سایه روشن کارکرد اوراق سلف موازی استاندارد سکه در بورس کالا
جهان صنعت _ عرضه اوراق سلف موازی استاندارد سکه از روز گذشته در بورس کالای ایران آغاز شده است. اقدامی که در راستای کنترل و هدایت تقاضای سرمایه‌ای برای سکه طلا و کاهش التهابات بازار صورت گرفته اما این ابزار نو در بورس کالا براساس چه مکانیسمی عمل خواهد کرد؟ کارشناسان بازار سرمایه به‌بررسی عملکرد این ابزار پرداختند.
عرضه اوراق سلف موازی استاندارد سکه، ابزار کنترل نقدینگی حسین خزلی، پیشکسوت بازار سرمایه عرضه اوراق سلف موازی استاندارد سکه را اتفاق مبارکی دانست و گفت که با طراحی ابزار مشترک مالی بین بانک مرکزی، سازمان بورس و بورس کالا، زمینه کنترل نقدینگی و امکان سرمایه‌گذاری آسان بر یک دارایی پایه قدیمی و سنتی ایجاد شده است.
خزلی در گفت‌وگو با پایگاه خبری بازار سرمایه ایران، با اشاره به‌ضرورت توسعه ابزارهای سرمایه‌گذاری مبتنی بر فلزات گرانبها از جمله سکه گفت: با توجه به‌نوپابودن بازار مالی ایران ازجمله بورس نسبت‌به تجربه و قدمت بازارهای مالی جهان و مسیر تاریخی آنها ضرورت دارد انواع روش‌های جدید تامین مالی، ایجاد بستر مناسب برای مبادله منصفانه و ایجاد عدالت مالی و امکان دسترسی ارزان و راحت همه سرمایه‌گذاران به‌طبقات مختلف دارایی، مالی‌سازی و تبدیل به‌اوراق بهادارسازی انجام شود.
او افزود: در دنیای مالی همه دارایی‌های واقعی اعم از زمین، مسکن، طلا، نقره و حتی اشیاء عتیقه و آثار باستانی و هنری و بسیاری از دارایی‌های پایه دیگر مثل مبادلات ارزها و نرخ بهره، نفت و تمام مشتقات آن تمام کالاهای کشاورزی مهم و در سال‌های اخیر پدیده‌ی جدید رمز ارزها تبدیل به‌اوراق بهادار شده و امکان مبادلات اوراق بهادار مشتق از آنها در بورس‌ها و ایجاد انواع ابزارهای مالی بر روی آنها سال‌هاست که متداول و مرسوم است.
خزلی با اشاره به‌اینکه سکه طلا یکی از رایج‌ترین و در دسترس‌ترین دارایی‌های فیزیکی خانوار ایرانی بوده درباره تاثیر عرضه این اوراق بر کاهش تقاضای سفته‌بازانه در بازار فیزیکی سکه و طلا گفت: اقدام غیرکارشناسی برخی از مدیران سابق باعث مسدودشدن مسیر تبدیل به‌اوراق بهادار شدن این دارایی پایه با ارزش در بورس کالا و ایجاد یک بازار شفاف و کاملا الکترونیک و تحت نظارت در سنوات گذشته شد اما عرضه این اوراق در شرایط فعلی اتفاق مبارکی است.
خزلی با ابراز خرسندی از همکاری نزدیک بازار پول و سرمایه برای عرضه این اوراق سلف سکه توضیح داد: بعد از سال‌ها رقابت منفی بین بازار سرمایه و بازار پول هم‌اکنون با طراحی ابزار مشترک مالی بین بانک مرکزی و سازمان بورس و بورس کالای ایران زمینه کنترل نقدینگی و امکان سرمایه‌گذاری آسان، ارزان و ایمن آحاد اقشار جامعه بر روی یک دارایی پایه قدیمی و سنتی ایجاد شده است.
او ابراز امیدواری کرد همکاری همه دستگاه‌های نظارتی و اجرایی مالی اعم از بانک مرکزی، سازمان بورس، بیمه مرکزی، سازمان حسابرسی، مرکز اطلاعات مالی و … ذیل مدیریت متمرکز وزارت اقتصاد باعث رونق بازار مالی کشور و طراحی و توسعه سایر ابزارهای مالی مدرن ازجمله توکنایزکردن دارایی‌ها، توسعه صندوق‌های مبتنی بر زمین و ساختمان و پروژههای بسیار با ارزش روی آن، توسعه دارایی‌های مالی مبتنی بر محصولات کشاورزی و صندوق‌های آن، توسعه اوراق بهادار به‌پشتوانه اوراق رهنی، توسعه انواع صندوق‌های پروژه، توکنایزکردن قراردادهای بیمه و عرضه عمومی آن، توکنایزکردن آثار هنری و ایده‌های فکری و دارایی‌های فیزیکی و توکنایزکردن سهام و صندوق‌های سهامی و ۲۴ساعته‌کردن بازار آنها و فراگیرشدن آنها شود.
خزلی درعین‌حال تاکید کرد: بخشی از اقدامات انجام‌نشده در بازارهای مالی فقط با همکاری همه‌جانبه دستگاه‌های نظارتی و مجریان خدوم و توسعه‌گرا(نه منفعل و زمین‌گیر!) امکان‌پذیر است.
نقش اوراق سلف موازی استاندارد سکه در هدایت پول‌های داغ به‌بازار سرمایه
سیدفرهنگ حسینی، دیگر کارشناس بازار سرمایه ضمن اشاره به‌نقش اوراق سلف موازی استاندارد سکه در هدایت پول‌های داغ به‌بازار سرمایه گفت: در اقتصاد تورمی بخشی از نقدینگی همواره به‌دنبال پناهگاهی برای حفظ ارزش است و معمولا به‌سمت ارز، طلا، سکه یا مسکن روانه می‌شود. بازار سرمایه با طراحی ابزارهای نوین امکان اتصال بازده مورد انتظار سرمایه‌گذار را به‌دارایی‌های ضدتورمی فراهم کرده است. اوراق سلف استاندارد سکه نیز یکی از همین ابزارهاست که با همکاری بانک مرکزی و سازمان بورس در بورس کالا عرضه می‌شود.
او گفت: اوراق سلف موازی استاندارد سکه می‌تواند گزینه‌ای جذاب برای پوشش ریسک تورم و کاهش ارزش پول ملی باشد زیرا این اوراق به‌دارایی مبتنی بر طلا متصل هستند. درنتیجه سرمایه‌گذار در شرایط تورمی می‌تواند با خرید و نگهداری این اوراق تاحدی قدرت خرید خود را حفظ کند.
این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد نباید این اوراق را یک‌سپر کامل ضدتورمی به‌شمار آورد و افزود: بازده این اوراق به‌عواملی چون قیمت عرضه، سررسید، شرایط تحویل و نوسانات قیمت جهانی طلا و ارز بستگی دارد. با این حال مزیت رقابتی این ابزار نسبت‌به خرید فیزیکی سکه در بورس کالا تضمین حداقل بازده ۷درصدی در بازه سه‌ماهه است. به‌این ترتیب سرمایه‌گذار افزون بر بهره‌مندی از افزایش قیمت طلا بازدهی نزدیک به‌سود بانکی نیز کسب می‌کند. بنابراین این اوراق برای کسانی که به‌دنبال پوشش تورم هستند گزینه‌ای مناسب به‌شمار می‌رود.
او در ادامه به‌مزیت ساختاری این ابزار اشاره کرد و توضیح داد: نکته کلیدی این است که چنین ابزاری، تقاضا برای طلا را از بازار سنتی و فیزیکی به‌سمت یک ابزار مالی شفاف و قابل معامله سوق می‌دهد.
او افزود: مزیت این اقدام صرفا جذب نقدینگی نیست بلکه تغییر مسیر آن اهمیت بسیار بیشتری دارد. به‌جای آنکه افراد برای حفظ ارزش پول خود به‌خرید فیزیکی سکه یا ارز روی آورند می‌توانند از ابزار مالی شفاف‌تری استفاده کنند که هزینه مبادله پایین‌تر و امکان مدیریت ریسک بیشتری دارد.
این کارشناس بازارهای مالی در ادامه با بیان اینکه این اوراق در صورت تامین حجم و نقدشوندگی مناسب می‌توانند به‌تعمیق بازار سرمایه کمک کنند، گفت: درصورتی‌که این اوراق با حجم کافی و نقدشوندگی مطلوب عرضه شوند چنانکه در بیشتر گواهی‌های سپرده کالایی نیز شاهدیم می‌توانند تنوع ابزارهای سرمایه‌گذاری را افزایش داده و به‌عمق بیشتر بازار سرمایه شود.
حسینی در بخش دیگری از گفت‌وگو به‌تاثیر این ابزار بر کاهش تقاضای سفته‌بازانه در بازار فیزیکی سکه اشاره کرد و گفت: جذب بیش از ۲۰همت نقدینگی به‌سوی این اوراق قطعا تقاضا را در بازار فیزیکی کاهش می‌دهد و به‌عمق‌بخشی معاملات اوراق سلف سکه کمک می‌کند. هنگامی که سرمایه‌گذار با هدف حفظ ارزش پول وارد بازار سکه می‌شود به‌نگه‌داری فیزیکی سکه نیازی ندارد. اگر بتواند همان رشد قیمت را از طریق یک ابزار مالی در بازار سرمایه کسب کند بخش قابل‌توجهی از تقاضا از بازار فیزیکی به‌بازار مالی منتقل خواهد شد. به‌باور من این دقیقا یکی از نقاط قوت توسعه ابزارهای مالی مبتنی بر طلا در بازار سرمایه است. او با اشاره به‌ظرفیت‌های این حوزه در آینده افزود: توسعه ابزارهای مشتقه ازجمله راه‌اندازی قراردادهای اختیار معامله درکنار گواهی سپرده و اوراق سلف استاندارد می‌تواند به‌مدیریت بهینه‌تر ریسک کمک کند. با توجه به‌تورم همواره تقاضا برای دارایی‌های ارزی وجود داشته و رویکرد مولدسازی این تقاضا می‌تواند به‌رونق اقتصادی و صنعتی کشور یاری رساند. گواهی‌های سپرده و اوراق سلف استاندارد هم تامین‌کننده مالی و هم فرصتی جذاب برای سرمایه‌گذاری هستند و در مجموع برای هردوطرف وضعیتی برد-برد ایجاد می‌کنند.
