کشف کتیبه پهلوی اواخر دوره ساسانی در مرودشت

جهان صنعت– یک کتیبه متعلق به اواخر دوره ساسانی و مربوط به یکی از تدفینهای پیروان دین زرتشت در شمال شهر باستانی استخر در دشت مرودشت فارس کشف شد. این کتیبه در قابی تراشخورده و به خط پهلوی کتابی نگاشته شده است.
ابوالحسن اتابکی، باستانشناس، با اعلام این خبر گفت: این سنگنوشته در پنج سطر به خط پهلوی کتابی نوشته شده و براساس ترجمه او، به یکی از زرتشتیان اواخر دوره ساسانی تعلق دارد.
نجمه ابراهیمی، کارشناس ارشد تاریخ، درباره شیوههای تدفین در دوره ساسانی گفت با توجه به جایگاه اجتماعی و توان مالی افراد، الگوهای متفاوتی برای تدفین وجود داشته است که از جمله آنها میتوان به گورهای حفرهسنگی، توده سنگی، میلگور، گورهاونی، گور خمرهای، دخمک و استودان اشاره کرد.
به گفته ابراهیمی، این آرامگاهها در بسیاری از سنگنوشتههای ساسانی «دخمک» نامیده شدهاند و واژگانی مانند استودان، اشوار و اسپانور نیز برای آنها به کار رفته است.
او با اشاره به اهمیت دشت مرودشت در مطالعات کتیبهشناسی افزود: تاکنون بیش از ۵۰ کتیبه ساسانی در این منطقه کشف و بازخوانی شده است. این دشت از نظر شمار کتیبههای تدفینی دوره ساسانی نیز جایگاه مهمی دارد.
اتابکی درباره زمینه تاریخی این شیوه تدفین توضیح داد که با گسترش دین زرتشتی در دوره پساهخامنشی و سپس دوره ساسانی، شیوههای تدفین تغییر کرد و در مواردی پیکر مردگان به ارتفاعات و مناطق کوهستانی منتقل میشد.
براساس باورهای زرتشتی، پیکر فرد درگذشته که «نَسو» نامیده میشد، میتوانست عناصر مقدسی مانند خاک، آب و گیاه را آلوده کند. از این رو، از دفن مستقیم پیکر در خاک پرهیز میشد و جسد برای انجام آیینهای مربوط به پاکسازی استخوانها در معرض آفتاب و طبیعت قرار میگرفت. پس از جدا شدن گوشت از استخوان، استخوانهای پاکشده به جایگاههایی میان سنگها و صخرهها منتقل میشدند.
