پکن خزانه واشنگن را خالی می‌کند

جهان صنعت _ در تازه‌ترین نشانه از تشدید رقابت اقتصادی میان دو رقیب سنتی چین بار دیگر با فروش گسترده اوراق قرضه آمریکا پیامی روشن به‌کاخ سفید فرستاده است.

این اقدام که درست در آستانه سفر قریب الوقوع شی جین پینگ، رییس‌جمهور چین به‌واشنگتن انجام می‌شود نشان می‌دهد که پکن دیگر تنها یک خریدار ساده نیست و با این کار دارد به‌آمریکا می‌گوید که از اهرم‌های مالی خود برای مقابله با فشارهای سیاسی استفاده خواهد کرد.

اوراق خزانه‌داری همان قبض‌های قرضی است که دولت آمریکا برای تامین هزینه‌هایش از کشورها و سرمایه‌گذاران می‌گیرد. وقتی چین این اوراق را می‌خرد یعنی به‌آمریکا پول قرض داده است. حالا کاهش سبد اوراق یعنی چین این قبض‌ها را می‌فروشد و پولش را پس می‌گیرد و دیگر تمایلی به‌قرض‌دادن به‌آمریکا ندارد؛ اقدامی که برای واشنگتن گران‌تمام خواهد بود.

به‌گزارش فارس، آمارهای رسمی وزارت خزانه‌داری آمریکا نشان می‌دهد که دارایی‌های چین از اوراق قرضه دولتی آمریکا در ماه تیر(میلادی ژوئن) به‌۶۳۳‌میلیارددلار سقوط کرده است.

این رقم در مقایسه با ۶۵۹‌میلیارددلار در ماه اردیبهشت(مه) گذشته کاهشی قابل توجه محسوب می‌شود. جالب اینجاست که سبد اوراق چین در نوامبر‌۲۰۱۳ به‌اوج خود یعنی یک‌هزارو۳۱۶‌میلیارددلار رسیده بود. به‌عبارت ساده‌تر چین در کمتر از ۱۳‌سال بیش از نصف اوراق خود را فروخته و پولش را از آمریکا خارج کرده است. چائو چی جیون، پژوهشگر برجسته مسائل چین در گفت‌وگو با شبکه الجزیره سه‌دلیل اصلی برای این تغییر استراتژی پکن توضیح داده است.

اولین دلیل ترس از تحریم است. بعد از اینکه غرب دارایی‌های روسیه را پس از جنگ اوکراین مسدود کرد چین فهمید که اگر روزی تنش‌ها بالا بگیرد، آمریکا هم ممکن است همین کار را با دارایی‌های پکن بکند. برای همین چین می‌خواهد پولش را از دسترس آمریکا خارج کند. دومین دلیل سود کم اوراق است. با بالارفتن نرخ بهره در آمریکا ارزش اوراقی که چین در دست دارد پایین آمده و نگهداری آنها برای پکن ضرر داشته است.

سومین دلیل تنوع بخشی به‌سرمایه است. چین به‌جای اینکه تمام پولش را به‌آمریکا قرض بدهد دارد سرمایه‌اش را بین طلا، ارزهای دیگر مثل یورو و ین و سرمایه‌گذاری‌های مختلف تقسیم می‌کند تا ریسکش کمتر شود.

فروش اوراق؛ اهرم فشاری در دست پکن

کارشناسان تاکید دارند که چین فروش اوراق را بیشتر برای کاهش ریسک خود انجام می‌دهد اما همین اقدام می‌تواند به‌عنوان اهرم فشار علیه واشنگتن استفاده شود.

جورج خوری، یک کارشناس مالی دیگر توضیح می‌دهد که فروش حتی بخش کوچکی از اوراق توسط چین قیمت آنها را پایین آورده و نرخ بهره آمریکا را بالا می‌برد یعنی دولت آمریکا برای تامین مالی خود باید پول بیشتری به‌عنوان بهره بپردازد.

خودزنی مالی آمریکا با فروش اوراق

خوری هشدار می‌دهد که فروش ناگهانی اوراق به‌خود چین هم ضرر می‌زند اما نکته کلیدی اینجاست که واشنگتن بیش از پکن از این ماجرا می‌ترسد چون آمریکا به‌شدت به‌فروش اوراق وابسته است و هر اختلالی در این بازار، نظام مالی آن را با بحران مواجه می‌کند.

جای خالی چین؛ نگرانی بزرگ کاخ سفید

نگرانی اصلی واشنگتن این است که با خروج چین چه کسی جای آن را پر می‌کند. شاهر الشاهر، استاد دانشگاه چین می‌گوید ژاپن، اروپا و صندوق‌های سرمایه‌گذاری خصوصی می‌توانند تا حدی جای چین را بگیرند اما هیچ کدام به‌اندازه پکن پول ندارند.

سرمایه‌داران خصوصی؛ گران‌فروش‌های جدید به‌آمریکا

نکته مهم اینکه برخلاف چین که به‌امنیت سرمایه اهمیت می‌دهد سرمایه‌گذاران خصوصی فقط به‌سود فکر می‌کنند و برای جایگزینی چین نرخ بهره بالاتری طلب می‌کنند. به‌عبارت ساده آمریکا یا باید بهره بیشتری بپردازد یا با کمبود بودجه روبه‌رو شود که هر دو گزینه برای واشنگتن دردسرساز است.

همه‌چیز به‌سفر شی‌جین‌پینگ گره خورده

فروش اوراق در شرایطی تشدید شده که شی‌جین‌پینگ به‌زودی به‌آمریکا سفر می‌کند و همزمان فشارهای واشنگتن بر پکن برای کاهش صادرات و تجارت با ایران افزایش یافته است.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا هم به‌تازگی گفته که دنیا نمی‌تواند با صادرات عظیم چین کنار بیاید و از کشورهای دیگر خواسته به‌چین فشار آورند.

پیام سیاسی پکن به‌واشنگتن

کارشناسان معتقدند که چین از فروش اوراق به‌عنوان یک پیام سیاسی استفاده می‌کند تا به‌آمریکا بفهماند اگر فشارها ادامه پیدا کند پکن هم دست روی دست نمی‌گذارد.

با این حال چائو چی‌جیون تاکید دارد که اگر آمریکا بخواهد تحریم‌های شدیدی علیه نهادهای مالی چین اعمال کند فروش اوراق به‌تنهایی نمی‌تواند جلوی آن را بگیرد چون تحریم‌ها از طریق بانک‌ها و سیستم‌های پولی اعمال می‌شوند و ربطی به‌خرید و فروش اوراق ندارند.

راهبرد خروج تدریجی از زبان تحلیلگران

به‌گفته تحلیلگران چین قصد ندارد یکباره همه اوراق خود را بفروشد و بازار را به‌هم بریزد. راهبرد پکن خروج تدریجی و فروش مرحله به‌مرحله است تا هم ریسک خودش کم شود و هم پیامش به‌آمریکا برسد. به هر روی چائو چی جیون و شاهر الشاهر بر این نکته اتفاق نظر دارند که این بازی پیچیده مالی نشان‌دهنده پایان دوران تسلط یکجانبه دلار است و کشورها به‌دنبال جایگزین‌هایی برای دلار می‌گردند. با نزدیک‌شدن به‌موعد پایان آتش‌بس تجاری دوکشور در ماه آبان باید منتظر ماند و دید که این نبرد مالی به‌کجا خواهد انجامید.