آیا مذاکرات دیگری در راه است؟!
جهان صنعت – بهتازگی محمدباقر قالیباف در نشستی میزبان شماری از نخبگان فرهنگی بوده و در بخشهای از صحبتهایش در این نشست، به برخی ناگفتههای مذاکرات ایران و آمریکا در اسلامآباد پرداخته است؛ سخنانی که حالا در شرایطی بهطور گزینشی بازنشر شده که سطح تنش در روابط دوکشور بار دیگر بالا رفته و برخی ناظران از احتمال ازسرگیری جنگ سخن گفتهاند.
هرچند باتوجه به اینکه امروز (یکشنبه 25مردادماه) مشخصا موعد پایان مهلت 60روزهای است که در یادداشت تفاهم اسلامآباد مورد تاکید قرار گرفته بود، برخی ناظران نیز معتقدند که احتمال ازسرگیری مذاکرات در روزهای پیشرو دور از ذهن نیست و اساسا تندتر شدن مواضع حاکمان تهران و واشنگتن نیز درواقع بهمنظور فراهم کردن شرایط داخلی دو کشور، برای ازسرگیری مذاکرات است. تحلیلی که وقتی صحبتهای قالیباف و تاکید او را بر اینکه «مذاکره یعنی مبارزه» مرور میکنیم بهنحوی منطقی بهنظر میرسد آنهم در حالی که همزمان عباس عراقچی نیز در صحبتهای تازه خود در این رابطه، از جهاتی دیگر به همین مساله پرداخته است.
نکته حائز اهمیت در صحبتهای عراقچی این است که او اساسا به پرسشی پاسخ داده که مشخصا براساس همین تحلیل مطرحشده در آن مشخصا به همین نکته اشاره کرده که در این چند وقت گذشته صحبتهایی درباره ادامه مذاکرات و مساله تمدید ۶۰ روزه تفاهم آتشبس مطرح شده است. آنهم در حالی که در روزهای گذشته وزیر خارجه پاکستان از او و قالیباف که ریاست تیم مذکرهکنندگان ایران را برعهده دارد، برای سفر به اسلامآباد دعوت به عمل آورده است. عراقچی در بخشی از پاسخ خود به این پرسش که آیا در چنین شرایطی امکان ازسرگیری مذاکرات وجود دارد، گفته «آنچه بهعنوان ۶۰ روز مطرح شده بود، ۶۰روز فرصت برای مذاکره بهمنظور دستیابی به توافق نهایی بود و براساس چنین چیزی، آتشبس ۶۰روزهای وجود نداشت.» وزیر امور خارجه ایران در عین حال گفته «واسطهها، هم قطر و هم پاکستان، پیامهایی را رد و بدل میکنند و در تماس با ما هستند ولی این موضوع اصلا به معنای مذاکره نیست و هنوز تصمیمی برای شروع مجدد مذاکره با آمریکا گرفته نشده است.»
عراقچی همچنین درباره مذاکرات ایران و عمان گفته است: «مذاکرات ما با عمان جریان دارد اما این موضوع یک بحث کاملا جداگانه است؛ یک بحث فنی و تکنیکی که مربوط به تعیین خطوط دریایی تنگه هرمز برای تردد کشتیهاست.» وزیر امور خارجه توضیح داد: «مسیرهایی که قبلا وجود داشته، اکنون دیگر کارایی ندارد و باید مسیر جدیدی تعریف شود. ما فعلا در حال طراحی یک مسیر موقت هستیم که در مراحل بعدی به مسیر نهایی تبدیل شود.» عراقچی در پایان صحبتهایش بار دیگر تاکید کرد که مذاکره با عمان و موضوع باز شدن تنگه هرمز، دو بحث جداگانه است. یک مذاکره فنی مربوط به تعیین مسیر دریایی است و وقتی این مسیر تعیین شد، اینکه آیا تنگه هرمز بازگشایی شود یا نه، منوطبه تحقق شرایط دیگری است که آمریکا باید به آنها پایبند باشد تا این امر صورت بگیرد. بدین ترتیب اگرچه عراقچی تاکید کرده که بحث مذاکرات ایران و عمان ارتباطی به مذاکرات احتمالی ایران و آمریکا ندارد، درنهایت اذعان کرده که نتیجه مذاکرات ایران و عمان و توافق احتمالی، عملا به آمریکاییها نیز مربوط است.
اما آنچه حتی بیش از سخنان عراقچی مورد توجه ناظران قرار گرفته، انتشار گزینشی بخشی از سخنان تازه محمدباقر قالیباف ازسوی دفتر اوست. او در ابتدا به روابط دیرینه خود با نیروهای مقاومت در لبنان اشاره کرده و گفته «من از سال۱۳۶۴ درگیر مباحث لبنان هستم و با لبنان عجین شدهام حتی پیش از اینکه شهید سلیمانی فرمانده نیروی قدس شود. تکتک این بچههایی که شهید شدهاند را میشناختم و با آنها دوست صمیمی بودم و همین الان هم با بچههای خط آنجا تماس دارم.» سخنانی که بهروشنی پاسخی است برای مخالفان مذاکره و منتقدان او که در مدت اخیر، به دفعات او را به خیانت به محور مقاومت متهم کردند. قالیباف سپس گفته «ما جبهه مقاومت را در ماده یک تفاهمنامه اسلامآباد آوردهایم. من اینها را نمیخواهم بگویم. بروید ماده یک تفاهمنامه را نگاه کنید. ما آمدیم حاکمیت لبنان، تمامیت ارضی لبنان و جبهه مقاومت را آوردیم.»
او اضافه کرد: «در آن 1۵مادهای که ترامپ فرستاده بود، گفته بود موشکی، مقاومت، هستهای و تنگه هرمز؛ این چهار تا را گفته باید ببوسیم و کنار بگذاریم. اما ترامپ پای جبهه مقاومت و رسمیت جبهه مقاومت را به زبان فارسی امضا کرده است.»
رییس تیم مذاکرهکنندگان ایران سپس روایتی از آنچه عقبنشینی ترامپ در بحث بازگشایی تنگه هرمز خوانده، بهدست داده و میگوید: «همان تصمیمی که ظهر، در آخرین حملهای که به ضاحیه انجام دادند و مسوول اطلاعات حزبالله به همراه خانوادهاش شهید شد، همانجا همهچیز را متوقف کردیم. گفتیم که امشب اینطور و آنطور شما را خواهیم زد و اگر رژیمصهیونیستی هم پاسخ بدهد، همه منطقه را میزنیم و اینطور هم میزنیم.»
او اضافه کرد: «نتیجه صحبت ما این شد که همان شب محاصره را برداشتند، نه ۳۰روز بعد از تفاهمنامه؛ همان شب! توئیتی که ترامپ زد و گفت ما امشب برمیداریم، زیرش هم نوشت البته ایرانیها هم تنگه هرمز را باز خواهند کرد. وقتی این را دیدم، جلویش را گرفتم و گفتم ما چنین توافقی نداریم. به میانجیها گفتم که این توئیت اگر الان برداشته نشود، میزنیم؛ به همان شدتی که من گفتم، میزنیم.» او ادامه داد: «خواهش میکنم بروید و تاریخچه را نگاه کنید؛ ۵۸ دقیقه بعد ترامپ بخش دوم را برداشت و نوشت تنگه در چارچوب تفاهمنامه از روز شنبه باز میشود.» قالیباف در پایان گفته «آیا این عزت اسلام نیست؟! این مذاکره یعنی مبارزه!» سخنانی که ظاهرا بهمنظور آرام کردن تندروها و مخالفان داخلی مذاکرات مطرح شده و بر این اساس میتواند نویدبخش ازسرگیری مذاکرات در روزهای پیشرو باشد؛ باید دید!
