آمریکا به دنبال چینیزدایی از عراق
جهان صنعت– آمریکا با همراهی عربستان تلاش تازهای را برای کاهش نفوذ چین در عراق آغاز کرده است. براساس این گزارش، واشنگتن قصد دارد با گسترش همکاریهای نفتی، انرژی، زیرساختی و امنیتی، بغداد را از مدار همکاری با پکن خارج کرده و نفوذ غرب را در یکی از مهمترین کشورهای نفتخیز خاورمیانه احیا کند.
براساس راهبرد امنیت ملی سال۲۰۲۵ آمریکا، سیاست خارجی دولت دونالد ترامپ بر سه حوزه اصلی جهان متمرکز شده است؛ آسیا با محوریت چین، اروپا با محوریت روسیه و اعضای اروپایی ناتو و قاره آمریکا با رهبری ایالاتمتحده.
با این حال خاورمیانه همچنان جایگاه راهبردی خود را برای واشنگتن حفظ کرده است. این منطقه حلقه اتصال آسیا و اروپا به شمار میرود، میزبان پایگاههای مهم نظامی آمریکاست و بخش بزرگی از ذخایر نفت و گاز جهان را در اختیار دارد؛ منابعی که نقش مهمی در تامین انرژی اقتصاد چین دارند.
در این میان عراق بهدلیل موقعیت ژئوپلیتیکی و برخورداری از یکی از بزرگترین ذخایر نفت و گاز جهان، به محور رقابت میان آمریکا، چین و روسیه تبدیل شده است. دیدار هفته گذشته دونالد ترامپ با علی الزیدی، نخستوزیر عراق در کاخ سفید نقطه آغاز چارچوب جدید همکاری میان دو کشور توصیف شده است. هدف اصلی این مذاکرات، کاهش وابستگی عراق به چین و روسیه و گسترش همکاریهای اقتصادی، انرژی، امنیتی و زیرساختی با آمریکا عنوان شده است.
همکاری پکن با بغداد تنها به نفت و گاز محدود نیست. چین حق توسعه زیرساختهای گسترده، ساخت جاده، راهآهن، فرودگاه، بنادر، مراکز آموزشی و تاسیسات خدماتی را نیز به دست آورد.
همچنین شرکتهای چینی اجازه دارند برای حفاظت از پروژههای خود، نیروهای امنیتی در اطراف میدانهای نفت و گاز مستقر کنند؛ اقدامی که از نگاه تحلیلگران، نفوذ راهبردی پکن در عراق و خاورمیانه را به شکل قابلتوجهی افزایش داده است.
از مهمترین پروژههای چین در عراق میتوان به توسعه شهر الزبیر در استان بصره، ساخت فرودگاه جدید استان ذی قار و اجرای طرح چندمیلیارد دلاری توسعه شهر صدر در نزدیکی بغداد اشاره کرد.
دولت دونالد ترامپ معتقد است برای بازگرداندن عراق به مدار نفوذ غرب، باید توافقهای گستردهای که چین طی سالهای اخیر در بخشهای نفت، گاز، انرژی و زیرساخت با بغداد امضا کرده است، با قراردادهای جدید آمریکایی جایگزین شود.
به گفته یک منبع امنیتی اروپایی که با واشنگتن همکاری نزدیک دارد، تیم ترامپ در حال تدوین چارچوبی است که بتواند جای توافقهای راهبردی چین با عراق را بگیرد و حضور اقتصادی و سیاسی آمریکا را در این کشور تقویت کند.
پکن در سال۲۰۲۱ دامنه همکاری با بغداد را گسترش داد و «توافق چارچوب همکاری عراق و چین» را بهامضا رساند. براساس این توافق، شرکتهای چینی در برخی میدانهای نفت و گاز عراق تا ۳۰درصد تخفیف دریافت کردند و امتیازهای گستردهتری برای توسعه پروژههای انرژی به دست آوردند.
این توافق تنها به نفت و گاز محدود نبود. شرکتهای چینی اجازه یافتند در اطراف میدانهای انرژی، زیرساختهای گستردهای از جمله جاده، راهآهن، فرودگاه، بندر، مراکز خدماتی و آموزشی احداث و برای حفاظت از پروژههای خود نیروهای امنیتی مستقر کنند.
در چارچوب این همکاری، بغداد نزدیک به یکهزارمیلیارد دینار برای اجرای پروژههای زیرساختی شهر الزبیر در استان بصره اختصاص داد که شرکتهای چینی مجری اصلی آن بودند.
ساخت فرودگاه جدید استان ذی قار نیز به یک شرکت چینی واگذار شد. این پروژه علاوه بر فرودگاه، شامل احداث ساختمانهای باربری و شبکه جادهای متصل به مراکز نفتی جنوب عراق بود.
گزارشها نشان میدهد که راهبرد جدید واشنگتن بر امضای مجموعهای از توافقهای گسترده با عراق استوار است؛ توافقهایی که از نفت و گاز و انرژی گرفته تا توسعه زیرساختها، همکاریهای امنیتی، اطلاعاتی و فناوری را در بر میگیرد. این همکاریها قرار است سراسر عراق، از اقلیم کردستان گرفته تا بصره، الانبار و دیگر استانها را پوشش دهد تا نفوذ چین و روسیه در همه مناطق این کشور کاهش یابد.
منبع: میز نفت
