جایگزین امارات در حملونقل
محمد ارومیهای – آمریکاییها هزاران کیلومتر دور از سرزمین خود در بیشتر کشورهای عرب حاشیه خلیجفارس پایگاههای نظامی ساختهاند تا در خاورمیانه حضوری جدی و فوری داشته باشند. این پایگاهها که دهههای تازهسپریشده یکی پس از دیگری ساخته شدهاند خط مقدم جنگ احتمالی را تشکیل میدادند. با توجه به آرایش قدرت در خاورمیانه و بهویژه قدرت جمهوری اسلامی در حوزه نظامی این پایگاهها برای روز مبادا نگه داشته شده بودند. روز 23خرداد1403 اما جنگی که پیشبینی وقوع آن دشوار بود، رخ داد و آمریکا و اسرائیل جنگی 12روزه راه انداختند. جمهوری اسلامی نیز پایگاههای آمریکا در کشورهای حاشیه خلیجفارس را هدف قرارداد. پس از ۹ اسفند تا امروز و در جنگی که هنوز به صورت محدود ادامه دارد، جمهوری اسلامی با این استدلال که زمین و هوای کشورهایی مثل امارات متحده عربی در اختیار آمریکاست برخی از مراکز، غیر از پایگاههای آمریکا در امارات را هدف مشروع اعلام کرده و بر همین استدلال باقی است. اتفاق بسیار پراهمیتی که افتاده، محدودیت فنی و نیز ممنوعیت سیاسی جابهجایی کالا از مسیر بندرهای امارات به ایران است. با وجود اینکه مدیران کشور بهاهمیت جابهجایی کالا از امارات و حجم گسترده آن آگاه بودند اما محاسبه دیگری برای جابهجایی کالا شده بود. مدیران ادارهکننده جنگ و کشور روی کریدورهای جادهای در نقاط گوناگون کشور و نیز راه آبی دریای خزر حساب باز کرده بودند و هنوز نیز حساب و کتابشان در اینباره پابرجاست.
اما تجربه چندماه تازهسپریشده در حملونقل جادهای نشان میدهد محاسبهها بسیار دقیق نبوده و با خطا روبهرو شده است. هرچند روز خبر میرسد کامیونهای ایرانی که از ترکیه به ایران میروند یا کامیونهایی که از پاکستان برای ایران بار جابهجا میکردند به دلایل گوناگون با تنگنا مواجه شدهاند. محمود سیادت، رییس اتاق مشترک ایران و افغانستان در گفتوگو با ایلنا و در پاسخ به این سوال که «وضعیت تجارت این دو کشور در شرایط کنونی چگونه است؟» گفت: مرز میلک و دوغارون بهعنوان مرزهای ارتباطی ایران با افغانستان، در حال حاضر با بیشترین میزان معطلی کامیونها مواجه است بهطوریکه ایستایی کامیونها در این مرز به بیش از ۱۵روز رسیده و در حال حاضر صدها دستگاه کامیون در صف خروج از کشور قرار دارند.
بهنظر میرسد حاکمیت در جمهوری اسلامی باید راهی بیابد تا وضعیت واردات و صادرات کالاها از ایران به کشورهای همسایه مثل عراق و افغانستان و نیز از کشورهای دیگر مثل چین و دیگر کشورها بر نرخ تورم موجود نیفزاید. نمیتوان دست روی دست گذاشت و از بین رفتن بازارها را دید و نیز نمیتوان در برابر رشد حیرتآور قیمت تمامشده واردات کالاهای اساسی بیتفاوت بود. تا روزی که جمهوری اسلامی جایگزین مناسبی برای واردات کالا از مسیر دریا پیدا نکند، باید منتظر افزایش بهتآور قیمت کالاهای وارداتی باشیم. ادامه وضعیت فعلی و از دسترفتن مزیت واردات از بندرهای جنوبی چیزی نیست که بهسادگی بشود برایش فکری کرد. به فکر مردم باشید.
