فصل آشتی چین و هند

جهان صنعت _ نشست سران بریکس زمینه سفر رییسجمهور چین بهدهلینو را پس از هفتسال فراهم کرده است. دیدار وی با نخستوزیر هند که پس از کاهش تنشها در سالهای اخیر انجام میشود در این راستا اهمیت فراوانی پیدا کرده است.
به گزارش نیویورک تایمز، حضور شی جین پینگ، رییسجمهور چین در نشست سران بریکس۲۰۲۶ نخستین سفر او بههند پس از هفت سال خواهد بود و از اهمیت ویژهای برخوردار بوده زیرا روابط دوکشور پس از درگیری مرزی مرگبار سال۲۰۲۰(۱۳۹۹خورشیدی) بهپایینترین سطح خود رسید. درپی آن درگیری پروازهای مستقیم بین دوکشور متوقف شد، دوطرف خبرنگاران یکدیگر را اخراج کردند و هند برخی برنامههای چینی مانند تیکتاک را ممنوع و سرمایهگذاریهای اژدهای زرد را محدود کرد.
دهلی نو و پکن از سال۲۰۲۴(۱۴۰۳خورشیدی) روند کاهش تنش را آغاز کردند اما رقابت میان آنها همچنان ادامه دارد. هردوکشور از سیاستهای دونالد ترامپ بهویژه تعرفهها و ایجاد اختلال در تجارت جهانی ناراضی هستند.
بهنوشته نیویورکتایمز، یکی از نگرانیهای اصلی چین این است که ادامه تنش با هند دهلینو را بیش از گذشته بهواشنگتن و گروه چهارگانه امنیتی آمریکا، هند، ژاپن و استرالیا(کواد) نزدیک کند. با این حال کاهش تنش بهمعنای پایان رقابت نیست و دوکشور درواقع تلاش میکنند رقابت خود را مدیریت کنند.
این نشست در شرایطی برگزار میشود که جنگها، افزایش قیمت انرژی، تعرفههای دونالد ترامپ و نگرانیهای مربوط بههوش مصنوعی مناسبات جهانی را متحول و کشورها را وادار کرده درباره میزان نزدیکی خود بهواشنگتن و متحدانش یا پکن تصمیمگیری کنند. بریکس که نام آن از پنج عضو اولیه یعنی برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی گرفته شده در سال۲۰۰۹(۱۳۸۸خورشیدی) باهدف ایجاد وزنهای دربرابر غرب و مجامعی مانند گروه هفت شکل گرفت. با این حال از همان ابتدا دو قدرت بزرگ در حال توسعه یعنی چین و هند چشماندازهای متفاوتی برای این گروه داشتند. چین خواهان گسترش بریکس برای کاهش نفوذ آمریکا بوده اما هند نسبتبه گسترش آن محتاطتر است و این گروه را بیشتر پلی میان غرب و جهان درحالتوسعه میداند. هند نیز میخواهد نشان دهد که میتواند همزمان با کشورهای مختلف ازجمله چین و روسیه روابط داشته باشد بدون آنکه روابط خود با کشورهای غربی را کنار بگذارد.
هند در جایگاه میزبان
هند امسال ریاست دورهای بریکس را بر عهده دارد و بههمین دلیل میتواند دستور کار نشست را تعیین کند. دولت هند جزئیات زیادی درباره برنامه نشست منتشر نکرده اما شعار رشد فراگیر جهانی نشان میدهد دهلینو همچنان خود را بهعنوان صدای کشورهای در حال توسعه معرفی میکند.
هند در نشست گروه۲۰(۲۰G) در سال۲۰۲۳ نیز تلاش کرد چنین نقشی ایفا کند و در آن زمان از پیوستن اتحادیه آفریقا بهگروه۲۰ حمایت کرد و در بیانیه پایانی موضعی اتخاذ شد که از انتخاب صریح میان روسیه و اوکراین اجتناب میکرد.
با این حال موقعیت نارندرا مودی از آن زمان با چالشهایی مواجه شده است. تلاش او برای معرفی هند بهعنوان معلم جهان بهموفقیت سیاسی داخلی مورد انتظار منجر نشد و او چندماه بعد اکثریت پارلمانی خود را از دست داد.
هند باوجود آنکه همچنان سریعترین اقتصاد بزرگ جهان از نظر رشد است نتوانسته با شتاب اقتصادی چین رقابت کند. سیاستهای حمایتی دهلینو در صنایع راهبردی و فناوری پیشرفته نیز تاکنون نتوانسته بخشهای مهمی از زنجیره تولید باتری، پنلهای خورشیدی و سایر فناوریهای مرتبط با گذار سبز را بههند منتقل کند.
جنگ ایران نیز با افزایش هزینه انرژی بهصنایع سنگین هند فشار وارد کرده است. همزمان موج جهانی سرمایهگذاری در هوش مصنوعی در شرایطی که هند شرکتهای بزرگ بومی در این حوزه ندارد بهرکود بازار سهام این کشور کمک کرده است.
چین از نظر اقتصادی، فناوری و نظامی در موقعیت قدرتمندتری قرار دارد. تولید ناخالص داخلی سرانه چین بیش از پنجبرابر هند بوده و چین برخلاف هند عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد است.
چین در سال گذشته در جنگ تجاری با آمریکا توانست تاحدی دربرابر واشنگتن مقاومت کند و بهدلیل تسلط گسترده بر مواد معدنی حیاتی و آهنرباهای عناصر نادر اهرم فشار قابلتوجهی در برابر اقتصادهای پیشرفته در اختیار دارد.
بهگزارش ایرنا، مسعود پزشکیان، رییسجمهور ایران بهمنظور شرکت در هجدهمین اجلاس سران کشورهای عضو بریکس صبح جمعه با استقبال شانتانو تاکور وزیر مشاور در امور بنادر و کشتیرانی هند وارد شهر دهلینو محل برگزاری این اجلاس شد.
