از دستفروشی و کولبری تا مرگ در غربت

جهان صنعت- تمام این سازه‌های بلندقامت، برج‌های مه‌آلود پایتخت و شهرهای بزرگ و دیوارهای ستبری که پناهگاه و مأمن انسان‌ها می‌شوند حاصل عرق جبین و دسترنج کارگرانی است که خود در بی‌پناهی و بی‌ثباتی مفرط زیست می‌کنند. کارگران ساختمانی، معماران گمنام توسعه شهری امروز در اوج بحران و در بدترین شرایط معیشتی و کاری قرار گرفتند؛ نابرابری ساختاری جامعه به‌گونه‌ای رقم خورده که سفره سازندگان این بناهای باشکوه خالی‌تر و کوچک‌تر از هر زمان دیگری است.

تجربه نشان داده که در هر تکانه اقتصادی رکود بازار مسکن و بحران‌های اجتماعی این قشر شریف و بی‌دفاع نخستین کسانی هستند که زیر آوارهای تورم آسیب می‌بینند؛ کارگرانی فصلی که نه دستمزد ثابتی دارند، نه از امنیت کارگاه برخوردارند و نه چتر حمایتی کارآمدی مانند بیمه بیکاری بر سرشان گشوده است.

در همین رابطه میکائیل صدیقی، رییس انجمن صنفی کارگران ساختمانی استان کردستان و عضو هیات‌مدیره کانون انجمن‌های صنفی کارگران ساختمانی کشور در گفت‌وگو با ایلنا، به‌تشریح  وضعیت بحرانی کارگاه‌های ساختمانی چالش‌های سنگین حق بیمه و پدیده تلخ مهاجرت اجباری این کارگران پرداخته است.

فروپاشی معیشت در شرایط جنگ اقتصادی

صدیقی با اشاره به‌وضعیت حاکم بر اقتصاد کشور و تاثیر مستقیم آن بر توده‌های محروم اظهار داشت: واقعیت این است که شرایط کنونی ما از نظر اقتصادی یک شرایط کاملا جنگی است. اقتصاد کشور به‌زنجیرهای این وضعیت گره خورده و بیشترین ترکش‌های این بحران دقیقا معیشت و زندگی قشر ضعیف و حتی متوسط جامعه را نشانه رفته و باعث فروپاشی تدریجی زندگی آنان شده است. در این شرایط جنگی متاسفانه نه دولت و نه نمایندگان مجلس هیچ قدم مثبت و کارسازی برای کارگران ساختمانی برنداشتند. مجلس  نیز در این مدت عملا در وضعیت تعطیلی قرار داشته و گویا  برای تصمیم‌گیری درباره زندگی، معیشت و شرایط سخت مردم جلسه نداشتند.

این فعال کارگری در ادامه نسبت‌به ‌طرح‌های ضدکارگری در دست بررسی مجلس هشدار داد و گفت: بخش نگران‌کننده داستان اینجاست که با روال فعلی و موضوعاتی که سازمان تامین اجتماعی و برخی نمایندگان مجلس پیگیری می‌کنند طرح‌هایی در نوبت رای‌گیری است که امیدواریم به‌سرانجام نرسند چراکه سه‌تاچهار بند و تبصره درقالب طرح‌های مختلف در دست تصویب است که اگر حتی یکی از آنها مصوب شود به‌منزله‌ی تیر خلاص به‌زندگی طبقه کارگر  به‌ویژه کارگران ساختمانی خواهد بود. از طرح‌های مربوط به‌اصلاح نظام تامین اجتماعی و افزایش سن بازنشستگی گرفته تا طرح‌های افزایش سهم بیمه کارگران ساختمانی همگی کاملا به‌ضرر کارگران، مزدبگیران و بیمه‌شدگان است که امیدواریم تا زمان اصلاح این رویکردها جلسات مجلس برگزار نشود.

رکود مسکن؛ از دستفروشی و کولبری تا مهاجرت اجباری و مرگ در غربت

عضو هیات‌مدیره کانون انجمن‌های صنفی کارگران ساختمانی کل کشور با تبیین آمار بیکاری و پیامدهای سنگین رکود صنعت ساختمان تشریح کرد: شرایط نامساعد اقتصادی باعث شده که بسیاری از کارگران ساختمانی و حتی کارفرمایان بیکار شوند چراکه ساخت‌وساز به‌آن‌صورتی‌که در سال‌های گذشته جریان داشت در این شرایط قاعدتا بسیار کمتر شده است. درحال‌حاضر در بسیاری از کلانشهرها مانند تهران میزان ساخت‌وساز به‌درصد بسیار پایینی رسیده و این رکود شدید کارگران ساختمانی را درمعرض بیکاری مطلق قرار داده است. وقتی کار نیست کارگر ساختمانی برای بقا و امرارمعاش خانواده‌ مجبور می‌شود به‌شغل‌های کاذب مانند دستفروشی یا به‌کار طاقت‌فرسا و پرخطر کولبری در مناطق مرزی روی بیاورد. آمار مهاجرت کارگران ساختمانی به‌کشورهای همسایه مثل ارمنستان، ترکیه، گرجستان، تاجیکستان و عراق(به‌ویژه اقلیم کردستان و کربلا) نیز در این مدت به‌شدت افزایش یافته است.

صدیقی با ابراز تاسف از فقدان امنیت جانی کارگران مهاجر افزود: بخش عمده‌ای از کارگران ما به‌خصوص از استان آذربایجان غربی و کردستان به‌این کشورها برای کار ساختمانی مهاجرت می‌کنند. اخیرا شاهد یک رویداد تلخ بودیم. یکی از کارگران ساختمانی اهل کامیاران که برای کار به‌ارمنستان مهاجرت کرده بود متاسفانه در حین کار بر اثر ریزش دیوار ساختمان جان خود را از دست داد. این مهاجرت‌ها و خطرات آن مستقیما ناشی از بیکاری گسترده، شرایط نامناسب بازار و سقوط ارزش پول ملی است. ازطرفی به‌دلیل کمبود شدید فعالیت در صنعت ساختمان  کارگران در داخل کشور مجبورند با دستمزد کمتر و پرداختی پایین‌تر مشغول به‌کار شوند تا فقط بتوانند امرار معاش کنند. این مسائل سبب شده که  زندگی کارگران در این وضعیت چندین‌برابر سخت‌تر شود. درکنارآن دولت که باید مرهمی بر زخم کارگران می‌گذاشت این مسوولیت را به‌درستی به‌عهده نگرفته و هیچ طرح حمایتی، خدمات یا ایده مشخصی برای کارگران فصلی و ساختمانی ندارد. حتی از حق بیمه بیکاری که شامل کارگران مشمول قانون کار می‌شود نیز محروم هستیم.

سفره‌هایی که از تخم‌مرغ هم خالی شدند

رییس انجمن صنفی کارگران ساختمانی کردستان در بخش دیگری از سخنان خود به‌معضلات ساختاری حق بیمه و گره‌خوردن آن به‌حداقل دستمزد اشاره کرد و گفت: یکی از معضلات اصلی این است که سهم پرداختی بیمه کارگران ساختمانی مستقیما به‌حداقل دستمزد مصوب شورایعالی کار مرتبط بوده یعنی هر‌درصدی که دستمزد قانونی افزایش یابد به‌همان میزان حق بیمه کارگران ساختمانی هم بالا می‌رود. امسال دستمزد کارگران مشمول قانون کار حدود ۶۰‌درصد افزایش یافت و از رقم حدود ۱۰‌میلیون‌و۳۰۰‌هزارتومان به‌نزدیکی ۱۶‌میلیون‌و۳۰۰یا۴۰۰‌هزارتومان رسید. به‌تبع این تصمیم حق بیمه کارگران ساختمانی نیز با همین روال ۶۰‌درصد افزایش پیدا کرد.

وی با نقد جدی به‌خط فقر و ارقام دستمزد مصوب تاکید کرد: هرچند ما موافق افزایش دستمزد کارگران فصلی و مشمولان قانون کار هستیم اما این افزایش ۶۰‌درصدی با توجه به‌تورم موجود واقعا تکافوی زندگی آنان را نمی‌دهد. حساب کردم اگر یک خانواده چهارنفره در طول ماه برای صبحانه، ناهار و شام فقط و فقط تخم‌مرغ مصرف کنند هزینه آن برای یک خانوار درماه نزدیک به‌۱۶یا۱۷‌میلیون‌تومان می‌شود یعنی دستمزد کارگران مشمول قانون کار اصلا در شأن و جایگاه زندگی آنان از نظر اقتصادی و انسانی نیست اما واقعیت این است که همین افزایش دستمزد باعث شد سهم بیمه کارگران ساختمانی از حدود ۹۰۰هزاروخرده‌ای به‌نزدیک یک‌میلیون‌و۶۰۰‌هزارتومان(که همان سهم ۷‌درصد است) جهش کند و به‌همین دلیل متاسفانه برخی کارگران از این حق محروم شده و به‌خاطر گرانی بیمه ناچارا انصراف دادند.