تاکسی برقی؛ مسیر سبز با توقف طولانی!
جهان صنعت– ورود تاکسی‌های برقی به‌ناوگان حمل‌ونقل عمومی تهران باهدف کاهش آلودگی هوا، کاهش مصرف سوخت و حرکت به‌سمت حمل‌ونقل پاک دنبال شده بوده اما همزمان با افزایش تعداد این خودروها، موضوع تامین زیرساخت شارژ و دسترسی آسان رانندگان به‌جایگاه‌ها اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در یکی از سفرهای شهری سوار یک تاکسی برقی شدم و در جریان گفت‌وگو با راننده صحبت به‌وضعیت شارژ خودرو رسید. راننده از شرایط جایگاه‌های شارژ رضایت چندانی نداشت و می‌گفت برای هر بار شارژ باید حدود هفت‌تاهشت‌ساعت منتظر بماند؛ زمانی که برای یک راننده تاکسی که درآمدش به‌میزان فعالیت روزانه وابسته بوده قابل‌توجه است.
این راننده از هزینه شارژ خودرو با برق منزل گلایه داشت و معتقد بود شارژ خانگی هزینه زیادی برایش ایجاد می‌کند. همین گفت‌وگوی کوتاه این پرسش را مطرح می‌کند که آیا زیرساخت شارژ تهران به‌اندازه ورود تاکسی‌های برقی توسعه پیدا کرده است؟
تاکسی برقی؛ یک انتخاب برای کاهش آلودگی
تاکسی‌های برقی در صورت استفاده از برق تولیدشده از منابع کم‌آلاینده ظرفیت قابل‌توجهی برای کاهش انتشار آلاینده‌ها در شهر دارند. حذف آلایندگی مستقیم اگزوز، کاهش صدای خودرو و کاهش وابستگی به‌بنزین از مهم‌ترین مزایایی است که برای توسعه حمل‌ونقل برقی مطرح می‌شود. ازسوی‌دیگر خودروهای برقی ساختار فنی متفاوتی نسبت‌به خودروهای بنزینی دارند و موتور برقی قطعات متحرک کمتری دارد؛ موضوعی که می‌تواند در بلندمدت به‌کاهش بخشی از هزینه‌های نگهداری و تعمیرات منجر شود اما برای تاکسی یک تفاوت اساسی وجود دارد؛ این خودرو برخلاف خودروی شخصی بخش بزرگی از روز را در حال فعالیت است و هر توقف طولانی می‌تواند به‌معنای کاهش زمان کار و درآمد راننده باشد.
جایگاه‌های شارژ در حال افزایش هستند
باوجود گلایه‌هایی که از سوی برخی رانندگان مطرح می‌شود زیرساخت شارژ خودروهای برقی تهران نیز درحال توسعه است. براساس گزارش‌های منتشرشده در اردیبهشت امسال تعداد شارژرهای سریع ناوگان برقی تهران به۱۴۶دستگاه رسیده بود. در مردادماه ایستگاه شارژ پایانه قیطریه به‌بهره‌برداری رسید. این ایستگاه دارای چهارشارژر سریع ۱۲۰کیلوواتی و هشت‌نازل است و امکان شارژ همزمان هشت خودرو را فراهم می‌کند. این مجموعه به‌باتری ذخیره‌ساز و نیروگاه خورشیدی ۶۰کیلوواتی مجهز شده است. درهمین‌طرح‌ها پایانه جوانمرد نیز با ظرفیت چهار نازل و پایانه قیطریه با هشت‌نازل برای شارژ تاکسی‌های برقی مورد توجه قرار گرفتند. یکی از نکات مهم در شبکه شارژ تهران استفاده مشترک برخی زیرساخت‌ها میان ناوگان برقی است. براساس اعلام‌های انجام‌شده امکان استفاده تاکسی‌های برقی از برخی ایستگاه‌های شارژ اتوبوسرانی نیز فراهم شده است. این موضوع از یک سو می‌تواند دسترسی تاکسی‌ها به‌زیرساخت شارژ را افزایش دهد اما ازسوی‌دیگر ظرفیت واقعی این جایگاه‌ها و نحوه اولویت‌بندی خودروها اهمیت پیدا می‌کند.
در یکی از ایستگاه‌های مورد اشاره نیز ۱۶استند شارژ ۱۲۰کیلوواتی پیش‌بینی شده بود که بنا بر اعلام مسوولان ظرفیت شارژ ۴۸اتوبوس در ۹ساعت و بیش از ۳۸۰تاکسی در ساعات روز را دارد. این اعداد نشان می‌دهد که مساله فقط تعداد جایگاه نیست بلکه تعداد نازل‌ها، توان شارژ، مدت زمان اشغال هر شارژر و تعداد خودروهای مراجعه‌کننده نیز در ظرفیت واقعی شبکه تاثیرگذار است.
پایانه بعثت چه ظرفیتی دارد؟
درکنار ایستگاه‌های جدید پایانه بعثت نیز از دیگر نقاط مورد استفاده برای شارژ ناوگان برقی است و براساس اعلام روابط‌عمومی تاکسیرانی ظرفیت شارژ بیش‌از ۹۰۰تاکسی در شبانه‌روز را دارد. این ظرفیت‌ها در شرایطی مطرح می‌شود که تعداد تاکسی‌های برقی در تهران در حال افزایش است و درنتیجه مدیریت ظرفیت جایگاه‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
مدیرعامل شرکت کنترل ترافیک تهران افزود: اکنون ایستگاه‌های شارژ برج میلاد، بعثت، تقی‌آباد، پایانه شرق جدید، قورخانه، هنگام شمالی، کیانشهر، هنگام جنوبی و پایانه قیطریه فعال هستند و در مجموع تعداد شارژرهای پرقدرت ۱۲۰کیلووات نصب‌شده در سطح شهر تهران به۱۵۰دستگاه رسیده است. استندهای در نظر گرفته شده با توان‌های ۱۲۰و۲۴۰کیلووات نصب می‌شوند که با بهره‌گیری از آنها زمان شارژ برای تاکسی‌ها به۴۵دقیقه و برای اتوبوس‌ها به‌سه‌ساعت کاهش می‌یابد.
شارژ خانگی می‌تواند برای مالک خودروی شخصی یک گزینه مناسب باشد به‌خصوص اگر خودرو شب‌ها در پارکینگ متوقف بوده و امکان شارژ طولانی‌مدت وجود داشته باشد اما وضعیت تاکسی متفاوت است. تاکسی باید ساعت‌های بیشتری فعالیت کند و میزان مصرف انرژی آن نیز به‌دلیل پیمایش بالا بیشتر از یک خودروی شخصی است. به‌همین‌دلیل راننده‌ای که مجبور باشد بخش قابل‌توجهی از شارژ خودرو را در منزل انجام دهد، ممکن است با هزینه‌ای مواجه شود که از نظر اقتصادی برایش مطلوب نباشد. در اینجا بحث تعرفه برق، هزینه واقعی هر بار شارژ، میزان پیمایش خودرو و حمایت‌های احتمالی از رانندگان اهمیت پیدا می‌کند.
آیا خودروهای برقی برای راننده صرفه اقتصادی دارند؟
برای بررسی اقتصادی تاکسی برقی نمی‌توان فقط قیمت خودرو یا هزینه بنزین را مقایسه کرد. باید مجموعه‌ای از هزینه‌ها در کنار یکدیگر قرار بگیرد؛ ازجمله هزینه برق، زمان صرف‌شده برای شارژ، هزینه تعمیر و نگهداری، میزان پیمایش روزانه و درآمد از دست‌رفته در زمان توقف. به‌عبارت‌دیگر اگر خودروی برقی هزینه انرژی کمتری داشته باشد اما راننده مجبور شود چند ساعت از روز را در صف شارژ بگذراند بخشی از این صرفه‌جویی ممکن است ازطریق کاهش زمان فعالیت جبران شود. بنابراین یکی از مهم‌ترین شاخص‌ها برای ارزیابی موفقیت طرح میزان رضایت و صرفه اقتصادی آن برای راننده است.
مساله فقط تعداد خودرو نیست
برقی‌سازی ناوگان حمل‌ونقل عمومی را نمی‌توان تنها با تعداد خودروهای تحویل‌شده سنجید. یک زنجیره کامل باید همزمان توسعه پیدا کند؛ خودرو، جایگاه شارژ، شبکه برق، دسترسی راننده، سرعت شارژ و مدل اقتصادی استفاده از خودرو. هرچه تعداد تاکسی‌های برقی افزایش پیدا کند نیاز به‌جایگاه‌های بیشتر و البته شارژرهای سریع‌تر نیز افزایش می‌یابد. از سوی دیگر پراکندگی جایگاه‌ها در سطح شهر نیز اهمیت دارد. جایگاهی که ظرفیت بالایی دارد اما از مسیرهای اصلی فعالیت تاکسی‌ها فاصله زیادی دارد الزاما برای همه رانندگان قابل استفاده نیست.
منبع: مهر
