آمریکا دنبال توافق هسته ای با عربستان
جهان صنعت – براساس رونوشت سند ارسالی بهکنگره مشخص شد که ترامپ بهکنگره گفته درحال پیگیری یکبسته توافق هستهای غیرنظامی با عربستان بوده که شامل پادمانهای منع گسترش سلاحهای هستهای نیست.
دونالد ترامپ، رییسجمهور جمهوریخواه آمریکا و جو بایدن، همتای دموکرات سابق او با عربستان بر روی راههایی بهمنظور ساخت نخستین نیروگاههای برق هستهای برای اینکشور کار کردند.
بهنقل از خبرگزاری رویترز، اینتحولات در بحبوحه نگرانی از یکرقابت تسلیحاتی جدید جهانی درپی انقضای توافق تسلیحاتی بین روسیه و آمریکا و تحریکات چین بهسمت گسترش زرادخانهای اتمیاش روی داده است.
گروههای کنترل تسلیحاتی و بسیاری از دموکراتها و برخی از جمهوریخواهان پیشرو مانند مارکو روبیو وزیر خارجه در زمانیکه سناتور بود تاکید دارند که هرگونه توافق باید با پادمانها باشد ازجمله اینکه عربستان توانایی غنیسازی اورانیوم یا بازفرآوری سوخت هستهای مصرفشده مسیرهای بالقوه برای دستیابی بهسلاح و خواستههایی که توسط دولتهای ایالاتمتحده مطرح شده است را نداشته باشد.
آنها اصرار دارند که عربستانسعودی با پروتکل الحاقی که بهآژانس بینالمللی انرژی اتمی سازمانمللمتحد نظارت گستردهتر و سرزدهتری بر فعالیتهای هستهای یککشور میدهد مانند اختیار انجام بازرسیهای سرزده در مکانهای اعلام نشده موافقت کند. انجمن کنترل تسلیحات اخیرا اعلام کرد که دولت ترامپ در ماه نوامبر گزارش اولیهای را برای رهبران برخی از کمیتههای کنگره ارسال کرد که نسخهای از آن توسط رویترز مشاهده شده است.
این گزارش که درصورت عدم اجرای پروتکل الحاقی باید ارسال شود توسط اینانجمن ارائه شده است.
کلسی داونپورت، رییس سیاست عدم اشاعه در انجمن کنترل تسلیحات در مقالهای که روز پنجشنبه منتشر شد نوشت: «این گزارش نگرانیهایی را ایجاد میکند که دولت ترامپ خطرات اشاعه ناشی از توافقنامه همکاری هستهای پیشنهادی خود با عربستانسعودی یا سابقهای که اینتوافقنامه ممکن است ایجاد کند را بهدقت بررسی نکرده است.»
گزارش ترامپ بهکنگره میگوید که پیشنویس پیمان ایالاتمتحده و عربستانسعودی درمورد انرژی هستهای غیرنظامی که بهعنوان توافقنامه۱۲۳ شناخته میشود صنعت ایالاتمتحده را درقلب توسعه هستهای غیرنظامی عربستانسعودی قرار میدهد و تضمین میکند که پادمانهای اشاعه هستهای برقرار هستند.
با اینحال اینسند راه را برای عربستانسعودی نیز باز میکند زیرا به«اقدامات حفاظتی و راستیآزمایی بیشتر در حساسترین حوزههای همکاری هستهای بالقوه» بین ایالاتمتحده و عربستانسعودی ازجمله غنیسازی و بازفرآوری اشاره دارد.
محمد بنسلمان، ولیعهد عربستانسعودی گفته است که اگر رقیب منطقهایاش ایران بهدنبال توسعه سلاحهای هستهای باشد ریاض نیز بهدنبال توسعه اینسلاحها خواهد بود.
ولیعهد عربستان در سال۲۰۲۳ بهفاکسنیوز گفته بود: «اگر ایران بهسلاحی دست یابند ما هم باید بهآن دست یابیم. سلاح بهدلایل امنیتی و برای ایجاد توازن قدرت در خاورمیانه ضروری است اما ما نمیخواهیم چنین چیزی را ببینیم.»
بررسی کنگره
داونپورت گفت: «برعهده کنگره است که بر قدرت دولت برای دستیابی بهتوافق با عربستان نظارت کند و نهتنها پیامدهای آن برای عربستانسعودی بلکه سابقهای را که اینتوافق ایجاد خواهد کرد نیز در نظر بگیرد و مفاد توافقنامه پیشنهادی۱۲۳ را با جدیت بررسی کند.»
به گزارش ایسنا، انجمن کنترل تسلیحات اعلام کرد که واشنگتن میتواند توافقنامه۱۲۳ را تا ۲۲فوریه بهکنگره ارائه دهد زیرا حدود ۹۰روز پس از گزارش بهکنگره فرصت دارد تا آن را ارسال کند. مگر اینکه سنا و مجلس نمایندگان ایالاتمتحده ظرف ۹۰روز قطعنامههایی را در مخالفت با توافقنامه۱۲۳ تصویب کنند درغیراینصورت اینتوافقنامه بهاجرا در خواهد آمد و بهعربستانسعودی اجازه میدهد تا یکبرنامه هستهای غیرنظامی داشته باشد
