یکشنبه ۵ خرداد ۱۳۹۸- Sunday 26 May 2019

 

گروه بازرگانی- از اواخر سال گذشته زمزمه افزایش حجم تجارت ایران و عراق به گوش می‌رسید و هم‌اکنون حضور نخست‌وزیر، هیات عالی وزرا و بخش خصوصی عراق در ایران، این سیگنال را می‌دهد که عراق خیز جدیدی برای بازار ایران برداشته است. اگرچه حسن روحانی اواخر اسفند‌ماه بستر این اتفاق را فراهم کرده بود اما حضور مسوولان عراقی در ابتدای سال ۹۸ حاکی از آن است که عراق آمده در بازار ایران جای محکمی برای خود دست و پا کند. عراق طی سال‌های اخیر نقش قابل ملاحظه‌ای را در سبد تجارت خارجی ایران ایفا کرده به طوری که از مجموع ۳۲ میلیارد دلار صادرات ۱۱ ماهه ایران در سال ۹۷، هشت میلیارد دلار آن صادرات به عراق بوده است. از این رو با توجه به بازار مناسب عراق برای صادرات کالاهای ایرانی، مقامات بلند‌پایه کشور توسعه روابط تجاری با عراق را طی سال‌های اخیر به طور ویژه مورد توجه قرار داده‌اند. از طرفی با توجه به اینکه روابط ایران و عراق همواره فراتر از مناسبات اقتصادی بوده است، مقامات عراقی نیز به شدت به دنبال افزایش همکاری‌های اقتصادی خود با ایران هستند. از سال گذشته تا‌کنون بارها افزایش مبادلات تجاری به ۲۰ میلیارد دلار تا سال ۱۴۰۰ مورد تاکید مقامات بلندپایه دو کشور قرار گرفته و سفرهای دوجانبه‌ای طی ماه‌های اخیر بین دو کشور انجام شده است که به دنبال آن در آخرین ماه سال گذشته شاهد امضای پنج سند همکاری مشترک میان ایران و عراق بودیم.یادداشت تفاهم همکاری میان وزارت صنعت، معدن و تجارت ایران و وزارت تجارت عراق، یادداشت تفاهم احداث پروژه راه‌آهن بصره – شلمچه، یادداشت تفاهم تسهیل روادید برای سرمایه‌گذاران، تجار و بازرگانان، یادداشت تفاهم همکاری مشترک در زمینه‌های مرتبط با سلامت و تفاهمنامه همکاری مشترک میان وزارت نفت ایران و وزارت نفت جمهوری عراق، پنج سند همکاری بود که وزرا و مسوولان دو کشور در حضور رییس‌جمهور و عادل عبدالمهدی نخست‌وزیر عراق به امضا رساندند. البته از میان تفاهمنامه‌های منعقد شده تنها یک مورد رنگ و بوی اجرایی به خود گرفت و در مدت کمی بعد از سفر حسن روحانی به عراق‌، عدم اخذ هزینه روادید بین دو کشور اجرایی شد. این در حالی است که پیش از حضور نخست‌وزیر عراق در ایران، وزیر امور خارجه از هدف حضور هیات بلندپایه سیاسی و تجاری عراق به ایران پرده برداشت. محمدجواد ظریف اخیرا اعلام کرده بود اجرایی کردن توافقات سفر تاریخی روحانی به عراق به منظور فعال کردن کامل ظرفیت‌های همکاری سیاسی، اقتصادی و امنیتی با کشور دوست و همسایه ما عراق، هدف این سفر است. بر این اساس عادل عبدالمهدی نخست‌وزیر عراق در حضور معاون اول رییس‌جمهور در اتاق بازرگانی ایران که دیروز انجام شد، نقشه راه جدید روابط تجاری دو کشور را ترسیم کرد.
رفت‌‌و‌آمدهای جدید مقامات ایرانی و عراقی اگرچه در شرایط بحرانی فعلی اقتصاد ایران نقطه عطفی برای تجارت خارجی کشور به حساب می‌آید. اما واقعیت این است که مقامات عراقی طی سال‌های اخیر بارها با اعمال تعرفه‌های بالا برای صادرات کالاهای ایرانی و همچنین ممنوعیت واردات برخی کالاها از ایران، بدون اطلاع قبلی به تجار ایرانی شوک وارد کردند به طوری که در حال حاضر می‌توان گفت با اینکه عراق جایگاه مهمی را در بین مقاصد صادراتی ایران به خود اختصاص داده اما نمی‌توان به وعده وعیدهای مقامات عراقی تکیه کرد.
امیدی به وعده وعیدها نیست
در آبان ماه سال گذشته شاهد این بودیم که به یکباره مرزهای عراق به روی کامیون‌های ایرانی که حامل کالاهای صادراتی مواد غذایی، مصالح ساختمانی، مواد پتروشیمی و… بودند، بسته شد که خارج از روابط دیپلماتیک بود. نکته قابل تامل این است که این اتفاقات همزمان با پیام برهم صالح رییس‌جمهوری عراق رخ داد که بر اساس آن، وی از آمریکا درخواست کرد شرایط ویژه بغداد به جهت سیاسی و اقتصادی را در رابطه با تحریم‌های آمریکا علیه ایران مورد توجه قرار دهد. وی متذکر شد: «نمی‌خواهیم عراق زیر بار تحریم‌های آمریکا علیه ایران فشاری متحمل شود.»
از طرفی در سال ۹۶ نیز شاهد دومینوی ممنوعیت ورود کالاهای ایرانی به عراق بودیم به طوری که ممنوعیت و افزایش تعرفه واردات برخی از کالاهای ایرانی از اوایل سال ۹۶ از سوی این کشور اجرایی شد. بر این اساس در سال ۹۶ بر اساس شرایط اعلامی گمرک عراق، صادرات کالاهای انگور، خرما، انبه، نارگیل، پاجوش نخل، دنبه گوسفند (چربی) و ذرت از ایران به عراق ممنوع شد. سپس دولت عراق در دی ماه همان سال، ناگهان واردات برخی محصولات کشاورزی از قبیل کاهو، شلغم، چغندر، کلم و گل کلم را به عراق ممنوع اعلام کرد تا دور جدیدی از حذف کالاهای ایرانی از بازار عراق کلید بخورد. این در حالی بود که پیش از آن، صادرات سیمان شرکت‌های ایرانی به این کشور نیز با محدودیت‌های عجیبی روبه‌رو شد.
کارشکنی عراقی‌ها برای تجار ایرانی در حالی رقم خورد که سال گذشته نیز تجار عراق تاثیر بسزایی را در کمبود و افزایش قیمت کالاهای اساسی مردم ایران ایفا کردند. به دنبال افزایش افسارگسیخته قیمت دلار و کاهش ارزش پول ملی ایران که در سال ۹۸ به شدت نمود پیدا کرد، تجار عراقی بسیاری از کالاهای مورد نیاز مردم را از بازار ایران جمع‌آوری کردند به طوری که اثر کمیاب شدن برخی از اجناس همچنان در بازار مشهود است. از طرفی شاهد این هستیم که با اظهار تمایل عراقی‌ها برای واردات برخی از محصولات کشاورزی ایران به این کشور، در حال حاضر برخی از محصولات کشاورزی در بازار با افزایش قیمت بی‌سابقه‌ای روبه‌رو شده چرا که مواد غذایی ایران به شدت برای مصرف‌کنندگان عراقی جذاب است. اگرچه صادرات برخی کالاها از جمله پیاز به دنبال عدم نیازسنجی صحیح مسوولان کشور از بازار داخلی انجام شده است اما باید این موضوع را هم مد نظر داشت که تجار عراقی نیز با انگیزه به دست آوردن سود بیشتر، نگرانی خاصی از بابت به مخاطره انداختن بازار کالاهای اساسی مردم ایران ندارند.
منافع مردم هم در نظر گرفته شود
بنا بر آنچه کارشناسان تاکید می‌کنند اگرچه باید در خصوص همکاری‌های اقتصادی با عراق محتاطانه عمل کرد اما با توجه به تمایل قابل توجه عراقی‌ها به توسعه مناسبات تجاری و اقتصادی با ایران، روابط تجاری دو کشور از سال گذشته وارد فاز جدیدی شده است که به دنبال آن انتظار می‌رود تجارت دوجانبه دو کشور در مدت زمان اندکی رشد بی‌سابقه‌ای را تجربه کند. بر این اساس عادل عبدالمهدی نخست‌وزیر عراق دو روز پیش به همراه هیاتی بلندپایه وارد تهران شد و پس از دیدار با مقامات بلند‌پایه ایران با هدف توسعه روابط تجاری دو کشور دوست و همسایه، وارد اتاق بازرگانی ایران شد. در این همایش که معاون اول رییس‌جمهور نیز حضور داشت، فشارهای غیرقانونی آمریکا برای ایجاد محدودیت در مناسبات دولت و مردم ایران و همچنین عراق مورد انتقاد قرار گرفت.
اسحاق جهانگیری در دیدار فعالان اقتصادی کشور با نخست‌وزیر عراق گفت: برادران عراقی در حال توسعه عراق هستند که این پیروزی بسیار ارزشمندی است و باید به دولت و ملت عراق بابت آن تبریک گفت. وی افزود: ایران در حمایت از دولت و مردم عراق در برابر جنگ، حضور مداوم داشته و مفتخر است که این پیروزی در عراق به دست آمده است. ما در ایران همواره از استقلال، تمامیت ارضی، ثبات سیاسی و توسعه و بازسازی عراق حمایت کرده‌ایم و امیدواریم در دوران پساداعش بتوانیم در کنار برادران عراقی در بازسازی این کشور حضور داشته باشیم.
به گفته معاون اول رییس‌جمهور، عراق برای عبور از چالش‌های پیش رو و پیگیری روند سیاسی مبتنی بر مردم‌سالاری و استقرار و ثبات سیاسی وارد مرحله بازسازی خود شده است و ایران، کشور عراق را کشوری ثروتمند و برخوردار از اهمیت جغرافیایی و کشوری دوست برای خود می‌داند.
پلی برای همکاری
وی اظهار کرد: ایران، عراق جدید را پلی برای همکاری و شراکت همه کشورهایی می‌داند که به استقلال و حاکمیت ملی این کشور پایبند هستند و به خواست و رای ملت عراق احترام می‌گذارد. در این مسیر برای سرعت بخشیدن به توسعه عراق آماده همکاری دوجانبه و چندجانبه منطبق با سیاست‌های دولت عراق هستیم.
جهانگیری با بیان اینکه ایران و عراق تصمیم گرفته‌اند در این منطقه پرآشوب و پرمنازعه، روابطی دوستانه، مستحکم و مبتنی بر منافع مشترک داشته باشند، گفت: خوشبختانه همکاری‌های اقتصادی ایران و عراق، در سال‌های اخیر روند رو به رشدی داشته است به طوری که مجموعه مبادلات تجاری ما به ۱۲ میلیارد دلار رسیده است.
وی اظهار کرد: راهبرد ما در زمینه توسعه همکاری‌های اقتصادی، رسیدن به عدد ۲۰ میلیارد دلار در سال ۱۴۰۰ است که تحقق این مهم، نقش بسزایی در توسعه کمی و کیفی روابط و ارتقای شاخص‌های اقتصادی مناسبات دو کشور دارد. در حال حاضر محصولات پلیمری و فرآورده‌های نفتی و کالاهای تولیدی و برق و گاز مهم‌ترین کالای صادراتی ایران به عراق است.
کوتاهی نکردیم
نخست‌وزیر عراق نیز در این همایش با بیان اینکه کوتاهی در تولید و صادرات نفت از سوی ایران و عراق صورت نگرفته است، گفت: تحریم و جنگ، به شدت صادرات نفت دو کشور را کاهش داد. عادل عبدالمهدی در جمع فعالان اقتصادی گفت: در سال‌های گذشته کارهای مناسبی در جهت بازسازی عراق انجام شده است و توانسته‌ایم سیستم بانکی و اداری و نیز روابط بانکی خود را اصلاح کرده و پیشرفت‌هایی در این حوزه حاصل کنیم.
وی افزود: هم‌اکنون تبادل کالا و تجربه میان عراق و سایر کشورها انجام می‌شود و نسبت به سال‌های گذشته در وضعیت بهتری قرار داریم‌ اما اگرچه تا‌حدودی پیشرفت داریم‌ اما هنوز ما راضی نیستیم. نخست‌وزیر عراق با بیان اینکه ما باید در محدوده اول در منطقه قرار داشته باشیم و از چالش‌هایی که وجود دارد‌ عبور کنیم، تصریح کرد: جنگ، سرمایه‌های ما را هدر داد و بر اساس بررسی‌های انجام شده، چندین میلیارد دلار از سرمایه‌های عراق را از بین برده است.
وی تصریح کرد: عراق از این مرحله جنگ عبور کرده ولی درگیر جنگ‌های داخلی است که متوقف نشده است. هر جنگی که بر علیه این کشور انجام شد، معادل جنگ جهانی اول خسارت داشته است‌ چراکه تاسیسات زیربنایی در عراق به طور کامل از بین رفته است. به گفته عبدالمهدی، دو کشور ایران و عراق در سال‌های گذشته تحت محاصره قرار داشته و عراق نیز درگیر محاصره و تحریم بوده است. ۱۳ سال بر اساس قطعنامه شورای امنیت در محاصره و تحریم قرار داشته‌ایم که هنوز هم آثار آن وجود دارد.
وی اظهار کرد: قبل از جنگی که میان ایران و عراق رخ داد، دو کشور ده میلیون بشکه نفت به صورت روزانه صادر می‌کردند، اما اکنون دو کشور کمتر از نصفی از این مقدار را صادر می‌کنند. در حالی که در تولید و صادرات نفت کوتاهی در کار نبوده است.
وصول ۹۰ درصد از بهای برق صادراتی
وزیر نیرو نیز در این همایش اعلام کرد که ۹۰ درصد از بهای برق صادراتی ایران به عراق وصول شده و همچنان آماده صادرات برق به این کشور هستیم. رضا اردکانیان با اشاره به برنامه توسعه‌ای ایران و عراق در حوزه صنعت که به تازگی طراحی شده است، گفت: امیدواریم برابر زمان‌بندی، بتوان در طول سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ به هدف این برنامه رسید. این در حالی است که طبیعتا در طول سه سال پیش رو، هر زمان نیازهایی برای صدور برق برای عراق وجود داشته باشد، با رعایت شرایط فنی لازم برای ایران و در چارچوب قراردادی که به امضا رسیده است، صادرات برق را انجام خواهیم داد.
وی افزود: بنا بر جدول زمانی، این قرارداد با بازپرداخت مربوط به صادرات برق به شکل منصفانه‌ای برخورد کرده است و همانطور که در طول ۱۵ سال گذشته بیش از شش میلیارد دلار برق به کشور عراق صادر کرده‌ایم، این مسیر را ادامه خواهیم داد. این در حالی است که در طول این مدت، ۹۰ درصد بهای برق صادراتی دریافت شده و مابقی آن نیز با حمایت دولت عراق مطابق با قرارداد مربوطه، بازپرداخت خواهد شد. به گفته اردکانیان، طبیعتا در آغاز این برنامه توسعه‌ای برای گسترش روابط صنعتی ایران و عراق، نیازمند بخش خصوصی فعال خود هستیم، به ویژه آن دسته از بخش خصوصی که قادر هستند مصالح و منافع دو کشور را در چارچوب پروژه‌های خود دیده و سلامت و اصول حرفه‌ای را رعایت کنند.
آمادگی بخش خصوصی برای توسعه روابط
رییس اتاق بازرگانی ایران نیز در همایش فرصت‌های تجاری و سرمایه‌گذاری ایران و عراق گفت: بخش خصوصی ایران توجه جدی به توسعه روابط تجاری و اقتصادی با کشورهای همسایه را در دستورکار خود قرار داده است که در این میان عراق از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. غلامحسین شافعی گفت: نگاه به کشورهای اسلامی و همسایه سیاست راهبردی و استراتژیک ایران است که دولت به آن اهتمام ویژه دارد. شافعی اظهار کرد:‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ بخش خصوصی ایران در کنار تجارت کالایی همواره در پی توسعه روابط اقتصادی از طریق انتقال تجارب، سرمایه‌گذاری در تولید مشترک محصولات صنعتی با فعالان اقتصادی عراق است.
وی ادامه داد:‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ایران و عراق با وجود مشترکات تاریخی و فرهنگی و گسترش روابط در سطوح مختلف بیشتر از هر کشور دیگری شایسته برخورداری از بالاترین سطح همکاری‌ درهم‌تنیده اقتصادی و تجاری هستند.
شافعی بیان کرد: آمارها نشان می‌دهد حجم مراودات تجاری دو کشور در سال ۲۰۱۸ افزایش داشته است، اما سوال اساسی این است که آیا این حجم روابط در خور ظرفیت‌های اقتصادی و توانایی‌های دو کشور است. رییس اتاق بازرگانی ایران اظهار کرد:‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ قطعا پتانسیل‌های همکاری اقتصادی میان دو کشور فراتر است.
وی گفت: عدم وجود روابط بانکی و مبادلات پولی و پوشش‌های بیمه‌ای، مشکلات حمل‌و‌نقل و روادید، گمرکی و استاندارد از جمله عمده موانعی است که موجب کندی در مبادلات اقتصادی فی‌مابین شده است که حل این مشکلات جزو مطالبات فعالان اقتصادی بخش‌های خصوصی از دولتمردان دو کشور است. در عین حال انتظار می‌رود با تسهیل تردد تجار و یکسان‌سازی تعرفه‌های گمرکی زمینه برای تجارت آسان و روان میان فعالان اقتصادی بیشتر فراهم شود.
بازسازی زیر‌ساخت‌ها
رییس اتاق بازرگانی ایران همچنین از آمادگی بخش خصوصی ایران در قالب اتحادیه‌ها و انجمن‌ها و تشکل‌های تخصصی وابسته به اتاق ایران جهت بازسازی زیرساخت‌ها و بخش‌های صنعتی و معدنی عراق و همچنین ارائه خدمات فنی و مهندسی و سرمایه‌گذاری مشترک در زمینه‌های مختلف عمرانی کشور عراق خبر داد و گفت: از جمله این موارد به ساخت‌و‌ساز فرودگاه، جاده‌سازی، سدسازی، کشاورزی، صنایع غذایی، گردشگری زیارتی، توریسم‌درمانی و تولید مشترک در زمینه لوازم‌خانگی، نساجی و سایر فرآورده‌های لبنی و مصالح ساختمانی می‌توان اشاره کرد.
وی همچنین در ادامه به ارائه پیشنهاد‌اتی برای توسعه روابط تجاری بین دو کشور پرداخت و گفت:‌ از جمله اینها می‌تواند امضای موافقتنامه تجارت آزاد بین دو کشور، تعمیق روابط اقتصادی دو کشور از طریق ایجاد مناطق آزاد تجاری، شهرک‌های صنعتی و ساماندهی بازارچه‌ها و ایجاد دروازه مشترک گمرکی بین دو کشور باشد.
وی همچنین تاسیس شرکت‌های مشترک حمل‌و‌نقل بین‌المللی دو و سه‌جانبه فی‌مابین به منظور تسهیل مراودات تجاری بین ایران، ‌عراق و سوریه را هم از جمله پیشنهاد‌ات ارائه شده برای توسعه روابط تجاری بین دو کشور عنوان کرد. شافعی اظهار داشت:‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ نگاه به ایران به عنوان دروازه ورود به کشورهای آسیایی میانه، و استفاده از مسیر ترانزیتی ایران برای دسترسی به بازار بزرگ ۴۵۰ میلیون نفری پیرامون، همچنین استفاده از مسیر ترانزیتی عراق برای دسترسی به بازار عراق سوریه و اردن از موارد مورد توجه در توسعه روابط تجاری میان دو کشور می‌تواند لحاظ شود.
رییس اتاق بازرگانی ایران به ساماندهی و گسترش روابط بانکی میان دو کشور به منظور تسهیلات مراودات تجاری بخش خصوصی ایران و عراق اشاره کرد و گفت: از محدودیت‌های بانک مرکزی عراق مطلع هستیم ولی می‌توان راهکارهایی برای عملیات بانکی ارائه کرد که منتظر ارائه پیشنهاد‌ات در این زمینه هستیم. شافعی اظهار کرد:‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ایجاد سازوکارهای لازم برای حضور گسترده شرکت‌های صدور خدمات فنی و مهندسی ایران در پروژه‌های عمرانی عراق از جمله راهسازی،‌ ساخت‌و‌ساز و پرداخت مطالبات شرکت‌های فنی و مهندسی ایران که در عراق پروژه‌های متعدد اجرا کرده‌اند یا در حال اجرا هستند می‌تواند به توسعه همکاری روابط تجاری بین دو کشور کمک کند.

لطفا برای دریافت فایل روزنامه به آرشیو روزنامه و یا وبسایت جــــار یا پیشخوان مراجعه نمائید.

  • facebook
  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *