معضل تامین سوخت بخش کشاورزی

جهان صنعت– تداوم مشکلات تامین سوخت ماشینآلات کشاورزی در آستانه فصل کشت، نگرانیهایی را درباره افزایش هزینههای تولید و تهدید امنیت غذایی ایجاد کرده است؛ این در حالی است که مسوولان از پیشبینی ۷/۲میلیارد لیتر سوخت برای سال زراعی پیشرو خبر دادهاند.
تامین بهموقع و متناسب سوخت ماشینآلات کشاورزی یکی از پیششرطهای تداوم تولید محصولات غذایی است؛ موضوعی که با آغاز فصل کشت و افزایش نیاز به فعالیت تراکتورها و سایر تجهیزات کشاورزی، اهمیت بیشتری پیدا میکند. با این حال، فعالان این بخش در سالهای اخیر با چالشهایی در زمینه میزان سهمیه، نحوه توزیع و برآورد مصرف واقعی سوخت مواجه بودهاند؛ مشکلاتی که به گفته آنها، در صورت تداوم میتواند هزینههای تولید را افزایش دهد و عملیات کشاورزی را با اختلال روبهرو کند.
یکی از محورهای اصلی اختلاف، نحوه محاسبه مصرف سوخت ماشینآلات کشاورزی است. فعالان این بخش معتقدند در تعیین سهمیهها باید شرایط واقعی فعالیت در مزارع، فرسودگی ناوگان، کیفیت ماشینآلات و محدودیتهای موجود در زمینهای کشاورزی موردتوجه قرار گیرد زیرا استفاده از معیارهای غیرمتناسب با شرایط عملیاتی میتواند به تعیین سهمیهای کمتر از نیاز واقعی کشاورزان منجر شود.
اختلاف بر سر میزان مصرف واقعی
برخی فعالان بخش کشاورزی با اشاره به مشخصات مصرف سوخت تراکتورها میگویند میزان مصرف اعلامشده از سوی سازندگان، در برخی موارد حدود ۵/۱۴لیتر در ساعت است اما در محاسبات مورد استفاده برای تخصیص سهمیه، ارقام پایینتری مانند ۱۰لیتر در ساعت مبنا قرار میگیرد.
به اعتقاد این فعالان، مقایسه مصرف ماشینآلات فرسوده داخلی با استانداردهای جهانی، بدون توجه به وضعیت فنی تجهیزات و شرایط فعالیت آنها، نمیتواند مبنای دقیقی برای تعیین سهمیه سوخت باشد. آنها همچنین معتقدند فرسودگی بخشی از ناوگان کشاورزی و عمر بالای برخی ماشینآلات، ضرورت انجام بررسیهای کارشناسی و میدانی را دوچندان میکند.
در این میان، تامین سوخت از بازار آزاد، در صورت کمبود سهمیه رسمی، میتواند هزینههای تولید را افزایش دهد و بر قیمت تمامشده محصولات کشاورزی اثر بگذارد. از اینرو، فعالان بخش کشاورزی بر لزوم اصلاح سازوکار تخصیص سوخت و متناسبسازی آن با نیاز واقعی بهرهبرداران تاکید دارند.
اختصاص ۷/۲میلیارد لیتر سوخت
غلامرضا نوریقزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، پیشتر اعلام کرده بود که برای سال زراعی پیشرو که از مهرماه آغاز میشود، تصمیمگیریهای لازم انجام شده و ۷/۲میلیارد لیتر سوخت برای این دوره در نظر گرفته شده است.
وی با تاکید بر تامین سوخت موردنیاز بخش کشاورزی گفته بود که کشاورزان و بهرهبرداران، بهویژه در فاصله مهرماه تا پایان اسفندماه، نباید از بابت تامین سوخت نگرانی داشته باشند.
با وجود این اعلام، فعالان بخش کشاورزی همچنان از تداوم مشکلات در دریافت سهمیه سوخت خبر میدهند و معتقدند صرف پیشبینی حجم مشخصی از سوخت، بدون رفع موانع تخصیص و توزیع، لزوما به معنای دسترسی بهموقع کشاورزان به سوخت مورد نیاز نیست.
ضرورت توافق وزارتخانههای جهادکشاورزی و نفت
ارسلان قاسمی، مشاور رییس کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون، بر ضرورت دستیابی به توافق میان وزارت جهاد کشاورزی و وزارت نفت برای تامین سوخت موردنیاز بخش کشاورزی تاکید کرد.
وی با اشاره به فرسودگی ماشینآلات کشاورزی گفت: این دو وزارتخانه باید درباره برآورد دقیق میزان مصرف واقعی سوخت به جمعبندی مشترکی برسند تا کشاورزان با مشکل کمبود سوخت مواجه نشوند.
قاسمی با انتقاد از شرایط موجود اظهار کرد: در حال حاضر، برخی کشاورزان ناچارند سوخت موردنیاز خود را از بازار آزاد و حتی بازار غیررسمی تهیه کنند و در عینحال، با آنها برخوردهایی مشابه برخورد با قاچاقچیان صورت میگیرد؛ بنابراین، تعیین میزان مصرف و سهمیه سوخت باید بر مبنای بررسیهای کاملا کارشناسی انجام شود.
وی با تاکید بر اهمیت امنیت غذایی کشور افزود: در شرایط کنونی، باید بیش از گذشته برای تامین موادغذایی موردنیاز خانوارها تلاش کرد تا از بروز هرگونه بحران در این حوزه جلوگیری شود.
ناچیز بودن سهمیه فعلی
پیمان عالمی، رییس اتاق اصناف کشاورزی، نیز با انتقاد از وضعیت تامین سوخت ماشینآلات کشاورزی گفت: در حال حاضر، تامین سوخت تراکتورها با چالشهای جدی مواجه است؛ بهطوریکه طی ۱۰روز گذشته، سهمیه سوخت در سامانه صدف شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی قطع شده و حتی امکان دریافت همین سهمیه محدود نیز وجود نداشته است.
وی با بیان اینکه سهمیه فعلی سوخت تراکتورها تنها برای سه روز در ماه کفایت میکند، افزود: در چنین شرایطی، کشاورزان ناچارند سوخت موردنیاز خود را از بازار آزاد و مسیرهای غیررسمی تامین کنند یا در صورت دسترسی نداشتن به سوخت، عملیات کشت را متوقف سازند.
عالمی با اشاره به سهم بخش کشاورزی از مصرف سوخت کشور اظهار کرد: نیاز این بخش، در مقایسه با کل سوخت مصرفی بخش حملونقل، سهم محدودی دارد و حدود سهدرصد اعلام شده است؛ بنابراین، صرفهجویی در این حوزه تاثیر چندانی بر رفع ناترازی سوخت نخواهد داشت اما محدودیت در تامین سوخت کشاورزان میتواند آسیبهای جبرانناپذیری به امنیت غذایی کشور وارد کند.
منبع: تجارت نیوز
