روزنه امید
جهان صنعت- بازار سرمایه در پایان معاملات روز گذشته باوجود تداوم خروج ۶/۲همت پول حقیقی و بستهشدن شاخصها در محدوده منفی نشانههایی از کاهش شدت عرضه را بهنمایش گذاشت. درجا زدن قیمت دلار از شدت هیجان فروش کاست و در نیمه دوم معاملات فضای بازار نسبتبه ساعات ابتدایی متعادلتر شد هرچند همچنان کفه عرضه بر تقاضا سنگینی میکرد.
بورس تهران روز گذشته نیز با برتری فروشندگان آغاز بهکار کرد اما خلاف روزهای گذشته، از فشار عرضه کاسته شد. کاهش نسبی قیمت تتر، توقف قیمت دلار و فروکشکردن بخشی از انتظارات افزایشی در بازار ارز از مهمترین عواملی بود که بهتعدیل فشار فروش در سهام کمک کرد. همینموضوع باعث شد در نیمهدوم معاملات بخشی از صفهای فروش جمعآوری شود و روند نزولی بازار از شدت روزهای قبل فاصله بگیرد.
کاهش ۲۱هزارواحدی شاخص کل بورس
در پایان معاملات شاخص کل بورس با افت ۲۱هزارو۷۹۸واحدی معادل ۴۶/۰درصد در سطح ۴میلیونو۷۵۵هزارو۴۸۷واحد قرار گرفت. هرچند شاخص برای چندمین روز متوالی عقب نشست اما دامنه افت آن نسبتبه روزهای گذشته محدودتر بود و از کاهش سرعت نزول بازار حکایت داشت.
افت شتاب شاخص هموزن در مسیر نزولی
شاخص کل هموزن نیز هزارو۲۰۳واحد معادل ۰۹/۰درصد کاهش یافت و در ارتفاع یکمیلیونو۳۰۱هزارو۵۰واحد ایستاد. عملکرد این شاخص نشان میدهد فشار فروش در میان طیف گستردهای از نمادها همچنان ادامه دارد اما شدت آن نسبتبه روزهای اخیر کاهش یافته است.
رشد ارزش معاملات خرد
ارزش معاملات خرد سهام حق تقدم و صندوقهای سهامی روز گذشته به۲۷هزارو۲۸۳میلیاردتومان رسید و حجم دادوستدها نیز به۶۰میلیاردو۲۰۰میلیونبرگه سهم رسید؛ آماری که از افزایش نسبی گردش معاملات در بازار خبر میدهد.
تداوم خروج پول حقیقی از بازار سهام
در جریان معاملات روز گذشته ۲هزارو۶۸۰میلیاردتومان پول حقیقی از بازار خارج شد. اگرچه این رقم همچنان قابل توجه است اما نسبتبه روزهای گذشته کاهش یافته و میتواند نشانهای از افت تدریجی شدت خروج سرمایه باشد.در دقایق پایانی بازار نیز شرایط تا حدی بهبود یافت. ارزش صفهای فروش به۸/۱همت کاهش پیدا کرد و همزمان ارزش صفهای خرید افزایش یافت. این تغییر آرایش سفارشها از کاهش فشار عرضه در کوتاهمدت و افزایش نسبی تمایل خریداران حکایت دارد.
کاهش شتاب نزولی چه پیامی دارد؟
رفتار معاملات روز گذشته نشان داد که اگرچه بازار همچنان در فاز اصلاحی قرار دارد اما شدت فشار فروش نسبتبه روزهای گذشته کاهش یافته است. در بازارهای مالی کاهش سرعت افت قیمتها معمولا نخستین نشانه از تغییر رفتار معاملهگران محسوب میشود. این وضعیت الزاما بهمعنای آغاز روند صعودی نیست اما میتواند بیانگر آن باشد که فروشندگان پرقدرت تا حدی از بازار خارج شدند و بخشی از سهامداران نیز دیگر تمایل چندانی بهعرضه در قیمتهای پایین ندارند.
ازسویدیگر کاهش هیجان در بازار ارز نیز نقش مهمی در آرامترشدن فضای معاملات داشت. در هفتههای اخیر رشد قیت دلار و افزایش انتظارات تورمی باعث شده بود بخشی از سرمایهگذاران برای حفظ ارزش داراییهای خود از بازار سهام خارج شوند اما توقف دلار سبب شد این فشار تا حدی کاهش یابد. با این حال تجربه بازار سرمایه نشان میدهد اثر نرخ ارز بر معاملات سهام زمانی پایدار خواهد بود که روند آن برای چند روز متوالی تثبیت شود و صرف یک روز کاهش قیمت نمیتواند جهت بازار را تغییر دهد.
نااطمینانی نسبتبه آینده کوتاهمدت بورس
اگرچه روز گذشته از شدت عرضه کاسته شده اما خروج ۲هزارو۶۸۰میلیاردتومان پول حقیقی همچنان مهمترین علامت منفی معاملات بهشمار میرود. ادامه خروج سرمایههای خرد نشان میدهد بخش قابلتوجهی از فعالان بازار هنوز نسبتبه آینده کوتاهمدت بورس اطمینان پیدا نکردند و ترجیح میدهند نقدینگی خود را بهبازارهای موازی یا موقعیتهای کمریسکتر منتقل کنند.تازمانیکه این روند متوقف نشود و جریان ورود سرمایه حقیقی شکل نگیرد احتمال شکلگیری یک روند صعودی قدرتمند پایین خواهد بود. در بسیاری از دورههای تاریخی بورس نیز مشاهده شده که بازگشت پایدار شاخصها معمولا پس از توقف خروج پول و آغاز ورود نقدینگی تازه رخ داده است.
ارزش معاملات؛ نشانهای که باید با دقت دیده شود
ثبت ارزش معاملات خرد ۲۷هزارو۲۸۳میلیاردتومانی از افزایش فعالیت معاملهگران حکایت دارد اما صرف بالابودن ارزش معاملات را نمیتوان نشانه مثبتی تلقی کرد. کیفیت این معاملات اهمیت بیشتری دارد. اگر بخش عمده معاملات در سمت فروش انجام شده باشد افزایش ارزش معاملات میتواند ناشی از تشدید جابهجایی سهام میان فروشندگان و خریداران باشد و نه ورود سرمایه جدید.
بااینحال افزایش حجم معاملات درکنار کاهش شدت افت شاخصها میتواند بهمعنای نزدیکشدن بازار بهمرحلهای باشد که تعادل میان عرضهوتقاضا درحال شکلگیری است. این مرحله معمولا پیشنیاز ایجاد روندهای باثباتتر در آینده محسوب میشود.
چشمانداز بورس
بازار سرمایه همچنان تحتتاثیر مجموعهای از عوامل اقتصادی و روانی قرار دارد؛ از روند نرخ ارز و انتظارات تورمی گرفته تا تنش های نظامی، سیاستهای اقتصادی، وضعیت نقدینگی و رفتار سرمایهگذاران حقیقی. معاملات روز گذشته نشان داد که فشار فروش هنوز پایان نیافته اما از شدت آن کاسته شده است.
درصورت تداوم آرامش نسبی در بازار ارز کاهش خروج پول حقیقی و تقویت تقاضا در روزهای آینده بورس میتواند بهسمت تعادل بیشتری حرکت کند. با این حال تا زمانی که ورود نقدینگی تازه بهبازار مشاهده نشود و برتری خریداران در معاملات شکل نگیرد نمیتوان کاهش شتاب نزولی را بهمعنای پایان کامل روند اصلاحی یا آغاز یک موج صعودی جدید دانست. در شرایط فعلی مهمترین ویژگی بازار حرکت بهسمت کاهش هیجان و تلاش برای یافتن نقطه تعادل میان عرضهوتقاضاست؛ مرحلهای که میتواند مسیر معاملات هفتههای آینده را مشخص کند.
