ابزارهای غیرنقدی در مسیر تامین سرمایه بنگاه‌ها
جهان صنعت – حجم تامین مالی از طریق ابزارهای زنجیره‌ای در حالی تا ششم‌شهریور امسال به حدود ۲۲۴هزار‌میلیاردتومان رسیده که استفاده از این ابزارها نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از ۱۴برابر افزایش یافته است؛ روندی که نشان‌دهنده حرکت تدریجی نظام تامین مالی به‌سمت ابزارهای غیرنقدی و مبتنی بر معاملات واقعی زنجیره تولید است. تامین مالی زنجیره‌ای با هدف تامین سرمایه درگردش بنگاه‌ها، به جای تمرکز بر پرداخت مستقیم تسهیلات به یک‌بنگاه، جریان مالی میان حلقه‌های مختلف زنجیره تولید از تامین‌کننده تا تولیدکننده و خریدار را پوشش می‌دهد. در این چارچوب، ابزارهایی همچون اوراق گام، برات الکترونیکی زنجیره تولید، کارت رفاهی متصل به اوراق گام و فاکتورینگ مورد استفاده قرار گرفته‌اند. براساس آمارهای موجود، ارزش تامین مالی انجام‌شده از طریق اوراق گام تا ششم‌شهریورماه به حدود ۷/۴۷هزار‌میلیارد تومان رسیده است، همچنین حجم تامین مالی از طریق برات الکترونیکی زنجیره تولید حدود ۱۶۲هزار و ۵۰۰میلیارد تومان، کارت رفاهی متصل به اوراق گام حدود ۱۱هزار و ۶۰۰میلیارد تومان و فاکتورینگ حدود ۲هزار و۶۰۰میلیاردتومان بوده است. در مجموع، تامین مالی انجام‌شده از مسیر این چهارابزار به حدود ۲۲۴هزار‌میلیاردتومان رسیده است. نکته، رشد قابل‌توجه استفاده از هر یک از این ابزارهاست؛ به‌طوری‌که اوراق گام ۵۴۱درصد، برات الکترونیکی ۳/۲۰۱۸درصد و کارت رفاهی متصل به اوراق گام ۶/۸۱۷۸درصد رشد داشته‌اند. درمجموع نیز، حجم استفاده از ابزارهای تامین مالی زنجیره‌ای ۸/۱۳۷۱درصد افزایش یافته است. تامین مالی زنجیره‌ای یکی از رویکردهای نوین در تامین سرمایه در گردش بنگاه‌هاست که به‌جای تمرکز صرف بر تامین مالی مستقیم یک بنگاه، جریان مالی میان حلقه‌های مختلف زنجیره تولید، از تامین‌کننده تا تولیدکننده و خریدار، را هدف قرار می‌دهد. در این شیوه، ابزارهایی مانند اوراق گام، برات‌الکترونیکی زنجیره تولید، کارت رفاهی متصل به اوراق گام و فاکتورینگ می‌توانند نیاز بنگاه‌ها به نقدینگی را با اتکا به معاملات واقعی زنجیره تامین پاسخ دهند و درعین‌حال، وابستگی بنگاه‌ها به دریافت تسهیلات نقدی مستقیم را کاهش دهند. درادامه به‌صورت مختصر به این ابزارها پرداخته شده است. اوراق گام، ابزاری اعتباری برای تامین سرمایه در گردش بنگاه‌هاست که در آن بانک، به‌جای پرداخت مستقیم وجه، اوراقی با قابلیت انتقال در زنجیره تولید منتشر می‌کند . برات‌الکترونیکی نیز شکل دیجیتال برات سنتی است که امکان ایجاد، انتقال و پرداخت تعهدات تجاری را به‌صورت الکترونیکی فراهم می‌کند و می‌تواند در تامین مالی معاملات میان بنگاه‌ها مورداستفاده قرار گیرد. کارت رفاهی متصل به اوراق گام با هدف تامین اعتبار خرید طراحی شده و از طریق اتصال به اوراق گام، امکان استفاده از اعتبار برای خرید کالا و خدمات را فراهم می‌کند. درنهایت، فاکتورینگ روشی برای تامین مالی برمبنای مطالبات است که به بنگاه اجازه می‌دهد مطالبات خود از خریداران را پیش از سررسید واگذار کرده و در مقابل، زودتر به منابع مالی موردنیاز خود دسترسی پیدا کند. در مدل تامین مالی زنجیره‌ای، بانک به‌جای آنکه صرفا منابع نقدی را در اختیار یک بنگاه قرار دهد، اعتبار را در مسیر خریدوفروش واقعی کالا و خدمات در زنجیره تولید هدایت می‌کند. برای نمونه، در اوراق گام بانک تعهد اعتباری قابل‌انتقال در زنجیره صادر می‌کند و در فاکتورینگ نیز بنگاه می‌تواند مطالبات خود از خریداران را پیش از سررسید واگذار و زودتر به منابع مالی دسترسی پیدا کند. بر این اساس، توسعه این ابزارها می‌تواند ضمن تسهیل دسترسی بنگاه‌ها به سرمایه در گردش، بخشی از فشار تقاضا برای دریافت تسهیلات نقدی از شبکه بانکی را کاهش دهد و منابع بانکی را به‌سمت فعالیت‌های واقعی اقتصادی هدایت کند. رشد ۱۴برابری این شیوه تامین مالی در یک‌سال نیز نشان می‌دهد ابزارهای زنجیره‌ای در حال تبدیل شدن به یکی از مسیرهای مهم تامین سرمایه در گردش بنگاه‌ها هستند.
ایسنا
