قطعهسازان در تنگنای تامین مواد اولیه
سارا اصغری– صنعت قطعهسازی کشور که نبض تپنده تولید خودرو محسوب میشود این روزها در پیچ تاریخی تامین مواد اولیه گرفتار آمده؛ جایی که ۲۵درصد نیاز وارداتی با محاصره دریایی خلیجفارس و ۷۵درصد تامین داخلی با حمله بهفولاد مبارکه در جنگ ۴۰روزه هردومسیر تامین را بهمخاطره انداخته است. رییس انجمن صنایع همگن قطعهسازان هشدار میدهد که فعلا تولید با ذخیره انبارها نفس میکشد اما اگر این موجودی تمام شود با چالشهای اساسی مواجه خواهد شد. ازسویدیگر وصول مطالبات چهارماهه از خودروسازان که با تورم افسارگسیخته همراه است هر روز ارزش واقعی پول قطعهساز را میبلعد.
در تنگنای مواد اولیه
محمدرضا نجفیمنش، رییس انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازان خودرو ایران در گفتوگو با «جهانصنعت» بهمشکلات این صنعت پرداخت و عنوان کرد: یکی از مهمترین مشکلات قطعهسازان خودرو از ابتدای سال تاکنون تامین مواد اولیه است. ۲۵درصد مواد اولیه قطعهسازان وارداتی و ۷۵درصد آن ازطریق داخل تامین میشود. هماکنون از موجودی انبارها برای تولید استفاده میکنیم اما اگر انبارها خالی شوند باید بهفکر راهکار اساسی برای این موضوع بود.
نجفیمنش ادامه داد: باتوجهبه شرایط جنگی که برای کشور از اسفندماه سال گذشته پیش آمد و با درگیری در خلیجفارس و محاصره دریایی واردات با چالشهای اساسی روبهرو شده است. ازسویدیگر با حمله بهواحد فولاد مبارکه طی جنگ ۴۰ روزه توقفاتی نیز در تامین مواد اولیه داخلی ایجاد شده چراکه یکی از تامینکنندگان اصلی مواد اولیه در قطعهسازی شرکت فولاد مبارکه است؛ البته شاهد بازسازی این شرکت فولادسازی و ورود دوباره آن بهچرخه تولید هستیم که این موضوع میتواند تامین مواد اولیه داخلی را تاحد زیادی برطرف کند. در زمینه واردات نیز امیدوار هستیم بهیک راهکار عملیاتی برسیم تا قطعهسازان با تامین مواد اولیه با چالش اساسی روبهرو نباشند.
مدت زمان وصول مطالبات بهیکماه کاهش یابد
نجفیمنش در ادامه با اشاره بهاین موضوع که چالش مهم دیگر قطعهسازان همچنان وصول مطالبات است، تصریح کرد: مدت زمان دریافت مطالبات قطعهسازان با خودروسازان بسیار طولانی شده و بهچهار ماه رسیده که با توجه بهموضوع تورم این بهضرر قطعهسازان شده است.
وی ادامه داد: قطعهسازان بهویژه بهشرکت سایپا مطالباتی بسیاری دارند و بسیاری از چکهای آنها برگشت خورده است. باید بهاین موضوع توجه داشت که چهارماه وصول(بعضا این زمان بیشتر نیز شده) مدت زمان زیادی بوده و تقاضای ما این است که این چهارماه بهیک ماه تقلیل پیدا کند که در این راستا ما مکاتباتی با وزارت صنعت، معدن و تجارت و شرکت سایپا انجام دادیم تا مدت زمان وصول این مطالبات کاهش یابد. در این زمینه ما پیشنهادهایی ارائه دادیم که فشار کمتری بههردوطرف وارد شود. در نظر داشته باشید که یکشرکت سازنده از 400قطعهساز بهارزش ۵۰هزارمیلیاردتومان(همت) خرید داشته باشد، از این 50همت ۱۰درصد آن را یعنی 5همت به360قطعهساز در عرض یک ماه پرداخت کند که با چنین اقدامی هم بهخودروساز و هم بهقطعهساز فشار کمتری وارد میشود. در ادامه برای اینکه فشارها کمتر شد میتواند بهتدریج این ۱۰درصد را به۲۰درصد رساند تا سرانجام به۱۰۰درصد برسد و پس از آن نیز روند وصول مطالبات روال عادی خود را در پیش بگیرد.
ثبت سفارش ضرورتی ندارد
رییس انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازان خودرو ایران در ادامه با روند زمانبر ثبت سفارشات بیان کرد: دولت باید تصمیم کبری خود را بگیرد و امری با عنوان ثبت سفارش را حذف کند چراکه ثبت سفارش خود مانع بزرگی برای کار و تولید شده است. مجلس شورای اسلامی نیز باید این قانون را بهتصویب برساند. در این راستا دولت باید اعلام کند که چه کالایی میتواند وارد شود و چه کالایی نمیتواند وارد شود و ثبت سفارش نیز حذف شود. نجفیمنش در ادامه تصریح کرد: از سوی دیگر قیمت ارز را نیز آزاد کند و اجازه بدهد که واردات با ارز آزاد انجام بگیرد و مواد اولیهای که بهسختی وارد کشور میشود را تحریم داخلی نکند.
دولت دست از قیمتگذاری دستوری بردارد
رییس انجمن قطعهسازان خودرو ایران با اشاره بهقیمتگذاری دستوری در بازار خودرو بیان کرد: برای اینکه در صنعت خودروسازی شاهد گردش نقدینگی و ضرر و زیان کمتر خودروسازان باشیم دولت باید دست از قیمتگذاری دستوری بردارد و اجازه بدهد که عرضه و تقاضای در بازار قیمت خودرو را تعیین کنند.
خصوصیشدن؛ راهکار مشکلات خودروسازان
نجفیمنش در پایان یادآور شد: ازسویدیگر دولت اجازه دهد که شرکت سایپا نیز بهسمت خصوصیشدن پیش برود. همانگونه که شاهد بودیم که ایرانخودرو با واگذاری و خصوصیشدن بهتدریج از بار مشکلات آن کاسته شده و طی این مدت عملکرد بهنسبت خوبی نیز داشته باید این اجازه را نیز بهسایپا بدهد که بهبخش خصوصی واگذار شود تا از مشکلاتی که گریبان این شرکت را گرفته رهایی یابد.
کلام آخر
قطعهسازی خودرو ایران که روزگاری بهعنوان یکی از حلقههای کلیدی زنجیره ارزش تولید ملی شناخته میشد امروز در نقطهای ایستاده که نه از جنس بحران موقت که از جنس یک نارسایی ساختاری مزمن رنج میبرد. فعلا نفس قطعهسازان در تامین مواد اولیه تنها بهموجودی انبارها وابسته است؛ واقعیتی هشداردهنده که اگر راهکاری اساسی نیابد صنعت خودرو با خاموشی تدریجی خطوط تامین مواجه خواهد شد اما دامنه این بحران بهمواد اولیه ختم نمیشود. همچنان معضل مزمن وصول مطالبات ارزش سرمایه در گردش قطعهسازان را در تورم روزمره آب میکند. درکنار آن فرآیند وقتگیر و فسادزای ثبت سفارش و اصرار دولت بر قیمتگذاری دستوری نهتنها گردش نقدینگی را از این صنعت گرفته بلکه عملا اجازه نفس کشیدن بهمکانیسم عرضهوتقاضا را نمیدهد. اگر دولت هرچه سریعتر این سه گره کور را نگشاید صنعت قطعهسازی در اغما شاهد خروج صدها واحد کوچک از چرخه تولید خواهد بود که دیگر توان رقابت با بحران را ندارند.
