ابهام درباره بازگشت ارز نفت

جهان صنعت- در حالی که بانک مرکزی از بازگشت ارز حاصل از فروش نفت گزارش می‌دهد، یک نماینده مجلس از تحقیق و تفحص درباره اعلام واریزهای صوری خبر داده و می‌گوید که برخی تراستی‌ها با تبانی بانک‌ها، بدون ورود پول واریز نفت را ثبت کرده‌اند.

آنطورکه حسین صمصامی‌مزرعه‌آخوند، نماینده تهران و عضو جبهه پایداری گفته است برخی تراستی‌ها با بانک‌ها برای اعلام واریز صوری پول نفت تبانی کرده‌اند و بدون ورود حتی یک‌دلار ارز، گزارش واریز به بانک مرکزی ارائه کرده‌اند؛ روشی که صمصامی از آن به‌عنوان خالی خوانی یاد کرده است.

پس از آنکه با تشدید تحریم‌های بین‌المللی در فروش نفت و نقل‌وانتقال‌های مالی، استفاده از تراستی‌ها برای دریافت و نگهداری منابع ارزی افزایش یافت هرروز ابعاد تازه‌ای از فساد و ناهماهنگی در مدریت اقتصادی کشور نمایان می‌شود. پس از آنکه تراستی‌ها در شش‌ماه گذشته واریز پول به کشور را به بهانه تحریم‌ها کند کرده و باعث جهش قیمت ارز در اقتصاد ایران شده‌اند، حالا خبر رسیده که در این ناهماهنگی‌ها و فساد اقتصادی بانک‌ها هم دست داشته‌اند؛ موضوعی که حسین  صمصامی مزرعه آخوند، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس از آن پرده برداشته است. او با تشریح نقش بانک‌ها در همکاری آگاهانه یا ناآگاهانه با تراستی‌هایی که پول نفت را تحویل نداده‌اند، از ورود مجلس به این موضوع خبر داد. او با اشاره به ابزارهای نظارتی مجلس شامل طرح سوال، تذکر و تحقیق و تفحص گفت: تحقیق و تفحص از بانک مرکزی آغاز شده اما بنابه ملاحظاتی فعلا مسکوت مانده است.

به‌گفته صمصامی، «ترفند خالی‌خوانی» به این شکل عمل می‌کند که تراستی با بانک تبانی می‌کند تا بانک اعلام کند پول نفت وارد حساب شده در‌حالی‌که هیچ پولی واریز نشده است. بانک مرکزی نیز براساس گزارش بانک عامل، واریز پول نفت را تایید می‌کند اما در واقعیت پولی وجود ندارد. او تاکید کرد اعلام واریز باید منوط به واریز واقعی باشد، هرچند ممکن است بانک مرکزی در مقاطعی متوجه تبانی نشود.

این عضو کمیسیون اقتصادی با اشاره به ادعاهایی درباره همکاری اخیر برخی بانک‌ها با تراستی‌هایی که پول نفت را تحویل نداده‌اند، تصریح کرد: مبالغی که هریک از تراستی‌ها تحویل نداده‌اند می‌تواند بر بازار ارز و کاهش نرخ ارز اثرگذار باشد. به گفته او، ارقام مرتبط با تراستی‌ها کلان است و حتی به ۱۰‌میلیارد‌دلار می‌رسد درحالی‌که مواردی مانند چند ده‌میلیون‌دلار تنها بخش کوچکی از این اعداد را تشکیل می‌دهد.صمصامی افزود: مسدود شدن حساب ارزی یک بانک به این معناست که تخلف شناسایی و به همین دلیل حساب بسته شده است. او گفت: اطلاعات مربوط به این تخلف گسترده بانکی در اختیار بانک مرکزی است و محرمانه باقی می‌ماند و نمایندگان مجلس اطلاع دقیقی از گردش مالی این بانک‌ها ندارند اما پلیس امنیت اقتصادی و قوه‌قضاییه می‌توانند به موضوع ورود کرده و اقدامات قضایی انجام دهند.

به‌گفته این نماینده مجلس، اخیرا درباره تراستی‌های نفتی و میزان ارزی که به کشور بازنگشته، زمان اعلام بانک مرکزی درباره عدم واریز پول و همچنین گزارش‌های بانکی و تراستی‌های نیکو، پرسش‌هایی از وزیر نفت مطرح شده که تاکنون پاسخی دریافت نشده است. صمصامی تاکید کرد: پاسخ به سوالات نمایندگان مهلت مشخص دارد و این مهلت برای وزیر نفت به پایان رسیده است.

او توضیح داد: در صورت عدم پاسخگویی، وزیر نفت از طریق کمیسیون اقتصادی به مجلس دعوت و فراخوانده می‌شود و اگر در مجلس حاضر نشود، سوال وارد شده و کارت زرد به او داده خواهد شد. صمصامی همچنین به حجم بالای مبالغ نفتی منتقل‌شده به حساب تراستی‌ها اشاره کرد و گفت: این شرکت‌ها از رسوب منابع نفتی در حساب‌های خارجی سودهای کلانی برده‌اند.به‌گفته عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، تراستی‌ها علاوه‌بر سود حاصل از رسوب پول، اعتبار نیز کسب می‌کنند و با اتکای به این اعتبار امکان دریافت وام‌های کلان را دارند. او افزود: با کاهش فروش نفت ایران و افت دریافتی‌ها، دریافتی تراستی‌ها نیز کاهش یافته و از آنجا که به سودهای ناشی از رسوب منابع عادت کرده بودند، پول را دیرتر واریز یا در مواردی از واریز آن خودداری می‌کنند.صمصامی در ادامه به محدودیت‌های نظارت مجلس بر بانک مرکزی اشاره کرد و گفت: مجلس امکان نظارت مستقیم بر عملکرد بانک مرکزی را ندارد و در برخی جلسات که حضور رییس کل بانک مرکزی الزامی است، متولی امر حاضر نمی‌شود. به گفته او، ابزار نظارتی نمایندگان بر بانک مرکزی عملا به تحقیق و تفحص محدود شده که آن‌هم فعلا مسکوت مانده است.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس درباره اینکه چرا بانک‌ها تضمین کافی از تراستی‌ها نگرفته‌اند، اظهار کرد: برای مبالغی در حد یک تا ۵/۱‌میلیارد‌دلار تضمین موثر قابل‌اتکا به‌سختی قابل اخذ است. به گفته صمصامی، اخیرا برخی تراستی‌های خارج از ایران اعلام کرده‌اند تضمین‌های داده‌شده را ضبط و استفاده کنند درحالی‌که این تضامین عمدتا ملک بوده و ارزشی متناسب با پول نفت ندارد.

این نماینده مجلس با اشاره به فعالیت تراستی‌ها در دولت‌های مختلف گفت: اکنون تخلفات آنها آشکار شده چراکه فروش نفت کاهش یافته و برای رسوب بیشتر ارز، مشکلات بروز کرده یا برخی قید بازگرداندن پول را زده‌اند. او با مثالی وضعیت کنونی را به استخری تشبیه کرد که با کاهش سطح آب، آلودگی‌های کف آن نمایان می‌شود و عدم تحویل پول نفت توسط تراستی‌ها را مصداق همین وضعیت دانست.

منبع: ایلنا