تشدید نگرانی برای دیزل

جهان صنعت– ازسرگیری درگیری مستقیم میان ایران و آمریکا بازار جهانی نفت را بار دیگر به‌وضعیت آماده‌باش برده؛ بازاری که هنوز از پیامدهای محدودیت تردد در تنگه هرمز و کاهش جریان نفت خاورمیانه خارج نشده بود. تهدید تازه دونالد ترامپ علیه ایران، کاهش محسوس عبور کشتی‌ها از هرمز و نگرانی از افت ذخایر نفتی قیمت برنت را بار دیگر به‌محدوده بالای ۹۱دلار رسانده است. در همین حال تحلیلگران هشدار می‌دهند که مشکل بازار انرژی تنها به‌نفت خام محدود نمی‌شود و کمبود دیزل می‌تواند فشار تازه‌ای بر اقتصاد جهانی وارد کند. قیمت نفت در معاملات روز سه‌شنبه افزایش یافت زیرا ازسرگیری حملات میان آمریکا و ایران، نگرانی‌ها درباره تداوم اختلال در عرضه نفت از مهم‌ترین منطقه تولیدکننده نفت خام جهان را دوباره تشدید کرد.

بهای معاملات آتی نفت برنت در ساعات ابتدایی معاملات با یک‌دلارو۱۸‌سنت معادل ۳/۱‌درصد افزایش به‌۹۱‌دلارو۶۷‌سنت در هر بشکه رسید. نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با یک‌دلارو۲۷‌سنت یا ۴۸/۱‌درصد رشد در سطح ۸۷‌دلارو۳‌سنت معامله شد. داده‌های OilPrice نیز نشان می‌داد که روند صعودی قیمت‌ها در ادامه معاملات حفظ شده و هر دو شاخص بیش از یک دلار نسبت‌به ‌روز دوشنبه افزایش قیمت داشتند. محرک اصلی این افزایش قیمت، بازگشت نگرانی‌های ژئوپلیتیکی به‌بازار بود. دونالد ترامپ، رییس‌جمهور آمریکا روز دوشنبه پس از نخستین تبادل مستقیم حملات میان ایران و آمریکا از اواخر جولای ایران را به‌حملات بیشتر تهدید کرد. ترامپ در سخنانی در کاخ سفید تاکید کرد که آمریکا در صورت لزوم آماده اقدام دوباره علیه ایران است؛ اظهاراتی‌که احتمال تشدید مجدد درگیری‌ها را در ذهن معامله‌گران بازار انرژی تقویت کرد. جان ایوانز، تحلیلگر موسسه PVM معتقد است تبادل متقابل حملات موشکی میان آمریکا و ایران دیدگاه کسانی را تقویت کرده که تصور می‌کنند حتی اگر این مناقشه به‌یک جنگ دائمی تبدیل نشود امکان دارد برای مدت طولانی ادامه پیدا کند. داده‌های کپلر نشان می‌دهد تعداد کشتی‌های کالایی که روز دوشنبه از تنگه هرمز عبور کردند تنها حدود پنج‌فروند بوده درحالی‌که میانگین ۱۰روزه عبور کشتی‌ها حدود ۱۴فروند گزارش شده است. هیچ‌یک از پنج‌کشتی عبوری نیز نفتکش حامل محموله‌های مایع نبودند. در هفته‌های اخیر بخشی از جریان نفت از هرمز احیا شده اما هنوز با شرایط پیش از جنگ فاصله زیادی دارد. تحلیلگران کالایی ING اعلام کرده‌اند گزارش‌ها از عبور روزانه حدود ۶تا۸میلیون‌بشکه نفت از تنگه هرمز حکایت دارد هرچند برآورد خود این موسسه متوسط جریان واقعی را حدود ۵میلیون‌بشکه در روز نشان می‌دهد. آنها هشدار دادند که تشدید دوباره درگیری میان ایران و آمریکا می‌تواند همین جریان محدود را نیز تحت فشار قرار دهد. تحلیلگران بانک ANZ نیز برآورد شرکت‌های ردیابی ماهواره‌ای از عبور حدود ۶میلیون‌بشکه نفت در روز از هرمز را همچنان به‌طور قابل‌توجهی پایین‌تر از سطح پیش از درگیری می‌دانند. بخش نگران‌کننده‌تر بازار انرژی اکنون نه نفت خام بلکه دیزل است. اویل‌پرایس در گزارشی می‌نویسد عرضه دیزل که از مهم‌ترین سوخت‌های مورد استفاده در حمل‌ونقل و بخش‌های مختلف اقتصاد بوده پیش‌از این نیز محدود بوده و اکنون شرایط آن دشوارتر شده است. روسیه ممنوعیت صادرات دیزل را تا پایان ماه جاری تمدید کرده؛ تصمیمی که درپی ادامه حملات اوکراین به‌پالایشگاه‌های این کشور اتخاذ شده است. ازسوی‌دیگر صادرات دیزل خاورمیانه نیز تحت تاثیر محدودیت‌های تنگه هرمز و آسیب‌های واردشده به‌پالایشگاه‌های منطقه قرار گرفته است. به‌این ترتیب بازار جهانی همزمان با دو فشار مواجه شده؛ کاهش انعطاف‌پذیری در عرضه نفت خام و محدودترشدن بازار فرآورده‌هایی مانند دیزل. ترکیب این دو عامل می‌تواند اثر بحران خاورمیانه را از بازار نفت فراتر برده و به‌هزینه حمل‌ونقل، صنعت و درنهایت تورم جهانی منتقل کند. در چنین شرایطی هر خبر از جبهه ایران و آمریکا اکنون مستقیما در معاملات نفت بازتاب پیدا می‌کند. احیای مذاکرات و بازگشت جریان نفت از هرمز می‌تواند بخشی از پریمیوم ریسک موجود در قیمت‌ها را کاهش دهد اما تشدید حملات می‌تواند بار دیگر مسیرهای محدود صادراتی را تحت فشار قرار دهد و بازار را وارد مرحله تازه‌ای از افزایش قیمت کند.