دوشنبه ۱ مهر ۱۳۹۸- Monday 23 September 2019

دکتر صلاح‌الدین هرسنی*
نشست صلح و امنیت در خاورمیانه که به ابتکار آمریکا و به میزبانی لهستان در ورشو برگزار شد فاقد آن نتیجه‌ای بود که پیش‌بینی می‌شد‌. فقدان نتایج نشست مورد نظر آمریکا در نشست ورشو بیانگر آن است که تلاش آمریکا نتوانست در اجماع و همراه‌سازی بین‌المللی و ایجاد ائتلاف چندجانبه علیه ایران قرین توفیق باشد‌. البته تا قبل از نشست ورشو، آمریکا به همراه‌سازی متحدان در اهداف ضدایرانی خود امیدوار بود و این پیام را صادر می‌کرد که اگر بخواهد و اراده کند، در هر زمان و مکانی می‌تواند جهان را در به چالش کشاندن سیاست‌های راهبردی- امنیتی ایران همراه خود کند‌. اما این تلاش با عدم تمایل و نادیده گرفتن کشور‌های تراز اول اروپا مانند تروئیکای اروپایی برجام در پیگیری و به سرانجام رساندن سیاست‌های ضدایرانی واشنگتن فاقد یک نتیجه راهبردی بود و واشنگتن نتوانست از طریق لهستان از عمق شکاف خود با بروکسل بکاهد و به بن‌بست پیش‌آمده میان اروپا و آمریکا بر سر ایران خاتمه دهد‌. حالا و بعد از نشست ورشو، کنفرانس امنیتی مونیخ برگزار می‌شود‌. برخلاف نشست ورشو که شرکت‌کنندگان آن را واشنگتن برای مخالفت با سیاست‌های راهبردی- امنیتی ایران رهبری کرده است، کنفرانس مونیخ با شرکت‌کنندگانی برگزار می‌شود که حامی برجام و گسترش روابط با ایران هستند‌. به این ترتیب نشست مونیخ را باید برخلاف نشست ورشو آوردگاه و کارزاری دانست که شرکت‌کنندگان آن در مجموع موافقتی با راهبرد‌های یکجانبه‌گرایی دولت فعلی آمریکا ندارند و حتی تمایل دارند که با تعقیب راهبرد چندجانبه‌گرایی، تلاش‌های واشنگتن را کم‌اثر و حتی خنثی کنند‌. با همه شرایطی که برای غیرایرانی نبودن نشست مونیخ وجود دارد، اما نباید انتظار داشت که واشنگتن بخواهد از تعقیب و تداوم سیاست ایران‌هراسی و در نتیجه ایران‌آزاری در نشست مونیخ اجتناب کند‌. محققا واشنگتن تحت شکست ورشو، تعقیب سیاست ایران‌هراسی و ایران‌آزاری را در مونیخ از سر می‌گیرد و تلاش می‌کند که مونیخ را نیز همچون ورشو صحنه رویارویی خود با ایران کند‌. به این ترتیب غیرمنتظره نیست که واشگتن بخواهد با تغییر رویکرد خود از یکجانبه‌گرایی به چندجانبه‌گرایی، فشار علیه ایران در کنفرانس مونیخ را دوچندان کند‌. مهم‌ترین اهرمی که واشنگتن در دست دارد، برنامه موشکی ایران و سیاست نفوذ منطقه‌ای آن در غرب آسیاست‌. در این ارتباط آن‌گونه که از سطح مواضع اعلامی اعضای اروپایی برجام و واشنگتن پیداست، آنان یکصدا و در راهبردی مشترک برنامه موشکی ایران را عامل اصلی اختلال در نظم ژئوپلیتیکی در منطقه غرب آسیا می‌دانند که هم می‌تواند برای حیات سرزمینی اروپا و آمریکا و هم متحدان مخاطره‌آفرین باشد‌. حال و با توجه به شرایطی که بخشی از چشم‌انداز‌های آن در نشست ورشو نمایان شده و بخش دیگر آن قرار است در نشست مونیخ به نمایش درآید، باید دید دستگاه دیپلماسی ایران چه تمهید و سازوکار‌هایی را برای عبور از سیاست یکجانبه‌گرایی آمریکا فراهم می‌کند؟ آیا ایران می‌تواند با تعقیب سیاست و راهبرد چندجانبه‌گرایانه و حضور فعال‌تر در صحنه بین‌المللی به بحران مشروعیت سیاست‌های ترامپ سرعت دهد تا فضای نشست مونیخ مانند ورشو نشود؟! به نظر می‌رسد حضور ایران در مونیخ، پاسخی به این پرسش است‌.
* مدرس علوم‌سیاسی و روابط بین‌الملل
[email protected]

لطفا برای دریافت فایل روزنامه به آرشیو روزنامه و یا وبسایت جــــار یا پیشخوان مراجعه نمائید.

  • facebook
  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *