سنگ‌آهن کم‌عیار وارد عصر جدید شد
جهان صنعت – چین با بهره‌برداری صنعتی از بزرگ‌ترین پروژه تشویه مغناطیسی جهان گام مهمی برای استفاده از منابع کم‌عیار و دشوارفرآوری سنگ‌آهن برداشت. فناوری جدید می‌تواند با تبدیل باطله‌های دارای تنها ۱۱درصد آهن به‌کنسانتره‌ای با عیار حدود ۶۵ درصد میلیاردها تن از منابعی را که پیشتر از نظر فنی و اقتصادی قابل بهره‌برداری نبودند را وارد زنجیره تامین صنعت فولاد کند.
چین به‌یک دستاورد مهم در مسیر بهره‌برداری صنعتی از سنگ‌آهن‌های کم‌عیار دست یافته؛ فناوری‌ای که می‌تواند میلیاردها تن ذخایر داخلی و باطله‌های معدنی را که تاکنون فرآوری آنها از نظر فنی و اقتصادی دشوار بود به‌منبعی تازه برای تامین مواد اولیه صنعت فولاد این کشور تبدیل کند. موفقیت بزرگ‌ترین پروژه تشویه مغناطیسی سنگ‌آهن جهان در شهر آنشان چشم‌انداز تازه‌ای را پیش‌روی امنیت زنجیره تامین سنگ‌آهن چین قرار داده است.
بزرگ‌ترین پروژه جهان در حوزه تشویه مغناطیسی سنگ‌آهن با ظرفیت فرآوری سالانه ۵۶/۵میلیون تن آزمایش‌های رسمی پذیرش را در شهر آنشان واقع در استان لیائونینگ چین با موفقیت پشت‌سر گذاشته و اکنون به‌صورت پایدار و با ظرفیت کامل درحال فعالیت است. براساس اعلام موسسه مهندسی فرآیند وابسته به‌آکادمی علوم چین شاخص‌های اصلی عملکرد این پروژه حتی از اهداف تعیین‌شده در مرحله طراحی نیز فراتر رفته است. اهمیت این پروژه تنها به‌ظرفیت بالای آن محدود نمی‌شود بلکه فناوری به‌کاررفته در آن می‌تواند مسیر بهره‌برداری از منابع عظیم سنگ‌آهن کم‌عیار چین را تغییر دهد.
تبدیل باطله ۱۱درصدی به‌کنسانتره ۶۵درصدی
فناوری توسعه‌یافته در این پروژه نخستین راهکار در جهان به‌شمار می‌رود که امکان فرآوری صنعتی و درمقیاس وسیع باطله‌های فوق‌العاده کم‌عیار سنگ‌آهن را فراهم کرده است. این فرآیند قادر است موادی با تنها ۱۱درصد آهن را به‌کنسانتره‌ای با عیار حدود ۶۵درصد آهن تبدیل کند. چنین قابلیتی به‌معنای افزایش چشمگیر امکان بازیابی منابعی است که پیش از این به‌دلیل عیار پایین یا پیچیدگی‌های فرآوری از چرخه اقتصادی استخراج خارج بودند. درواقع فناوری جدید می‌تواند تعریف چین از ذخایر قابل بهره‌برداری را تغییر دهد و بخشی از منابعی را که تاکنون باطله یا ذخایر غیراقتصادی محسوب می‌شدند وارد زنجیره تامین فولاد کند.
موسسه مهندسی فرآیند چین برآورد کرده که این فناوری ظرفیت توسعه و بهره‌برداری موثر از نزدیک به۳۰میلیاردتن سنگ‌آهن مقاوم و دشوار فرآوری و حدود ۱۰میلیاردتن باطله حاوی آهن را در این کشور فراهم می‌کند. این ارقام برای کشوری که بزرگ‌ترین مصرف‌کننده سنگ‌آهن جهان محسوب می‌شود اهمیت راهبردی بالایی دارد. چین بیش از نیمی از سنگ‌آهن مصرفی جهان را به‌خود اختصاص می‌دهد اما بخش بزرگی از ذخایر داخلی آن دارای عیار پایین یا ویژگی‌های کانی‌شناسی پیچیده است. وابستگی گسترده چین به‌واردات نیز اهمیت توسعه منابع داخلی را دوچندان کرده است. این کشور طی یک‌دهه گذشته حدود ۳/۱۱میلیاردتن سنگ‌آهن وارد کرده؛ رقمی که نشان می‌دهد هر فناوری موثر برای افزایش بهره‌برداری از ذخایر داخلی می‌تواند در بلندمدت بر ساختار تامین مواد اولیه صنعت فولاد چین اثرگذار باشد.
دستیابی چین به‌فناوری صنعتی امروز حاصل چند دهه تحقیق و توسعه است. مطالعات مربوط به‌تشویه مغناطیسی در بستر سیال از دهه۱۹۵۰ آغاز شد اما تحقیقات برای کاربرد گسترده‌تر این فناوری در فرآوری سنگ‌آهن‌های پیچیده و کم‌عیار از سال۲۰۰۴ وارد مرحله جدیدی شد. ژو چینگ‌شان و تیم پژوهشی او مطالعات گسترده‌ای را برای فرآوری سنگ‌آهن‌های دشوارفرآوری آغاز کردند و بر بهبود راندمان واکنش، کاهش مصرف انرژی، کنترل هزینه‌ها و افزایش پایداری عملیاتی تمرکز داشتند. اکنون نتیجه این تحقیقات درقالب یک پروژه صنعتی با ظرفیت چندمیلیون‌تنی به‌مرحله بهره‌برداری رسیده؛ اتفاقی که فاصله میان پژوهش آزمایشگاهی و کاربرد صنعتی این فناوری را کاهش داده است.
بازیابی ۹۸درصدی؛ فناوری در مسیر تجاری‌سازی
این فناوری در گروه آن‌استیل نیز عملکرد قابل‌توجهی ثبت کرده و نرخ تبدیل مواد معدنی آهن در آن به۹۸درصد رسیده است. تاکنون ۱۱قرارداد اعطای مجوز فناوری نیز منعقد شده که مجموع ظرفیت فرآوری سالانه پروژه‌های تحت پوشش آنها از ۱۵میلیون‌تن فراتر می‌رود. این موضوع نشان می‌دهد فناوری تشویه مغناطیسی از مرحله یک پروژه منفرد عبور کرده و در مسیر توسعه تجاری و گسترش درمقیاس صنعتی قرار گرفته است. گسترش این فناوری می‌تواند به‌افزایش تولید کنسانتره از منابع داخلی کاهش حجم باطله‌های انباشته‌شده و افزایش بهره‌وری در استفاده از ذخایر معدنی منجر شود.
باطله‌ها؛ منبع جدیدی برای صنعت فولاد
یکی‌از مهم‌ترین پیامدهای این فناوری تغییر نگاه به‌باطله‌های معدنی است. در بسیاری از پروژه‌های معدنی حجم بالایی از مواد حاوی آهن به‌دلیل عیار پایین یا هزینه بالای فرآوری به‌عنوان باطله انباشته شدند. تبدیل این مواد به‌کنسانتره قابل استفاده می‌تواند همزمان چند هدف را محقق کند: افزایش نرخ بازیابی، استفاده بهینه‌تر از منابع داخلی و کاهش حجم انباشت باطله‌های معدنی. از این منظر فناوری جدید تنها یک پروژه فرآوری سنگ‌آهن نیست بلکه می‌تواند به‌ابزاری برای بازتعریف بهره‌وری منابع معدنی چین تبدیل شود. برای صنعت فولاد چین توسعه فناوری فرآوری سنگ‌آهن کم‌عیار می‌تواند به‌معنای تقویت تاب‌آوری زنجیره تامین داخلی باشد. افزایش توان فرآوری ذخایر داخلی در بلندمدت می‌تواند بخشی از فشار ناشی از وابستگی گسترده این کشور به‌واردات سنگ‌آهن را کاهش دهد. با این حال میزان تاثیر این فناوری بر بازار جهانی سنگ‌آهن همچنان به‌چند عامل کلیدی وابسته است؛ ازجمله سرعت اجرای پروژه‌های جدید، هزینه‌های عملیاتی فرآوری، قیمت جهانی سنگ‌آهن و میزان موفقیت در تجاری‌سازی سایر ذخایر کم‌عیار.
موفقیت پروژه ۵۶/5میلیون‌تنی آنشان نشان می‌دهد چین درحال حرکت به‌سمت استفاده از منابعی است که سال‌ها خارج از محدوده اقتصادی صنعت معدن قرار داشتند. اگر این فناوری بتواند در مقیاس گسترده توسعه یابد میلیاردها تن سنگ‌آهن کم‌عیار و باطله معدنی می‌توانند از یک چالش زیست‌محیطی و اقتصادی به‌بخشی از ذخیره استراتژیک مواد اولیه بزرگ‌ترین صنعت فولاد جهان تبدیل شوند.
ایراسین
