بورس در تنگنای بلاتکلیفی
جهان صنعت- بازار سرمایه در هفته گذشته با توجه به شرایط حاکم، عملکرد قابل قبولی را از خود به جا گذاشت و حجم و ارزش معاملات در روزهای گذشته نشان از حفظ پویایی محدود بازار در فضای نااطمینانی کنونی داشت. با این حال اما تعطیلی بازار سهام و توقف معاملات نمادهای بورسی سرمایهگذاران این بازار را تحتفشار قرار داده است.
تضمین چرخش سرمایه در بازار
با توجه به توقف نمادهای بورسی و خروج گسترده سرمایهها در روزهای آغازین جنگ رمضان و حاکم شدن رکود بر بازارها، صندوقهای درآمد ثابت و صندوقهای طلا و نقره، با مدیریت منطقی و پویا و تضمین نقدشوندگی توانستند تا حدودی به عبور سرمایهها از بحران کمک کرده و موجب حفظ ارزش سرمایههای فعال در این صندوقها شوند.
تثبیت نسبی ارزش معاملات صندوقهای درآمد ثابت در محدوده ۱۸هزارمیلیاردتومان و ورود روزانه سرمایههای حقیقی به این صندوقها، توانست علاوه بر رونق در بورس به جهتدهی سرمایههای سرگردان در بازار نیز کمک کرده و از ایجاد شوکهای تورمی جلوگیری کند.
بار دیگر ارزش معاملات در صندوقهای طلا نیز از میانگین ماهانه گذر کرده و با وجود خروج سرمایه از این صندوقها اما افزایش ارزش معاملات و پاسخدهی به تمام سفارشات فروش، به ایجاد آرامش روانی و دست به دست شدن آسان واحدهای این صندوقها کمک کرد.
اثر مدیریت نرخ ارز بر معاملات صندوقها
از آنجا که در سایه کاهش شدید نرخ اونس در بازارهای جهانی و همچنین وقوع شرایط جنگی در کشور، ایجاد موج خروج سرمایه از صندوقهای طلا امری منطقی و قابل پیشبینی بود، با وجود مداخلات در نرخ ارز آزاد، بار دیگر قیمت این صندوقها به محدوده دهه اول بهمنماه سال گذشته بازگشت و تا حدودی از زیان وارده به دارندگان واحدهای این کلاس دارایی کاسته شد بهطوری که براساس آمار معاملات بازار در هفته گذشته، ارزش معاملات در صندوقهای درآمد ثابت بهطور میانگین در محدوده ۱۷هزارمیلیاردتومان قرار داشت و در مجموع چهار روز معاملاتی رقم به ارزش ۶ هزار و ۶۱۶میلیاردتومان خالص سرمایه حقیقی به این صندوقها وارد شد که نشاندهنده اعتماد بازار به این گروه دارایی است. همچنین در گروه صندوقهای طلا میانگین معاملات هفتگی در محدوده بالای ۷هزارمیلیاردتومان قرار گرفت و با وجود خروج سرمایه حقیقی به ارزش ۵۰۲میلیاردتومان در مجموع هفته، خروج سرمایه روند کاهشی فاحشی نسبت به هفتههای قبل پیدا کرد بهطوریکه پس از مدتها در روز دوشنبه ۲۴فروردینماه این صندوقها شاهد ورود بیش از ۳۲۱میلیاردتومان سرمایه حقیقی بوده و در روز چهارشنبه نیز تنها رقم ۵میلیاردتومان سرمایه حقیقی از بازار خارج شد. میتوان ادعا کرد تقویت اخبار مثبت در خصوص تداوم مذاکرات در پاکستان عاملی تاثیرگذار بر معکوس شدن روند خروج سرمایه از صندوقهای طلا بوده است.
چشم معاملهگران به پاکستان
بنابراین میتوان گفت افزایش امیدواریها نسبت به توافق طرفین بر آتشبس و ایجاد فضایی تقریبا مثبت نسبت به تداوم مذاکرات در این روزها، اکنون تمام نگاهها را در ابتدای هفته به خروجی اخبار مذاکرات و نحوه توافقهای احتمالی دوخته است. البته از آنجا که فهرست موارد مورد اختلاف متعدد بوده و آتشبس در حالتی شکننده قرار دارد، همچنان نگرانیها در خصوص هرگونه عدم توافق و بازگشت طرفین به عرصه نبردی دوباره نیز در احتمالات تحلیلگران در نظر گرفته میشود.
سهامداران در انتظار بازگشایی بازار سهام
در هر صورت اما آنچه از این رهگذر بازار سرمایه را همچنان متاثر خواهد کرد، همان بسته ماندن نمادهای بورسی و قفل بودن سرمایهها خواهد بود که در صورت تداوم فضای فعلی حاکم بر کشور، مستلزم تصمیماتی جدیتر برای حرکت به سمت بازگشایی کامل بازار سرمایه است.اعتقاد اغلب تحلیلگران در این خصوص، منوطبه بازگشت آرامش به فضای سیاسی و خروج کشور از شرایط نظامی است. همچنین با توجه به خسارات عمدهای که بخشی از شرکتهای بزرگ فعال در بازار سرمایه از این جنگ دیدهاند، افشای کدال این شرکتها، دادههای دقیقتری به تحلیلگران و سرمایهگذاران خواهد داد و میتواند به گشایش منطقیتر بازار کمک کند.
در مقابل اما ذکر این نکته لازم است که در صورت طولانی شدن وضعیت فعلی، نمیتوان همچنان همین روند را برای بورس ایران متصور بود و با سلب خرید و فروش در بازار و ادامه توقف نمادها، سرمایهها را در حالت قفلشده نگاه داشت چرا که این موضوع در طولانی مدت به ضد خود تبدیل شده و اثر معکوس آن، بحرانی جدیتر برای بازار ایجاد خواهد کرد.
ضرورت بازگشایی بازار سهام
از این رو شاید بهتر باشد مدیران سازمان در اسرع وقت و در اولین مراحل کاهش تنشها، پس از شفافسازی کامل و دقیق توسط شرکتها، نسبت به بازگشایی نمادها هر چند در دامنه محدود اقدام کرده و اجازه شکلگیری معاملات و رسیدن بازار به تعادل براساس شرایط فعلی را داده و با عدم مداخله جدی در معاملات و صرفا حفظ نقدشوندگی سهام، کمی از بار مالی قفلشده در پشت درهای بازار بکاهند.
این گشایش چه در شرایط صلح و چه در شرایط جنگ در ابتدا با بار منفی و خروج بخشی از سرمایهها همراه خواهد بود اما با کشف قیمت واقعی در بازار سرمایههای ریسکپذیرتر نیز فرصت ورود پیدا کرده و به مرور تعادل به بورس باز خواهد گشت. نمونه اینکه در همین ایام چنین روالی را صندوقهای طلا و نقره نیز طی کرده و با وجود ریزشهای سنگین اولیه، پس از مدتی روند معاملات این گروه به حالت عادی بازگشت.
از این رو شاید ایجاد هرچه سریعتر شرایط برای بازگشایی نمادهای بورسی، اقدامی مهم در جهت بازگشت آرامش به فضای روانی جامعه بورسی کشور بوده و در ادامه بتوان با جلب اعتماد سرمایهگذاران و از طریق جذب مجدد سرمایههای سرگردان در بازار نسبت به بازسازی هرچه بهتر برخی زیرساختهای آسیب دیده از جنگ نیز اقدام کرد.
