لزوم مدیریت ریسک معاملات در شرایط هیجان
جهان صنعت _ علی فراقی، کارشناس بازار سرمایه با هشدار نسبت به فوموی بورس تاکید کرد که در اوج بازار، مدیریت ریسک و حفظ سود مهمتر از خرید هیجانی است.
رکوردشکنیهای پیدرپی در بازار سرمایه، بار دیگر احساس «فومو» یا ترس جاماندن از بازار را در میان سرمایهگذاران افزایش داده است؛ احساسی که بهگفته این کارشناس و تحلیلگر بازار سرمایه، ریشه در دوعامل قدیمی رفتار انسان یعنی ترس و طمع دارد و میتواند سرمایهگذاران را بهسمت تصمیمهای هیجانی سوق دهد.
فراقی در گفتوگو با تحلیل بازار، بااشاره به شرایط فعلی بازار سرمایه اظهار داشت: بورس در روزهای اخیر شاهد ثبت رکوردهای جدید در بخشهای مختلف بوده و همین موضوع طبیعی است که حس جاماندگی را در بخشی از فعالان بازار ایجاد کند، با این حال سرمایهگذاران باید توجه داشته باشند که رشد بازار بهمعنای وجود فرصت یکسان در تمام نمادها نیست.
بهگفته این تحلیلگر بازار سرمایه، بسیاری از نمادها ازنظر قیمتی، دیگر جذابیت هفتههای گذشته را ندارند؛ موضوعی که البته بهمعنای پایان روند صعودی بازار نیست. همچنان میتوان نمادهایی را پیدا کرد که در میانه مسیر رشد، از ظرفیت مناسبی برخوردارند اما شناسایی این فرصتها نسبت به گذشته دشوارتر شده است.
وی افزود: ازسویدیگر، شکلگیری صفهای خرید سنگین در برخی نمادها باعث شده است حتی درصورت شناسایی یک فرصت مناسب، ورود در قیمتهای مطلوب برای بسیاری از سرمایهگذاران امکانپذیر نباشد بنابراین در چنین فضایی، مدیریت ریسک باید به یکی از محورهای اصلی تصمیمگیری سرمایهگذاران تبدیل شود.
مدیریت ریسک؛ فراتر از یک مفهوم آموزشی
فراقی در ادامه تاکید کرد که مدیریت ریسک صرفا یک مفهوم تئوریک یا آموزشی نیست بلکه فرآیندی عملی و مستمر در سرمایهگذاری است که میتواند تاثیر قابلتوجهی بر نتیجه نهایی سرمایهگذاری داشته باشد.
بهاعتقاد وی، سرمایهگذاری موفق تنها به انتخاب یک سهم یا دارایی مناسب محدود نمیشود بلکه زمان ورود، میزان سرمایه اختصاصیافته، نحوه خروج، کاهش وزن یک موقعیت و حتی زمان شناسایی سود، همگی بخشی از فرآیند مدیریت سرمایه محسوب میشوند. وی بااشاره به عملکرد بازار در ماه جاری ادامه داد: در برخی موارد، تغییر بهموقع وزن سرمایه میان بازارهای مختلف و اجرای یک مدیریت ریسک ساده میتوانست زمینه شناسایی بازدهیهای قابلتوجهی را فراهم کند. نکته مهم این است که چنین تصمیمی الزاما بهمعنای پیشبینی دقیق آینده نیست بلکه هدف اصلی، آماده بودن سرمایهگذار برای سناریوهای مختلف بازار است.
ترس از جاماندن؛ مانع تصمیمگیری منطقی
این کارشناس بازار سرمایه یکی از مهمترین چالشهای سرمایهگذاران در دورههای صعودی را غلبه احساسات بر تصمیمگیری عنوان کرد و گفت: زمانی که بازار بهصورتمستمر درحال رشد است، سرمایهگذار ممکن است با این تصور مواجه شود که اگر امروز از بازار خارج شود، فردا فرصت کسب سود بیشتر را از دست خواهد داد.
بهگفته فراقی، همین ذهنیت میتواند باعث شود که فرد حتی پس از دستیابی به بازدهی مناسب نیز بدون داشتن برنامه مشخص در بازار باقی بماند و درادامه، بخشی از سود بهدستآمده را ازدست بدهد.وی افزود: ترس و طمع دونیروی قدرتمند در بازارهای مالی هستند و حتی سرمایهگذارانی که از دانش و تحلیل مناسبی برخوردارند، ممکن است در زمان تصمیمگیری، تحتتاثیر این دوعامل قرار بگیرند.
سیستم تصمیمگیری؛ راهکار مقابله با هیجان
فراقی استفاده از یک سیستم تصمیمگیری ازپیشتعیینشده را یکی از راهکارهای مقابله با فشار روانی بازار دانست و گفت: این سیستم میتواند توسط خود سرمایهگذار و براساس پارامترهای مشخص ورود، کاهش وزن و خروج، طراحی و اجرا شود یا سرمایهگذار از خدمات مجموعهها و متخصصان حرفهای حوزه سرمایهگذاری استفاده کند.بهاعتقاد این تحلیلگر، سرمایهگذار باید خود را ملزم کند که در صورت تحقق شرایط ازپیشتعیینشده، بدون توجه به هیجانات لحظهای بازار تصمیم خود را اجرا کند.
وی خاطرنشان کرد: یکی از تفاوتهای مهم میان سرمایهگذار حرفهای و هیجانی، الزاما میزان دانش تحلیل بازار نیست بلکه توانایی اجرای تصمیم درست در زمان مناسب است، ممکن است فرد تحلیل صحیحی از شرایط بازار داشته باشد اما بهدلیل ترس ازدستدادن فرصت یا طمع برای کسب سود بیشتر، نتواند تصمیم خود را در زمان مناسب اجرا کند.
ادامه صعود ممکن است؛ ورود هیجانی نه
فراقی درباره چشمانداز کوتاهمدت بورس نیز اظهار داشت حرکت شکلگرفته در بازار را نمیتوان در شرایط فعلی پایانیافته دانست و همچنان امکان ادامه روند صعودی و ثبت رکوردهای جدید وجود دارد اما این احتمال نباید سرمایهگذاران را به ورود گسترده و بدون توجه به قیمت و ریسک ترغیب کند.
وی ادامه داد: در شرایط فعلی، ورود حسابشده، تغییر تدریجی چیدمان سبد و توجه همزمان به بازدهی و ریسک، اهمیت بیشتری نسبت به ورود هیجانی و یکباره سرمایه دارد.
این تحلیلگر بازار سرمایه همچنین اصلاح احتمالی بازار را لزوما اتفاقی منفی ندانست و گفت: حتی اگر یک گام اصلاحی کوچک و کوتاهمدت در بازار شکل بگیرد، میتواند فرصتی برای بازآرایی سبد و شناسایی نمادهایی باشد که پس از اصلاح، از نظر قیمتی و زمانی، شرایط مناسبتری برای بررسی خواهند داشت.
در اوج بازار، گاهی صبر مهمتر از خرید است
فراقی در جمعبندی تحلیل خود تاکید کرد: در بازارهایی که با سرعت بالا حرکت میکنند، همیشه بهترین تصمیم، خرید بیشتر نیست؛ گاهی حفظ بخشی از سود، کاهش ریسک و صبر برای ایجاد فرصت بهتر میتواند تصمیم منطقیتری باشد.
وی افزود: سرمایهگذاران در شرایط فعلی نباید صرفا تحتتاثیر رکوردشکنیهای بازار و احساس جاماندگی قرار بگیرند بلکه بهتر است با داشتن برنامه مشخص، مدیریت ریسک و نگاه میانمدت، چیدمان سبد خود را مدیریت کنند؛ بهگونهایکه درصورت ادامه روند صعودی، از بازار عقب نمانند و درصورت شکلگیری اصلاح نیز، امکان استفاده از فرصتهای جدید را داشته باشند.
