متن و حاشیه نشست ملی نگارخانه‌داران کشور
جهان صنعت– نشست ملی نگارخانه‌داران سراسر کشور با محوریت اقتصاد هنر مسائل صنفی و توسعه فعالیت نگارخانه‌ها در فرهنگسرای نیاوران برگزار شد. در این نشست، مدیرکل مرکز هنرهای تجسمی از ضرورت مشارکت بیشتر نگارخانه‌داران در تصمیم‌گیری‌ها گفت و نمایندگان بخش‌های مختلف نیز درباره مشکلات اقتصاد هنر، کاهش هزینه‌کرد فرهنگی خانوارها، افت معاملات حراج‌های داخلی، مسائل بیمه و مالیات و محدودیت‌های تعامل با نهادهای دولتی سخن گفتند. درکنار این مباحث چند طرح مالی برای خرید اعتباری آثار تامین هزینه تولید و وثیقه‌گذاری آثار هنری نیز معرفی شد. آیدین مهدی‌زاده، مدیرکل مرکز هنرهای تجسمی در این نشست با تاکید بر نقش نگارخانه‌ها در آینده هنرهای تجسمی گفت: مسیر توسعه این حوزه در شرایط کنونی از مسیر توسعه نگارخانه‌ها می‌گذرد. به‌گفته او، در دوره‌های مختلف حمایت از هنرمندان، آموزش، ایجاد فضاهای هنری و برگزاری رویدادها در مرکز توجه بوده اما با تغییرات جهان و گسترش فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی نگارخانه‌ها نقش محوری‌تری پیدا کردند. مهدی‌زاده با اشاره به‌حضور بیش از ۲۰۰نگارخانه‌دار در نشست گفت: دوره‌ای که مدیران دولتی سخن بگویند و فعالان این حوزه صرفا شنونده باشند گذشته و اکنون باید مطالبات نگارخانه‌داران شنیده شود. او تاکید کرد آئین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های حوزه نگارخانه‌ها باید با نظر فعالان این حوزه تدوین شود و انجمن نگارخانه‌داران نیز باید از ساختار تهران عبور کرده و به‌یک انجمن ملی تبدیل شود. به‌گفته او، حدود ۴۰۰نگارخانه با مرکز هنرهای تجسمی در ارتباط هستند. در بخش دیگری از نشست سیدصادق پژمان، مدیرعامل موسسه کمک به‌توسعه فرهنگ و هنر از برنامه‌های این موسسه در حوزه اقتصاد فرهنگ و هنر سخن گفت. او فعالیت‌هایی مانند حضور هنر ایران در بازارهای جهانی، صادرات، اصلاح قوانین، تامین مالی، آموزش و توانمندسازی را از محورهای فعالیت این مجموعه عنوان کرد. پژمان با انتقاد از وضعیت موجود گفت: اقتصاد فرهنگ، هنر و صنایع خلاق هنوز به‌طور کامل در نظام اقتصادی کشور به‌رسمیت شناخته نشده است. به‌گفته او، یکی از مشکلات در تعامل با نظام بانکی، نبود شناخت کافی از آثار هنری به‌عنوان دارایی است و برای حل این مساله باید دارایی‌های فکری و هنری قابلیت شناسایی، انتقال و مبادله پیدا کنند.
او اعلام کرد که تاکنون حدود ۲همت تسهیلات بدون ضمانت به‌ذی‌نفعان هنر پرداخت شده است. پژمان در ادامه گفت هزینه‌کرد فرهنگی خانوار ایرانی طی ۱۰سال گذشته به‌نصف رسیده و ارزش معاملات حراج‌های داخلی نیز از حدود ۲۰میلیون‌دلار به۱۰میلیون‌دلار کاهش یافته است. او تحریک تقاضا و ایجاد بازار جدید را یکی از راهکارهای مورد پیگیری عنوان کرد و از همکاری با بورس کالا در زمینه‌هایی مانند بیمه و انبارداری آثار خبر داد. در ادامه طرح‌های تامین مالی یکی از بانک‌ها برای فعالان بازار هنر معرفی شد. مدیر توسعه این بانک درباره طرحی توضیح داد که به‌موجب آن خریداران می‌توانند ازطریق یک پلتفرم خرید آثار هنری بخشی از ارزش اثر را به‌صورت تسهیلات دریافت کنند. این مبلغ به‌حساب نگارخانه واریز می‌شود و خریدار آن را به‌صورت اقساط بازپرداخت می‌کند. سقف این تسهیلات ۴۰۰میلیون‌تومان اعلام شد. طرحی با عنوان Collateral برای تامین بخشی از هزینه خلق آثار هنری معرفی شد. برای پروژه‌های هنری بزرگ‌تر نیز تسهیلاتی تا سقف 5میلیاردتومان برای اشخاص حقیقی و ۱۰میلیاردتومان برای اشخاص حقوقی مطرح شد. در این بخش هزینه استفاده از تسهیلات نیز اعلام شد. براساس اطلاعات ارائه‌شده برای طرح کارمزد اولیه ۱۲درصد برای تسهیلات ۱۲ماهه مطرح شد. نرخ ۲۳درصد برای یکی از تسهیلات بانکی اعلام و گفته شد امکان کاهش این نرخ وجود دارد. موضوع دیگری که در نشست مطرح شد وثیقه‌گذاری آثار هنری بود. شهاب شهبازیان، مدیر پروژه شناسنامه آثار هنری در موسسه کمک به‌توسعه هنر اعلام کرد سازوکاری برای وثیقه‌گذاری آثار هنری درحال شکل‌گیری است. همزمان سامانه اصالت آثار هنری معرفی شد.
براساس توضیحات ارائه‌شده، هنرمند یا مالک اثر می‌تواند تصویر اثر را در سامانه بارگذاری و برای آن شناسنامه دریافت کند. این شناسنامه دارای شماره سریال، QR Code، مولفه‌های امنیتی و اطلاعات ثبت اثر عنوان شد و برگزارکنندگان اعلام کردند نسخه المثنی برای آن صادر نمی‌شود. شماره ثبت مرکز مالکیت معنوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور برای این شناسنامه ۷۰۳۶ اعلام شد. در بخش صنفی نشست نیز مشکلات فعالیت نگارخانه‌ها مطرح شد. مژده طباطبایی، رییس هیات‌مدیره انجمن نگارخانه‌داران با اشاره به‌شرایط فعالیت نگارخانه‌ها در دوره جنگ و تعطیلی گالری‌ها گفت: تعداد اعضای انجمن در این مدت ۵۰درصد افزایش یافته است. او پیشنهاد تشکیل انجمن کشوری را مطرح کرد و گفت درصورت عضویت دست‌کم پنج‌نگارخانه از هر استان امکان شکل‌گیری چنین ساختاری فراهم می‌شود. طباطبایی به‌مشکلات نگارخانه‌ها در زمینه بیمه، مالیات و تعامل با شهرداری‌ها اشاره کرد؛ مسائلی که به‌گفته او همچنان بخشی از دغدغه‌های فعالان این حوزه را تشکیل می‌دهد.
مهدی‌زاده نیز از بازنگری در شیوه فعالیت نگارخانه‌ها پس از ۴۷سال خبر داد و گفت که این شیوه‌نامه زیر نظر شورای عالی فرهنگ قرار گرفته و قرار است هر دو سال یک‌بار بازنگری شود. او از حرکت به‌سمت تبدیل نگارخانه‌ها به‌موسسات فرهنگی و هنری سخن گفت و مزیت این ساختار را امکان استفاده از برخی تفاهمنامه‌های وزارت اقتصاد و وزارت کار، معافیت‌های مالیاتی، تخفیف‌های تامین اجتماعی و تعامل با شهرداری‌ها عنوان کرد.
