هشدار نسبتبه تعمیق شکاف اجتماعی
جهان صنعت – مسعود پزشکیان در روزهای گذشته در سفری مهم راهی قم شد و با شماری از مراجع و علما دیدار کرد. آنچه اما روز گذشته ازسوی یکی از استادان دانشگاه مفید رسانهای شد، آشکار کرد که رییسجمهور در جریان این سفر همچنین با شماری از «نواندیشان دینی» نیز دیدار کرده است؛ دیداری که به گفته این استاد دانشگاه مفید قم که خود از حاضران در این نشست بوده، برای نخستینبار انجام شده است؛ تاجایی که به گفته او، برگزاری این نشست و بهطور کلی تنوع مخاطبان رییسجمهور، از «ویژگیهای مهم این سفر» بوده است. او که «نواندیشان دینی» را ترکیبی از استادان حوزه، دانشگاه، روحانیون و پژوهشگران توصیف کرده، با تاکید بر اینکه چنین نشستی «برای نخستینبار بهصورت رسمی برگزار شد» گفته است: «در گذشته معمولا روسای جمهوری حتی اگر با این گروهها همدل بودند، از برگزاری چنین نشستهایی پرهیز میکردند.» البته پایگاه اطلاعرسانی ریاستجمهوری باوجود پوشش گسترده سفر پزشکیان به قم و دیدارهای متعددی که داشت، به برگزاری این نشست اشاره نکرده اما محمدرضا یوسفی که از حاضران در این نشست بوده، در گفتوگویی با ایسنا، جزئیاتی از محورهای مباحث مطرحشده در این نشست را رسانهای کرده است. این استاد دانشگاه مفید قم که معتقد است باتوجه به شرایط بسیار حساس و تاریخی که در آن قرار داریم، بیش از هر زمان دیگری نیازمند به وفاق و همدلی هستیم، پس از اشاره به حمایت مراجع و علما از پزشکیان، به تشریح مباحث مطرح شده در نشست نواندیشان دینی با رییسجمهوری پرداخته و گفته است: «در این جلسه مباحث در دو بخش مطرح شد؛ رییسجمهوری دلایل ضرورت توافق، منافع آن برای ایران و مشکلات دولت را تشریح کرد اما حاضران نیز چند محور مهم را مورد تاکید قرار دادند. نخستین موضوع، تکثر در درون حوزه بود. تاکید شد که برخلاف تصور رایج، حوزه بسیار متنوع است اما همانگونه که در جامعه اقلیتی سازمانیافته، دارای امکانات و صدای بلند وجود دارد، در حوزه نیز همین وضعیت دیده میشود به همین دلیل تصویر بیرونی از حوزه، تصویر دقیقی نیست.»
یوسفی با تاکید بر اینکه «نباید چند صدای بلند را معادل کل حوزه تلقی کرد»، میگوید: «بخش مهمی از روحانیت، از جمله مراجع تقلید، از روند موجود حمایت کردهاند و نشست هم به لحاظ سیاسی و هم به لحاظ فکری موثر بود و به شخص رییسجمهور کمک میکند با قوت قلب برای منافع ایران دربرابر اقلیت ممتاز که از امتیازات برخوردار هستند، بایستد و مطمئن باشد بخش مهمی از روحانیت با رییسجمهور هستند.» او همچنین با تاکید بر ضرورت تناسب میان اختیارات و مسوولیتها گفت: «اگر نهادی اختیاراتی دارد، باید مسوولیت تصمیمات خود را نیز بپذیرد و مناسب نیست که برخی نهادها دارای اختیار باشند اما مسوولیت تصمیمات را نپذیرند.» این استاد دانشگاه مفید قم در ادامه به بحران «شکاف عمیق اجتماعی» اشاره کرد و گفت: «این شکاف اجتماعی باید از طریق سیاستهای درست، گفتوگوی بیشتر و اصلاح رویهها کاهش پیدا کند و حاکمیت، قوهقضاییه و قوهمقننه برای رفع این شکافها یک تغییر رویه مثبت داشته باشند.» او که معتقد است «نهادینهشدن تقسیمبندی خودی و غیرخودی» از عوامل شکلگیری این شکاف عمیق اجتماعی است، میگوید: «زمانی که بحث خودی و غیرخودی میشود یعنی ما افرادی را که با ما نیستند، نمیبینیم و این نادیده گرفتهشدن باعث ایجاد نارضایتی میشود.»
این روحانی نواندیش همچنین علت نارضایتی بخش قابلتوجهی از طبقه متوسط را نه لزوما مشکل اقتصادی بلکه احساس نادیده گرفته شدن و بیتوجهی مسوولان به دیدگاههایشان خواند و گفت: «حاکمیت باید حس امید را به مردم بازگرداند. باید این شکافها را کم کنیم. خودی و غیرخودی را باید از جامعه برداریم و حس اطمینان و امید به مردم بدهیم.» او همچنین به «وقایع اخیر» نیز اشاره کرد و گفت: «به هر دلیلی برخی از افراد تحتتاثیر تبلیغاتی که وجود داشته و ناراحتیهایی که تحتتاثیر برخی سیاستها داشتند، از کشور خارج و متاسفانه جذب گروههای معاند شدند اما بخش مهمی از ایرانیان خارج از کشور حتی افرادی که منتقد بودند، در جریان جنگ از تمامیت ارضی و استقلال ایران دفاع کردند و دربرابر جریانهای معاند ایستادند. برخی شخصیتها که منتقد بودند و البته در آن نشست از آنان اسم آورده نشد، مانند دکتر سروش و دیگر بزرگان از گروههای مختلف تمامقد از تمامیت ارضی ایران دفاع کردند و بلندگوی ملت مظلوم شدند.» او که معتقد است باید در قبال این گروهها و افراد سر تعظیم فرود بیاوریم، تاکید کرد: «صرف تشکر کافی نیست بلکه باید سیاستهایی اتخاذ شود که امکان بازگشت آنان فراهم شود و پروندههایی که صرفا بهدلیل انتقادهای فرهنگی یا سیاسی تشکیل شده، مورد بازنگری قرار گیرد.»
این استاد دانشگاه مفید قم همچنین با تاکید بر اینکه یکی دیگر از مسائلی که در جهت ایجاد انسجام اهمیت دارد، توجه به وقایع دیماه سال گذشته است، گفت: «تعدادی ناراحت بودند، بیرون آمدند و اعتراض کردند و ممکن است احکامی برای آنان صادر شده باشد. در جریان دیماه مداخله خارجی هم بوده اما گروهی از معترضان صرفا بهدلیل نارضایتی، خشم انباشته و تاثیرپذیری از تبلیغات به خیابان آمده بودند. در این ننشست تاکید شد که باید درباره افرادی که دست آنان نه به خون آغشته است و نه عامل بیگانه بودهاند، نگاه مبتنی بر رافت اسلامی وجود داشته باشد و در چارچوب قانون، سیاستهایی برای آزادی افرادی که صرفا بهدلیل اعتراض در زندان هستند، مورد توجه قرار گیرد تا نشان داده شود انسجام ملی در اولویت است.»
