ازدست رفتن تعادل در سبد جهانی غذا
بهروز حاتمی امین– وزارت کشاورزی ایالاتمتحده با پیشبینی کاهش تولید جهانی گندم، ذرت و برنج معتقد است که تقاضای جهانی غلات در سال۲۷-۲۰۲۶ با کاهش موجودی انبارها از تولید پیشی خواهد گرفت. اولین چشمانداز کلی وزارت کشاورزی ایالاتمتحده برای فصل غلات ۲۰۲۶/۲۷ بهبازاری اشاره دارد که با تولید جهانی کمتر، مصرف انعطافپذیرتر و موجودی انبارهای کمتر تعریف میشود.
پیشبینی میشود تولید گندم و ذرت کمتر از سطح رکورد فصل گذشته باشد درحالیکه تقاضا در کانالهای غذایی، خوراک دام و صنعتی همچنان بالاست. طبق آخرین گزارش شورای غلات، بازار جهانی غلات با چشمانداز عرضه دفاعیتری وارد فصل۲۷-۲۰۲۶ میشود.
براساس این گزارش پس از تولید رکورد یا نزدیک بهرکورد در چندین کالا در طول سال۲۶-۲۰۲۵ وزارت کشاورزی ایالاتمتحده اکنون انتظار دارد که تولید جهانی گندم، ذرت و برنج کاهش یابد درحالیکه پیشبینی میشود مصرف همچنان قوی باقی بماند یا بهافزایش خود ادامه دهد.
وزارت کشاورزی ایالاتمتحده پیشبینی میکند که تولید جهانی گندم ۱/۸۱۹میلیونتن باشد که ۸/۲۴میلیونتن کمتر از رکورد محصول۲۶-۲۰۲۵ است. پیشبینی میشود تولید جهانی ذرت به۲۹۵/۱میلیاردتن برسد که کمتر از رکورد سال گذشته بوده درحالیکه پیشبینی میشود تولید برنج با ۵میلیونتن کاهش به۸/۵۳۷میلیونتن برسد.
پیشبینی کاهش ۲۱درصدی برداشت گندم در ایالاتمتحده
در بخش دیگری از این گزارش آمده است: عرضه صادرکنندگان پس از رکورد محصول گندم کاهش مییابد و پیشبینی میشود که تولید جهانی گندم از رکورد۲۶-۲۰۲۵ کاهش یابد و شدیدترین کاهشها در بین صادرکنندگان اصلی متمرکز باشد. بهنحوی که پیشبینی میشود که ایالاتمتحده ۵/۱۱میلیونتن گندم کمتر از فصل گذشته برداشت کند که ۲۱درصد کاهش را نشان میدهد.
پیشبینی میشود تولید اتحادیه اروپا ۱/۹میلیونتن، آرژانتین ۹/۶میلیونتن، استرالیا ۰/۶میلیونتن، کانادا ۰/۵میلیونتن، قزاقستان ۳/۴میلیونتن و روسیه ۳/۴میلیونتن کاهش یابد.
درواقع میتوان گفت این تمرکز تلفات تولید در کشورهای صادرکننده مهمترین ویژگی چشمانداز گندم است. اگرچه انتظار میرود برخی از واردکنندگان محصولات بیشتری تولید کنند اما کاهش موجودی در مبادی صادراتی تجارت جهانی گندم را کاهش میدهد. وزارت کشاورزی ایالاتمتحده پیشبینی میکند که تجارت جهانی گندم در سال۲۷-۲۰۲۶ به۱/۲۱۴میلیونتن برسد که نسبتبه ۴/۲۲۴میلیونتن در سال۲۶-۲۰۲۵ کاهش یافته است.
روسیه کماکان بزرگترین صادرکننده گندم جهان میماند
این گزارش بیان کرده که انتظار میرود روسیه همچنان بزرگترین صادرکننده گندم جهان باقی بماند و میزان صادرات آن ۴۷میلیونتن پیشبینی شود که یکمیلیونتن بیشتر از تخمین اصلاحشده ۲۰۲۵/۲۶ است. وزارت کشاورزی ایالاتمتحده میگوید ذخایر کافی گندم بهجبران کاهش تولید روسیه کمک خواهد کرد. انتظار میرود اتحادیه اروپا باوجود محصول کمتر صادرات خود را با پشتیبانی ذخایر بزرگ به۳۱میلیونتن افزایش دهد.
از سوی دیگر پیشبینی میشود صادرات گندم اوکراین بهمیزان کمی به۱۳میلیونتن افزایش یابد که نشاندهنده ذخایر اولیه بزرگ و موقعیت قویتر در بازار گندم با کیفیت خوراک دام است. درمقابل انتظار این هست که چندین صادرکننده سهم بازار خود را از دست بدهند. بهعنوان مثال پیشبینی میشود صادرات گندم آرژانتین ۵/۴میلیونتن کاهش یابد و به۵/۱۴میلیونتن، ایالاتمتحده ۳میلیونتن کاهش یابد و به۵/۲۱میلیونتن، قزاقستان ۳میلیونتن کاهش یابد و به۹میلیونتن، کانادا ۲میلیونتن کاهش یابد و به۲۸میلیونتن و استرالیا یکمیلیونتن کاهش یابد و به۲۵میلیونتن برسد.
کاهش تقاضای واردات گندم در شمال آفریقا و خاورمیانه
وزارت کشاورزی ایالاتمتحده انتظار دارد تقاضای جهانی واردات گندم کاهش یابد عمدتا بهاین دلیل که پیشبینی میشود چندین کشور واردکننده اصلی محصولات داخلی بیشتری تولید کنند. شمال آفریقا و خاورمیانه از این نظر برجسته هستند. پیشبینی میشود مصر و اندونزی در سال۲۷-۲۰۲۶ با ۵/۱۲میلیونتن هرکدام جایگاه بزرگترین واردکنندگان گندم جهان را بهخود اختصاص دهند. پیشبینی میشود واردات مصر ۷۰۰هزارتن کاهش یابد که نشاندهنده تولید محلی بالاتر و تقاضای پایدار است. پیشبینی میشود واردات اندونزی بهدلیل ذخایر زیاد و تقاضای کمتر برای خوراک دام ۹۰۰هزارتن کاهش یابد.
پیشبینی میشود بیشترین کاهش واردات در مراکش باشد؛ جایی که گفته شده واردات گندم از ۰/۷میلیونتن به۰/۴میلیونتن کاهش یابد که بهدلیل افزایش تولید کاهشی ۰/۳میلیونتنی را نشان میدهد.
از سوی دیگر پیشبینی میشود ترکیه و ازبکستان هر کدام ۵/۱میلیونتن واردات گندم را کاهش دهند. بهطوری که گفته شده واردات گندم ترکیه از ۵/۷میلیونتن به۶میلیونتن کاهش یابد.
تقاضای خوراک دام واردات ذرت را پشتیبانی میکند
درمورد محصول ذرت نیز گزارش میگوید تقاضای واردات ذرت در چندین منطقه با کمبود خوراک دام همچنان قوی است. پیشبینی میشود مکزیک بهدلیل کاهش محصول و افزایش تقاضای خوراک دام واردات ذرت را به۲۷میلیونتن افزایش دهد که ۷۰۰هزارتن بیشتر است. واردات ذرت ویتنام ۹/۱۵میلیونتن پیشبینی میشود که ۶۰۰هزار تن بیشتر است و نشاندهنده رشد قوی تقاضای خوراک دام است. گفته شده واردات ذرت مصر ۸/۱۲میلیونتن باشد که ۳۰۰هزار تن بیشتر است درحالیکه انتظارمیرود اتحادیه اروپا ۵/۱۹میلیونتن وارد کند که یکمیلیونتن بیشتر بوده زیرا ذرت بهجبران کاهش تولید گندم و جو در کانالهای خوراک دام کمک میکند. گفته شده ترکیه همچنان یکخریدار مهم ذرت باقی بماند.
در عین حال پیشبینی میشود واردات جو ترکیه از ۳/۱میلیونتن بهتنها ۱۵۰هزار تن کاهش یابد زیرا تولید جو داخلی دوباره افزایش خواهد یافت.
ذخایر هند صادرات برنج را رقابتی نگه میدارد
درمورد برنج وزارت کشاورزی ایالاتمتحده پیشبینی میکند که تعادل جهانی اندکی سختتر شود اما صادرات از آسیا همچنان قوی خواهد بود. پیشبینی میشود تولید جهانی برنج ۵میلیونتن کاهش یابد و به۸/۵۳۷میلیونتن برسد که بیشترین کاهش در هند، برمه و ایالاتمتحده خواهد بود. علاوه بر این انتظار میرود که مصرف ۸/۳میلیونتن افزایش یابد و به۴/۵۴۱میلیونتن برسد که بیشتر آن بهدلیل جنوب آسیا و کشورهای جنوب صحرای آفریقا خواهد بود. ذخایر نهایی نیز ۶/۳میلیونتن کاهش یافته و به۷/۱۹۲میلیونتن خواهد رسید. هند همچنان نیروی غالب در بازار جهانی برنج است. باوجود محصول کمتر وزارت کشاورزی ایالاتمتحده پیشبینی میکند که صادرات برنج هند بهرکورد ۲۵میلیونتن برسد که معادل تقریبا ۴۰درصد از تجارت جهانی است. انتظار میرود ذخایر زیاد و قیمتهای رقابتی نقش پیشرو هند را در بازارهای برنج باسماتی، پاربویل و برنج سفید معمولی حفظ کند.
از سوی دیگر پیشبینی میشود ویتنام ۸میلیونتن، تایلند ۵/۷میلیونتن، پاکستان ۵میلیونتن و کامبوج ۱/۴میلیونتن صادرات داشته باشند. انتظار میرود صادرات برمه بهدلیل کاهش محصول و رقابت با صادرکنندگان آسیایی با قیمت پایینتر ۵۰۰هزارتن کاهش یافته و به۱/۲میلیونتن برسد.
به گزارش بازار، در حوزه واردات نیز انتظار میرود تقاضای واردات برنج در کشورهای جنوب صحرای آفریقا و بخشهایی از آسیای جنوب شرقی افزایش یابد.
فیلیپین همچنان بزرگترین واردکننده برنج جهان است و پیشبینی میشود ۶/۵میلیونتن برنج وارد کند که این امر بهدلیل رشد جمعیت و اهمیت مداوم برنج بهعنوان یکغذای اصلی است. گفته شده امکان دارد واردات بنگلادش بهدلیل کاهش محصول ۵۰۰هزارتن افزایش یافته و به۲میلیونتن برسد.
چین، هند و برزیل چگونه توازن جهانی غلات را تغییر میدهند؟
فراتر از کالاهای منفرد چشمانداز کالاهای متقابل وزارت کشاورزی ایالاتمتحده اهمیت فزاینده چین، هند و برزیل را در شکلدهی بهجریانهای جهانی غلات برجسته کرده بهطوریکه پیشبینی میشود کل تولید غلات چین بهرکورد ۶۰۴میلیونتن برسد که حدود یکدرصد بیشتر از سال قبل است. بیش از نیمی از این کل از محصول ذرت با رکورد ۳۰۷میلیونتن حاصل میشود.
از آن طرف پیشبینی میشود واردات ذرت چین ۶میلیونتن باشد که بسیار کمتر از حجم مشاهدهشده در سالهای اخیر است درحالیکه انتظار میرود واردات گندم و برنج زیر سطح سهمیه نرخ تعرفه باقی بماند. نقش هند نیز در چندین کالا درحال گسترش بوده بهنحوی که ذخایر بزرگ گندم و برنج این کشور بهاین کشور اجازه میدهد تا بهعنوان یکصادرکننده کوچک خالص گندم بازگردد و همچنان صادرکننده غالب برنج باقی بماند. درعینحال انتظار میرود تولید و مصرف ذرت هند با حمایت مشوقهای سیاستی برای تقاضای اتانول، بهرشد خود ادامه دهد.
از سوی دیگر برزیل نهتنها بهعنوان یکصادرکننده ذرت بلکه بهعنوان یکداستان رشد تقاضای داخلی نیز بهطور فزایندهای اهمیت دارد.
محصول بیسابقه ذرت این کشور از صادرات پشتیبانی میکند اما وزارت کشاورزی ایالاتمتحده تاکید کرده که گسترش تولید اتانول و مصارف صنعتی سهم فزایندهای از منابع را جذب میکند. این امر ممکن است میزان تبدیل مستقیم رشد تولید برزیل بهموجودی صادرات اضافی را محدود کند.
