ضرورت اصلاحات ساختاری

جهان‌ صنعت – بخش نخست آنچه از میانه هفته گذشته تحت عنوان «گفت‌وگوی صریح و صادقانه رئیس‌جمهور با مردم» در فضای سیاسی-رسانه‌ای کشور مطرح و تبلیغ می‌شد سرانجام شامگاه چهارشنبه روی آنتن تلویزیون رفت و شامگاه پنجشنبه و جمعه نیز دوبخش دیگر این به اصطلاح گفت‌وگوی مطبوعاتی منتشر شد.

هرچند در این گفت‌وگوها یک سوی گفت‌وگو که جایگاه خبرنگار است، در هاله‌ای از ابهام قرار داشت و روشن نبود رئیس‌جمهور دقیقا با چه کسی گفت‌وگو می‌کند و به سوالات چه کسی پاسخ می‌دهد؛ چه‌آنکه سوالاتی که رئیس‌جمهور به آن پاسخ می‌داد ازسوی مردی که ظاهراً پشت دوربین نشسته بود مطرح می‌شد. به‌ویژه آنکه مسعود پزشکیان در حالی وارد سومین سال ریاست‌جمهوری خود می‌شود که هنوز حتی یک بار هم در یک نشست مطبوعاتی واقعی با حضور خبرنگارانی از رسانه‌های مستقل حاضر نشده و پاسخگویی او به افکار عمومی و رسانه‌ها به همین اقدامات شبه تبلیغاتی محدود بوده است. این قصه اما آنگاه پرغصه‌تر می‌شود که بدانیم قسمت چهارم این به‌اصطلاح گفت‌وگو قرار است شامگاه شنبه هفدهم مردادماه پخش شود؛ روزی که در تقویم رسمی به‌عنوان «روز خبرنگار» شناخته می‌شود اما فارغ از این نکات حاشیه‌ای گفت‌وگوی تلویزیونی پزشکیان از جهاتی دیگر نیز با انتقاد افکار عمومی مواجه شده است. به‌ویژه آنجا که او در بخش نخست این گفت‌وگوی تلویزیونی به حوادث تلخ دی‌ماه1404 اشاره کرد و با اشاره به عددسازی برخی رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور و بدون درنظرگرفتن این واقعیت که آمار رسمی دولت او نیز موید این است که هزاران تن از شهروندان این سرزمین در جریان یک اعتراض مسالمت‌آمیز کشته شدند، کسانی که روایت‌های نادرست درباره شمار کشته‌شدگان را بازگو می‌کنند «وطن‌فروش» نامید.

رییس‌جمهور که در آغاز سخنانش روایتی مختصر از مجموعه مشکلات و مصائبی به دست داد که از زمان روی کار آمدن او بر سر ایرانیان آمده در ادامه تاکید کرد: در میان همه این مشکلات دولت تا جایی که از دستش برآمد و توانست تلاش کرده مردم آن احساسی را که طراحان این جنگ‌ها و نقشه‌ها به‌دنبال ایجاد آن بودند تا فروپاشی اجتماعی ایجاد کنند تجربه نکنند. او در پاسخ به این پرسش که وقتی از «مردم» سخن می‌گوید چه منظوری دارد، گفت: منظور از مردم همه کسانی هستند که در این مملکت زندگی می‌کنند؛ مستقل از عقیده، باور، نگاه، جنسیت و قومیتشان. حاکمیت وظیفه دارد بر اساس عدالت با آنان برخورد و به‌حق با آنها رفتار کند.

البته صحبت‌های پزشکیان عمدتا همان سخنانی بود که در این دوسال گذشته به دفعات از او شنیدیم و شاید یکی از معدود بخش‌های به‌نسبت تازه‌تر این صحبت‌ها آنجا بود که به مساله پیام رهبری درخصوص تفاهمنامه اسلام‌آباد و غائله موسوم به «علی‌الاصول» پرداخت. او گفت: ایشان دیدگاهی داشتند و پس از جمع‌بندی‌ای که در همان شورا انجام و گزارش‌ها به خدمتشان ارائه شد. فرمودند اگر سه‌چهارم آرا را به دست آورد من می‌پذیرم. این تصمیم به‌جای سه‌چهارم رای ۱۲نفر از ۱۳نفر را به دست آورد و ایشان نیز پذیرفتند. این یعنی نظر کارشناسی را پذیرفتند و براساس نظر کارشناسی تصمیم گرفتند. پزشکیان درعین‌حال اضافه کرد: اما همین موضوع بهانه‌ای در اختیار عده‌ای قرار گرفت تا شکاف ایجاد کنند و سخنانی بگویند که نه منصفانه بود و نه صادقانه.

پزشکیان درپاسخ به‌پرسشی درباره اعتراضات دی‌ماه1404 گفت: وقتی یک اعتراض به شورش تبدیل می‌شود دیگر تشخیص دوست و دشمن آسان نیست و روند به نقطه‌ای می‌رسد که حوادث سختی رخ می‌دهد. پزشکیان ادامه داد: شما دیدید برخی رسانه‌ها و خبرنگاران مدعی شدند در ایران ۴۰هزار یا ۶۰ هزارنفر کشته شدند. وقتی دیدیم چنین فضایی شکل گرفته گفتیم اسامی و کد ملی همه جان‌باختگان و شهدا را اعلام کنند و هر کس نام فرد دیگری را دارد ارائه دهد اما کسانی که در خارج از کشور نشستند و خود را دلسوز، آگاه و گاهی روشنفکر و دانشمند نشان می‌دهند یک آمار حدود ۳‌هزارنفری را به ۳۰یا۴۰هزارنفر تبدیل کردند و افکار عمومی را به انحراف کشاندند. این رفتار نشان می‌دهد که چقدر نامرد و وطن‌فروش هستند.

پزشکیان در بخش دوم این گفت‌وگو که بیشتر به مسائل اقتصادی و معیشتی متمرکز بود از اصلاح نظام بانکی به‌عنوان یکی از روش‌های اصلی کنترل تورم سخن گفت و در ادامه وعده افزایش مبلغ کالابرگ را مطرح کرد. او با دفاع از سیاست حذف ارز ترجیحی گفت: باید کاری کنیم کسانی که به کمک دولت نیاز ندارند و حتی می‌توانند خودشان کمک کنند سهم کمتری دریافت کنند و آن مقدار به دهک‌های پایین‌تر اضافه شود. پزشکیان تصریح کرد: وقتی دلار را آزاد کردیم هرکسی که دلار دولتی می‌گرفت از یک رانت و امتیاز برخوردار می‌شد. در نتیجه بر سر اینکه چه کسی این ارز را بگیرد با یکدیگر دعوا می‌کردند. برای گرفتن یک امضا رشوه می‌دادند تا آن امتیاز را به دست آورند. ما همه این سازوکارها را به‌هم زدیم. اکنون دیگر به آن امضاها نیازی نیست. فرد می‌تواند به‌راحتی کالا را وارد و در بازار عرضه کند. درنتیجه هم زمینه فساد اداری در فرایند امضاها از بین رفته هم مشکلات گمرکی کاهش یافته و هم بخشی از مسائل بازار خودبه‌خود اصلاح شده البته این روند هنوز با وجود تحریم‌ها کامل نشده است. وقتی زمینه‌ فساد را از بین بردی دیگر فسادی نمی‌تواند وجود داشته باشد. پزشکیان در پاسخ به پرسشی درخصوص به علت به تعویق افتادن اصلاحات ساختاری نیز گفت: ۴۷سال است که می‌خواهیم درست عمل کنیم اما هربار می‌گویند اکنون وقتش نیست. نتیجه این شده که روزبه‌روز بیشتر در باتلاق فرو می‌رویم. او تصریح کرد: مجبوریم اصلاحات را انجام دهیم.