سقوط هلدینگ خلیج‌فارس از قله ۲میلیارددلاری به ۶۱۴میلیون‌دلار
جهان صنعت– حذف سودهای بادآورده ناشی از تسعیر ارز، تورم و حراج دارایی‌ها از صورت‌های مالی هلدینگ خلیج‌فارس، عیار مدیریت در این مجموعه را نمایان می‌کند و پرده از یک سقوط آزاد فاجعه‌بار برمی‌دارد. بررسی‌ها نشان می‌دهد سود خالص تکرارپذیر و دلاری بزرگ‌ترین هلدینگ پتروشیمی ایران در پنج‌سال اخیر، از بیش از ۲میلیارددلار در سال۱۴۰۱ به حدود ۶۱۴میلیون‌دلار در سال ۱۴۰۵ سقوط کرده است؛ سقوطی ۷۰درصدی که اثبات می‌کند ارزش‌آفرینی این هلدینگ و تیم مدیریتی آن به پایین‌ترین حد خود در بازه پنج‌ساله رسیده است.
بررسی دقیق و کالبدشکافی صورت‌های مالی پنج‌سال اخیر هلدینگ خلیج‌فارس، پرده از یک واقعیت تلخ و نگران‌کننده در بزرگ‌ترین مجموعه صنعتی کشور برمی‌دارد.
در حالی که صورت‌های مالی این هلدینگ در ظاهر روایتی درخشان از رشد خیره‌کننده سودآوری را به‌تصویر می‌کشند و از جهش سود خالص از سطح ۵۵هزارمیلیاردتومان در سال مالی۱۴۰۱ به عدد رویایی ۱۸۷هزارمیلیاردتومان در سال مالی ۱۴۰۵ خبر می‌دهند اما تحلیل این اعداد نشان می‌دهد این رشد بیش از آنکه حاصل جهش تولید، توسعه زنجیره ارزش و خلق ثروت باشد، معلول پدیده‌ای است که به آن «دوپینگ ارزی» و «حراج دارایی‌ها» می‌گویند.
با حذف درآمدهای غیرتکرارشونده و محاسبه سود برمبنای دلار رسمی، عیار واقعی مدیریت در این هلدینگ برملا می‌شود؛ جایی که سود خالص تکرارپذیر بر حسب دلار در یک روند نزولی پیوسته، کاهشی ۷۰درصدی را در بازه تغییر سه‌مدیرعامل ثبت کرده است.
صورت‌های مالی سالانه هلدینگ خلیج‌فارس منتهی به خرداد۱۴۰۵ در نگاه اول با ثبت سود خالص ۱۸۷هزار و ۲۹۱میلیاردتومانی، یک کارنامه موفق را به سهامداران نوید می‌دهد. این عدد نسبت به سود ۱۲۶هزارمیلیاردتومانی سال قبل از آن، رشد ۴۸درصدی را روی کاغذ نشان می‌دهد.
اما برای فهمیدن اینکه این رشد از چه مسیری به‌دست‌آمده، باید به‌سراغ ردیف‌های درآمدی غیرعملیاتی رفت. بررسی‌ها نشان می‌دهد بالغ بر ۱۲۳هزار و ۷۹۹میلیاردتومان از این سود، یعنی معادل ۶۶درصد از کل سود اعلامی شرکت، اساسا ارتباطی با تولید و عملیات اصلی هلدینگ ندارد.
از این رقم نجومی، ۸۴هزار و ۳۶۰میلیاردتومان آن صرفا سود حاصل از تسعیر دارایی‌ها و بدهی‌های ارزی است که به‌لطف افزایش نرخ رسمی دلار در کشور در دفاتر حسابداری ثبت شده است. مابقی این رقم، یعنی بیش از ۳۹هزارمیلیاردتومان دیگر، از محل فروش سهام زیرمجموعه‌ها، تامین شده است. در واقع، بخش اعظم این سودآوری تنها ناشی از بازی با اعداد تورمی و جابه‌جایی دارایی‌ها از یک جیب به جیب دیگر هلدینگ بوده است.
کارنامه سودسازی دلاری هلدینگ خلیج‌فارس
برای رسیدن به هسته اصلی عملکرد هلدینگ خلیج‌فارس، باید این درآمدهای کاغذی و غیرتکرارشونده را از سود خالص اعلامی کسر کرد. با انجام این تعدیل، سود خالص تکرارپذیر و عملیاتی هلدینگ در سال مالی منتهی به خرداد۱۴۰۵ به رقم ۶۳هزار و ۴۹۲میلیاردتومان سقوط می‌کند. مقایسه این عدد با سود تکرارپذیر ۴۹هزار و ۳۳۶میلیاردتومانی در سال مالی۱۴۰۱ نشان می‌دهد که در طول چهارسال گذشته، سودآوری تکرارپذیر شرکت در مقیاس ریالی رشد بسیار ناچیز و اندکی داشته؛ آن هم در اقتصادی که سطح عمومی قیمت‌ها و هزینه‌ها در این بازه زمانی چندبرابر شده است.
صورت‌های سال مالی منتهی به خرداد۱۴۰۵ نشان می‌دهد که استراتژی اتکا به سودهای کاغذی در هلدینگ خلیج‌فارس و تیم مدیریتی آن، نه‌تنها متوقف نشده بلکه به اوج تاریخی خود رسیده است. در این سال، نرخ رسمی دلار از مرز ۱۰۳هزارتومان عبور کرد و مدیریت هلدینگ با شناسایی بی‌سابقه ۱۲۳هزارمیلیاردتومان سود غیرتکرارشونده، سود اسمی را به ۱۸۷هزارمیلیاردتومان رساند. با این حال، در ترازوی واقعیت و پس از کسر این مسکن‌های موقت، سود خالص تکرارپذیر دلاری هلدینگ به حدود ۶۱۴میلیون‌دلار سقوط آزاد کرد.
این اعداد و ارقام یک رابطه معنادار و یک هشدار جدی را مخابره می‌کنند؛ هرچه زمان به جلو رفته، توان عملیاتی و تکرارپذیر هلدینگ برای خلق ثروت ارزی تحلیل رفته و مدیران برای پوشش این ضعف بزرگ به‌صورت فزاینده‌ای به شناسایی سود از حراج سرک سهام شرکت‌های تابعه پناه برده‌اند.
امروز بزرگ‌ترین پرسشی که پیش‌روی هلدینگ خلیج‌فارس و تیم مدیریتی او قرار دارد، استراتژی آینده این شرکت است. مجموعه‌ای که سود دلاری تکرارپذیر آن از 2میلیارددلار به ۶۱۴میلیون‌دلار آب رفته است، چگونه می‌خواهد بار مالی سنگین پروژه‌های توسعه‌ای، نوسازی تجهیزات و تکمیل زنجیره ارزش را که نیازمند تزریق ارز واقعی است، به‌دوش بکشد؟
منبع: انرژی پرس
