تجارت ایران و اوراسیا در انتظار رفع موانع
جهان صنعت– گسترش روابط تجاری ایران با کشورهای اوراسیا، در حالی دنبال می‌شود که فعالان اقتصادی همچنان با موانعی مانند محدودیت‌های بانکی، حمل‌ونقل و ضعف دسترسی به اطلاعات بازار مواجهند.
حضور ایران در نمایشگاه «اینوپروم بلاروس ۲۰۲۶» و برگزاری کمیسیون مشترک اقتصادی دو کشور، فرصتی برای شناسایی ظرفیت‌های همکاری و توسعه ارتباط میان بنگاه‌های اقتصادی فراهم کرد؛ فرصتی که فعالان بخش‌خصوصی بر ضرورت تبدیل آن به همکاری‌های عملی و پایدار تاکید دارند.
بخش‌خصوصی باید محور توسعه تجارت با اوراسیا باشد
قدیر قیافه نایب‌رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران با اشاره به برگزاری کمیسیون اقتصادی مشترک ایران و بلاروس در مینسک تصریح کرد: نمایندگان دولت‌ها در کمیسیون‌های مشترک اقتصادی مسائل موردنظر خود را پیگیری می‌کنند اما در حاشیه این نشست‌ها بخش‌خصوصی می‌تواند روابط خود را با بنگاه‌های اقتصادی توسعه دهد. براساس تجربه، بسیاری از کسب‌وکارهای ایرانی از همین مسیر شرکای تجاری خود را پیدا کرده‌اند. قیافه برگزاری نمایشگاه «اینوپروم بلاروس ۲۰۲۶» و حضور شرکت‌های ایرانی در این رویداد را زمینه‌ای برای ایجاد ارتباط میان فعالان اقتصادی ایران، بلاروس و دیگر کشورهای اوراسیا دانست و افزود: حضور شرکت‌های ایرانی می‌تواند به ایجاد ارتباطات تجاری موثر و شناسایی فرصت‌های جدید همکاری کمک کند.
ضرورت ایجاد بانک اطلاعاتی مشترک
نایب‌رییس اتاق ایران با اشاره به وجود ظرفیت‌های متعدد در روابط اقتصادی ایران و کشورهای اوراسیا، نبود یک بانک اطلاعاتی منسجم از ظرفیت‌ها و نیازهای دوطرف را یکی از موانع توسعه تجارت دانست و گفت: شناخت دقیق نیازهای بازارهای دو طرف می‌تواند به بهبود روابط تجاری کمک کند.
او افزود: پس از بازگشت به ایران، موضوع اتاق مشترک ایران و اوراسیا را به‌طور جدی دنبال خواهیم کرد. هدف اصلی اتاق به‌عنوان نماینده بخش‌خصوصی، پیدا کردن همتایان و شرکای تجاری برای بخش‌های مختلف اقتصاد است.
ظرفیت عظیم ایران برای صادرات به اوراسیا
قیافه معدن و صنایع معدنی را یکی از حوزه‌های مهم برای توسعه روابط تجاری ایران و اوراسیا عنوان کرد و گفت: فناوری‌های پیشرفته در حوزه نفت، گاز و پتروشیمی، تجهیزات پزشکی و دارو نیز باید در این روابط مورد توجه قرار گیرد.
شرکت‌های ایرانی توانمندی‌های قابل‌توجهی در حوزه تولید دارو دارند و بخشی از محصولات آنها به بازار اوراسیا صادر شده است؛ تسهیل صادرات این محصولات می‌تواند در یک افق چهار تا پنج‌ساله به افزایش قابل توجه تجارت منجر شود.
چند گام تا تحقق هدف‌گذاری یک‌میلیارددلاری تجارت با اتحادیه اوراسیا
قیافه با اشاره به حضور محصولات های‌تک ایرانی در برخی مجتمع‌های پتروشیمی روسیه و ازبکستان اظهار کرد: محصولات های‌تک ایرانی در این مجتمع‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند و شرکت‌های ایرانی توان تامین تجهیزاتی از جمله توربین‌های گازی، کمپرسورها و قطعات موردنیاز صنایع کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا را دارند. او ادامه داد: با همکاری وزارت صمت و اتاق ایران تلاش می‌کنیم فهرستی از خدمات و توانمندی‌های شرکت‌های ایرانی تهیه کنیم تا هدف‌گذاری یک‌میلیارد دلاری تجارت با اتحادیه اوراسیا محقق شود. اراده ایران برای توسعه روابط تجاری و فنی با این اتحادیه جدی است.
نگاه به غرب؛ مانع از توسعه روابط تجاری با اوراسیا
نایب‌رییس اتاق ایران با اشاره به ظرفیت بازار کشورهای اوراسیا گفت: در سال‌های پس از فروپاشی شوروی، ایران به دلیل تمرکز بیشتر بر بازارهای غربی نتوانست سهم متناسبی از بازار این کشورها به دست آورد در حالی‌که در حوزه‌هایی مانند انرژی، معدن و کالاهای اساسی ظرفیت تجارت قابل‌توجهی وجود داشت.
او نبود بانک اطلاعاتی قابل اتکا و شناخت ناکافی از ظرفیت‌های دو طرف را از عوامل این وضعیت دانست و افزود: در شرایط تحریم و محدودیت‌های موجود، تجارت با اوراسیا تنها راه‌حل اقتصاد ایران نیست اما می‌تواند به توسعه تجارت و ارزآوری کشور کمک کند. قیافه همچنین بر ضرورت تغییر رویکرد نهادهای اقتصادی و نظارتی تاکید کرد و گفت: مراکزی مانند بانک مرکزی باید با رویکردی حمایتگرانه‌تر و متناسب با شرایط اقتصادی کشور با بخش‌خصوصی و بنگاه‌های اقتصادی برخورد کنند چراکه بخش‌خصوصی می‌تواند در بهبود شرایط اقتصادی نقش‌آفرین باشد. سرمایه‌گذاری مشترک؛ مکمل برنامه‌های توسعه صادرات
نایب‌رییس اتاق ایران با اشاره به توان شرکت‌های ایرانی برای اجرای پروژه‌های مشترک سرمایه‌گذاری در کشورهای منطقه اظهار کرد: توسعه صادرات بدون سرمایه‌گذاری خارجی دشوار است و اگر سرمایه‌گذاری در این منطقه به‌درستی انجام شود و این فرآیند با صبر و برنامه دنبال شود، می‌توان به نتایج آن امیدوار بود.
امضای موافقتنامه تجارت آزاد با اتحادیه اوراسیا شرایط جدیدی برای استفاده از ظرفیت این بازار ایجاد کرده است.
حمل‌ونقل همچنان یکی از موانع تجارت با اوراسیاست
قیافه با تاکید بر ضرورت افزایش ظرفیت و کارآمدی کریدورهای تجاری کشور گفت: کریدورها وجود دارند اما مساله اصلی افزایش ظرفیت و کارآمدی آنهاست.
هزینه و محدودیت‌های حمل‌ونقل، به‌ویژه در مسیر ریلی آستارا، همچنان بر رقابت‌پذیری کالاهای ایرانی در بازار روسیه و بلاروس اثرگذار است. او توسعه ظرفیت بنادر شمالی و حمل‌ونقل ریلی را ضروری دانست و افزود: استفاده موثرتر از این مسیرها می‌تواند هزینه تجارت با روسیه و دیگر کشورهای منطقه را کاهش دهد.
نایب‌رییس اتاق ایران همچنین بر تقویت هماهنگی میان دستگاه‌های تصمیم‌گیر، افزایش اختیارات اجرایی سازمان توسعه تجارت و تنظیم سیاست‌های ارزی و بانکی متناسب با نیازهای تجارت خارجی تاکید کرد و پیشنهاد داد: مدیران توسعه کسب‌وکار بانک‌های روسیه برای برگزاری یک سمینار تخصصی به ایران دعوت شوند تا ظرفیت‌های بانکی و راهکارهای تسهیل مبادلات تجاری دو کشور بررسی شود.
برنامه‌ریزی دقیق و رفع موانع داخلی؛ راه تسهیل تجارت ایران و اوراسیا
عبدالله مهاجر دارابی، عضو هیات‌رییسه اتاق ایران ضمن بازدید از نمایشگاه و حضور در کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و بلاروس با اشاره به ظرفیت کشورهای اوراسیا اظهار کرد: ظرفیت تجارت با کشورهای اوراسیا بسیار بالاست اما برای استفاده از این ظرفیت باید با برنامه دقیق حرکت کرد. اگر موانعی از سوی ایران وجود دارد باید مسوول مشخصی برای پیگیری و رفع آنها تعیین شود.
او همچنین بر ضرورت بررسی موانع داخلی تجارت با اوراسیا تاکید کرد و گفت: در حال‌حاضر بخشی از موانع داخلی و فرآیندهای دست‌وپاگیر می‌تواند بر ارتباط تجاری ایران با این کشورها اثرگذار باشد. عضو هیات‌رییسه اتاق ایران ظرفیت تجارت کشورهای اوراسیا را بیش از هزار‌میلیارد دلار عنوان کرد و گفت: میان ظرفیت موجود و حجم تجارت واقعی فاصله زیادی وجود دارد و برگزاری اجلاس‌ها و نشست‌های متعدد بدون برنامه عملیاتی مشخص نمی‌تواند به تنهایی این فاصله را کاهش دهد.
مهاجر دارابی با اشاره به تجارت ایران و بلاروس گفت: ظرفیت فعلی صادرات ایران به بلاروس حدود ۸۰میلیون‌دلار است.حجم تجارت ایران و روسیه حدود ۴میلیارد دلار است که با برنامه‌ریزی و رفع موانع می‌تواند ظرف مدت کوتاهی تا ۲۰میلیارد دلار افزایش یابد. او در حاشیه بازدید از نمایشگاه «اینوپروم بلاروس۲۰۲۶» نیز گفت: توانمندی‌های کشورهای مختلف از جمله ایران در این نمایشگاه عرضه شد و ظرفیت‌های مناسبی برای توسعه تجارت شکل گرفت.
او با اشاره به حضور اتاق ایران در این رویداد با همکاری دولت و بخش‌خصوصی افزود: حدود ۶۰نفر از فعالان حوزه صنعت در این نمایشگاه حضور داشتند و مشارکت در چنین رویدادهایی می‌تواند در توسعه تجارت ایران نقش مهمی داشته باشد.
بازدید از شرکت اینتگرال بلاروس
در جریان این سفر، اعضای هیات از شرکت «اینتگرال» بازدید کردند و در جریان ظرفیت‌ها و فعالیت‌های این مجموعه قرار گرفتند.
بلاروس از کشورهای دارای توانمندی صنعتی در حوزه نیمه‌هادی‌ها، میکروالکترونیک، مدارهای مجتمع و تجهیزات الکترونیکی مورد استفاده در صنایع مختلف از جمله خودرو و مخابرات بوده و ظرفیت‌های شرکت اینتگرال می‌تواند زمینه همکاری مشترک میان ایران و بلاروس در حوزه‌هایی مانند تولید قطعات الکترونیکی، انتقال فناوری، توسعه محصولات صنعتی، همکاری‌های تحقیق و توسعه و صادرات را فراهم کند.
منبع: اتاق ایران آنلاین
