجام در واپسین روز هفتهای که گذشت شاهد چرخشی اساسی در مسیر تحولات بودیم؛ چرخشی که منجر به ازسرگیری مذاکرات میان تهران و واشنگتن شد؛ مذاکراتی که پس از حدود هشت ماه وقفه، بار دیگر با میانجیگری طرف عمانی آغاز شد.
عباس عراقچی که بهعنوان نماینده ایران در این مذاکرات حاضر شده بود، روز گذشته در گفتوگویی با شبکه الجزیره درباره این مذاکرات آن را «شروعی خوب» توصیف کرد.
او با تمرکز بر موضوع هستهای در جریان مذاکرات روز جمعه در مسقط گفت: «غنیسازی حق مسلم ماست و باید ادامه یابد حتی با بمباران هم نتوانستند توانمندیهای ما را نابود کنند. آمادهایم به توافقی اطمینانبخش درباره غنیسازی برسیم.»
وزیر خارجه ایران که در ادامه بر عدم تسلیم اورانیومهای غنی شده تاکید کرد، در رابطه با برنامه موشکی ایران گفت: «موشک هیچوقت قابل مذاکره نیست زیرا یک موضوع دفاعی است.»
او همچنین با بیان اینکه «اگر واشنگتن به ما حمله کند، نمیتوانیم به خاک آمریکا حمله کنیم اما به پایگاههای آن در منطقه حمله خواهیم کرد»، گفت: «به کشورهای همسایه حمله نمیکنیم بلکه به پایگاههای آمریکایی در داخل آنها حمله میکنیم. تفاوت قابلتوجهی بین این دو وجود دارد.» عراقچی در پایان اذعان کرد که تاریخ مشخصی برای دور دوم مذاکرات تعیین نشده است.
واکنشهای جهانی به مذاکرات
از سوی دیگر لین جین، سخنگوی وزارت خارجه چین در یک نشست مطبوعاتی در رابطه با مذاکرات ایران و آمریکا گفت: «چین همواره در مورد این مسائل با همه طرفها در ارتباط بوده و ما امیدواریم دوطرف از طریق گفتوگو اختلافات خود را حل کنند و با هم برای حفظ صلح و ثبات منطقه بکوشند.»
دولت امارات متحده عربی نیز روز گذشته با انتشار بیانیهای از برگزاری این مذاکرات استقبال کرد و آن را نشاندهنده تلاشهای منطقهای برای حمایت از گفتوگو و کاهش تنش ارزیابی کرد. سراجالدین مهرالدین، وزیر خارجه تاجیکستان نیز از این مذاکرات استقبال و بر حمایت کشور خود از حل مسالمتآمیز مناقشه میان کشورهای منطقه تاکید کرد.
واکنش تندروها به مذاکرات
باوجود حمایتهای جهانی از پیشرفت مذاکرات و تاکید بر ضرورت حلوفصل دیپلماتیک اختلافات تهران و واشنگتن برخی از فعالان سیاسی داخلی بهویژه تندروهای منتسببه جبهه پایداری و جریان موسوم به سوپرانقلابی بار دیگر علیه مذاکرات بسیج شده و به تندی به استقبال این دور از مذاکرات رفتند؛ حمید رسایی، نماینده مجلس که از چهرههای نزدیک به جبهه پایداری است با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس (توئیتر) برخی اقدامات واشنگتن پس از مذاکرات روز جمعه را فهرست کرد و نوشت: «نتیجه مذاکرات مسقط هم مثل مذاکرات قبل خودش را نشان داد؛ ۱) افزایش تحریمها علیه ایران، ۲) اعمال تعرفه ۲۵درصدی علیه کشورهایی که با ایران معامله کنند، ۳) هشدار فوری به شهروندای آمریکایی برای خروج از ایران.»
همزمان ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس که او نیز به همین جریان پایداری نزدیک است، نوشت: «ترامپ دروغگو است. ایران از خطوط قرمز خود کوتاه نیامده و نمیآید این آمریکاییها هستند که پس از شکست سایر گزینههایشان (نظامی، اقتصادی، تروریستی و…) حالا چارهای جز پذیرش چارچوبها و حقوق ملت ایران ندارند.»
او همچنین در گفتوگویی با خبرگزاری مهر وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی بر لزوم مقابله سخت تاکید کرد و گفت: «اگر سیلی محکمی به گوش دشمن زده شود و از داخل پیام ضعف مخابره نشود، به مدد نیروهای مسلح قدرتمند کشور که نسبتبه گذشته بسیار آمادهتر هستند، حتما میتوان دشمن را به زانو درآورد.»
مهدی محمدی، مشاور رییس مجلس نیز مدعی شد که علت استقبال آمریکا از مذاکره این بوده که دولت ترامپ به این نتیجه رسیده که براندازی، روشی پرهزینه است. او مذاکرات را «صرفا یک دام» خواند و مدعی شد: «گرفتن امتیازهای غیرقابل بازگشت و ائتلاف با قدرتهای ضدآمریکایی تنها مسیری است که آینده را گارانتی میکند.»
رویایی اصولگرایان میانهرو و تندروهای اصولگرا
اما برخی از دیگر چهرههای اصولگرا که به طیف میانهروی این جریان سیاسی گرایش دارند، تلاش کردهاند تا با تاکید بر عقلانیت بر ضرورت پرهیز از نگاه یکجانبه سخن بگویند؛ احد آزادخواه، نماینده اصولگرای مجلس گفت: «امروز باید به شدت از هرگونه تندروی در مسائل مختلف پرهیز کرد و با همبستگی بیشتر و پرهیز از افراط و تفریطها زمینه را برای خدمت بیشتر به مردم فراهم کرد.»
مجتبی زارعی، نماینده ساری نیز با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس (توئیتر) نوشت: «بین موضع حکیمانه – مقتدرانه نظام مقابل آمریکا در مسقط و ژستهای توخالی سوپر انقلابیونِ؛ کنار نظامِ حکیم هستیم ولاغیر!»
این در حالی بود که احمد زیدآبادی، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی در کانال تلگرامی خود نوشت: «توافق ایران و آمریکا مصداق امر «سهلِ ممتنع» است. اگر دو کشور بخواهند از دایره خصومت با یکدیگر خارج شوند و رابطهای عادی برقرار کنند، هیچکدام از موضوعات هستهای، موشکی و منطقهای نمیتواند مانعی جدی برای دستیابی به توافق باشد اما اگر قرار به تداوم خصومت و عدم عادیسازی رابطه باشد، هر نوع انعطاف در موضوعات سهگانه از سوی طرفین، به توافقی محکم و پایدار منجر نمیشود و وضعیت شکننده و بیثباتی پیش میآید.»
