بدون انرژی پایدار، توسعه معادن کشور امکانپذیر نیست
جهان صنعت – نایبرییس هیاتمدیره و مدیرعامل شرکت مجتمع معادن مس تکنار با تاکید بر اینکه مهمترین چالش امروز بخش معدن کشور، کمبود زیرساختهای توسعه است، گفت: ناترازی انرژی، فرسودگی ماشینآلات، محدودیت سرمایهگذاری در اکتشاف و ضرورت استفاده از فناوریهای نوین، از مهمترین موانعی هستند که مسیر توسعه پایدار معادن کشور را با چالش مواجه کردهاند.
مسعود اسدیطاهری بااشاره به ظرفیتهای گسترده معدنی ایران، بر ضرورت تامین پایدار انرژی، نوسازی تجهیزات، توسعه اکتشافات نوین و تکمیل زنجیره ارزش در بخش معدن تاکید کرد و گفت: عبور از شرایط موجود، نیازمند یک نگاه بلندمدت، تصمیمات اقتصادی قابلپیشبینی و حضور موثر بخشخصوصی است.
مدیرعامل شرکت مجتمع معادن مس تکنار تصریح کرد: زمانی که برق یک معدن یا کارخانه فرآوری بهصورتمکرر قطع میشود، عملا تولید متوقف شده و هزینههای سنگینی به مجموعه تحمیل میشود. این موضوع فقط کاهش تولید نیست بلکه کاهش بهرهوری، افزایش استهلاک تجهیزات، تاخیر در تحویل سفارشها و کاهش قدرت رقابت در بازارهای داخلی و خارجی را نیز بههمراه دارد.
مسعود اسدیطاهری همچنین بااشاره فرسودگی ماشینآلات معدنی نیز اظهار کرد: بخش قابلتوجهی از تجهیزات فعال در معادن کشور عمر بالایی دارند و هزینه تعمیر و نگهداری آنها هر سال افزایش پیدا میکند. ازسویدیگر، محدودیت در واردات ماشینآلات نو و تامین قطعات یدکی باعث شده بهرهوری کاهش یابد. در دنیای امروز، معدنکاری بدون تجهیزات مدرن، عملا رقابتپذیر نیست.
راهکار چیست؟
مدیرعامل شرکت مجتمع معادن مس تکنار درباره راهکار حل مشکلات همچنین تصریح داشت: راهکار باید مرحلهای و قابلاجرا باشد، نه صرفا در حد شعار. مرحله نخست، تامین پایدار انرژی است. دولت و بخشخصوصی باید با مشارکت یکدیگر بهسمت احداث نیروگاههای اختصاصی، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و مدیریت هوشمند مصرف حرکت کنند تا واحدهای معدنی از خاموشیهای مکرر آسیب نبینند. مرحله دوم، نوسازی ماشینآلات است. باید فرآیند واردات تجهیزات معدنی تسهیل شود و همزمان از تولیدکنندگان داخلی نیز حمایت هدفمند صورت گیرد تا بتوانند فناوری خود را ارتقا دهند. مساله دیگر، سرمایهگذاری گسترده در اکتشافات نوین است. امروز فناوریهایی مانند هوشمصنوعی، دادههای ماهوارهای و ژئوفیزیک پیشرفته میتوانند هزینه اکتشاف را کاهش داده و دقت آن را افزایش دهند. استفاده از این فناوریها دیگر یک انتخاب نیست بلکه یک ضرورت است.
او درخصوص نقش بخشخصوصی برای عبور از این چالشها نیز گفت: بخشخصوصی موتور محرک توسعه معدن است اما این موتور زمانی میتواند با قدرت حرکت کند که فضای کسبوکار قابلپیشبینی باشد. سرمایهگذار نیاز دارد بداند قوانین، مقررات، حقوق دولتی و سیاستهای صادراتی ثبات دارند. هرچه تصمیمات اقتصادی قابلپیشبینیتر باشند، سرمایه بیشتری وارد بخش معدن خواهد شد و پروژههای توسعهای با سرعت بیشتری اجرا میشوند.
اسدی طاهری درخصوص راهبرد آینده معدن ایران گفت: راهبرد آینده معدن ایران باید بر چهارمحور استوار باشد؛ انرژی پایدار، فناوری نوین، سرمایهگذاری مستمر و تکمیل زنجیره ارزش. اگر این چهارمحور همزمان دنبال شوند، صنعت معدن میتواند به یکی از پیشرانهای اصلی اقتصاد کشور تبدیل شود؛ صنعتی که علاوه بر ایجاد اشتغال و ارزآوری، نقش مهمی در رشد تولید ملی و توسعه مناطق کمتر برخوردار ایفا خواهد کرد.
کاهش ۳۰درصدی هزینه برق مجتمع مس تکنار
گفتنی است، مجتمع معادن مس تکنار با اجرای پروژه اصلاح و بازسازی بانکهای خازنی و سرمایهگذاری ۳۰میلیاردریالی، ضمن کاهش ۹۶درصدی توان راکتیو و حذف کامل جرایم ناشی از آن، زمینه صرفهجویی ماهانه ۱۰ تا ۲۰میلیاردریال و کاهش تا ۳۰درصدی هزینه برق مصرفی معدن را فراهم کرد؛ اقدامی که میزان صرفهجویی سالانه آن بین ۱۲۰ تا ۲۴۰میلیاردریال برآورد میشود.
در راستای کنترل هزینههای انرژی، عملیات اصلاح، بازسازی، نصب و راهاندازی کامل بانکهای خازنی مجتمع با سرمایهگذاری حدود ۳۰میلیاردریال دردستور کار قرار گرفت. نکته قابلتوجه اینکه، این پروژه باتوجه به شرایط فنی، حجم تجهیزات و ضرورت تداوم فعالیت بخشهای تولیدی، بدون ایجاد وقفه در تولید اجرا شد.
اجرای این پروژه، کاهش ۹۶درصدی توان راکتیو، بهبود ضریب توان و بهرهوری شبکه برق، حذف کامل جرایم توان راکتیو و رفع افت ولتاژ را به همراه داشته است. برآوردها نشان میدهد با تحقق این دستاوردها، ماهانه بین ۱۰ تا ۲۰میلیاردریال از خروج منابع مالی شرکت جلوگیری میشود.
بر این اساس، میزان صرفهجویی سالانه حاصل از اصلاح بانکهای خازنی و حذف هزینههای توان راکتیو، بین ۱۲۰ تا ۲۴۰میلیاردریال برآورد شده و هزینه کل برق مصرفی معدن نیز تا ۳۰درصد کاهش مییابد، همچنین کاهش جریان مصرفی تجهیزات و ارتقای پایداری شبکه برق مجتمع از دیگر نتایج اجرای این پروژه است.
در ادامه این برنامه، بانکهای خازنی قدیمی و معیوب نیز پس از تعمیر و بازسازی، بهجای کنارگذاشته شدن، در دیگر انشعابات مجتمع از جمله کنتور برق چاه آب محمدآباد و ایستگاه میانی پمپاژ به کار گرفته خواهند شد. با اجرای این اقدام، ضریب توان در این بخشها نیز بهبود مییابد و میزان توان راکتیو آنها، هرچند در مقیاسی کمتر، به حداقل ممکن و نزدیک به صفر خواهد رسید. استفاده مجدد از تجهیزات تعمیرشده، افزون بر افزایش بهرهوری داراییهای موجود، زمینه کاهش بیشتر هزینههای انرژی در سایر بخشهای مجتمع را نیز فراهم میکند.
